Mchana ulifika kabla Asha hajamaliza kuandika mstari wa mwisho kwenye daftari lake. Alikuwa amekaa chini ya mti wa mkungu uliokuwa katikati ya courtyard ya Chuo cha Afya Bahari, daftari limeegemea kwenye goti, kalamu ikirudiarudia saa zile zile. Rehema alisimama mbele yake akiwa ameshika chupa ya maji na mifuko miwili ya karanga. Wanafunzi walipita pande zote, wengine wakielekea kwenye lecture block, wengine wakimwangalia Asha kwa muda mrefu kuliko ilivyokuwa kawaida.
Kwenye ukurasa huo kulikuwa na vichwa vitatu: Asha alikuwa wapi, simu ilikuwa wapi, na nani anaweza kuthibitisha. Chini ya kila kichwa alikuwa ameacha nafasi tupu.
“Umeandika saa tatu mara tatu,” Rehema alisema.
“Kwa sababu kila mtu anatumia saa tofauti.”
“Ukienda mbele ya board na karatasi hii, watakuuliza ilitoka wapi.”
“Ndiyo maana nataka kuuliza watu waliokuwepo, si kukisia.”
Rehema aliketi kwenye ukingo wa benchi. “Watu hawapendi kukumbushwa walichokiona wakati wanaweza kuitwa kwenye hearing.”
Asha alifungua ujumbe aliomtumia Rehema siku ya mtihani. Ujumbe huo ulikuwa mfupi: kichwa kinaniuma, nitaingia maktaba kabla ya test. Chini yake kulikuwa na jibu la Rehema lililosema, usijilazimishe, nikupatie maji. Ujumbe ulikuwa na wakati uliorekodiwa, lakini Asha hakujua kama wakati huo ungetosha kumtoa kwenye tuhuma ya simu.
“Tunaanza na route,” alisema. “Nilitoka hostel, nikapita njia ya cafeteria, nikaingia maktaba. Baadaye nilikwenda lecture block.”
“Uliingia lecture block kabla ya mtihani?”
“Nilikwenda kuchukua notes zilizoachwa na mwalimu. Sikufika ukumbini.”
Rehema aliinamia daftari. “Usiandike ‘sikufika ukumbini’ bila mtu.”
Asha aliinua macho. “Ndiyo tunawatafuta.”
Mwanafunzi mmoja wa kiume aliyekuwa akipita aliposikia jina la Rehema, alisimama. Alikuwa amevaa shati la maabara na kubeba stethoscope iliyofungashwa kwenye mfuko wa plastiki. Rehema alimwita kwa ishara.
“Unakumbuka siku ya test?” aliuliza.
“Ni test gani?”
“Ya pharmacology.”
Mwanafunzi alitazama Asha, kisha akachunguza courtyard kama mtu aliyekuwa anapima gharama ya kukaa. “Kwa nini?”
“Asha anahitaji kuthibitisha route yake.”
“Sitaki kuhusika na kesi ya nidhamu.”
“Hatuombi uchague upande,” Asha alisema. “Niambie tu kama uliniona maktaba.”
Mwanafunzi akakuna shavu. “Nilikuona karibu na printer, kama saa tatu kasoro. Ulikuwa umeshikilia karatasi.”
“Kabla au baada ya kengele ya mtihani?”
“Baada ya kengele ya kwanza, nadhani.”
Asha akaandika. “Uliniona nikiwa na simu?”
Mwanafunzi akasita. “Sikumbuki.”
“Usilazimishe kumbukumbu,” Rehema akasema. “Jibu la kutokumbuka linasaidia kuliko kubuni.”
Mwanafunzi akatikisa kichwa na kuondoka. Asha alipoweka nukta kwenye mstari wa maktaba, alihisi ushahidi huo ukiwa mdogo lakini safi. Ulikuwa unampeleka mahali, si kumpa alibi kamili.
Mwanafunzi wa pili alikuja akiwa na kikapu kidogo cha chakula. Alisimama mwenyewe alipomwona Rehema. “Nimesikia mnanitafuta.”
“Ulikuwa kwenye lecture block siku ile?” Asha aliuliza.
“Nilikuwa kwenye corridor. Nilichelewa kuingia.”
“Uliniona?”
“Ndiyo. Ulikuwa unatoka upande wa maktaba.”
“Ulikuwa unasafiri kwenda ukumbini?”
“Nilikuwa natoka.”
“Uliona simu yangu?”
Mwanafunzi huyo akamtazama kwa muda mrefu. “Nilikuona wewe. Lakini sikuona simu yako.”
Jibu hilo lilimfanya Asha asimame. “Una uhakika?”
“Siwezi kusema nina uhakika wa simu ambayo sikuangalia. Ndivyo ninavyokumbuka.”
Asha akaandika sentensi hiyo karibu na jina lake. Nilikuona, lakini sikuona simu yako. Ilikuwa tofauti na alivyotaka, lakini tofauti hiyo ndiyo ilifanya iwe ya kuaminika.
“Ulimwona Mariam?” Rehema aliuliza.
Mwanafunzi huyo alikunjakunja karatasi ya chakula. “Mariam? Labda karibu na hostel.”
“Labda ni mbali sana,” Asha alisema.
“Nilimwona akipita upande wa parking. Alikuwa anatembea haraka.”
“Wakati gani?”
“Baada ya kengele ya pili.”
“Mtihani ulikuwa umeanza?”
“Ndiyo, nadhani.”
Mwanafunzi akaanza kutazama saa yake. “Nimechelewa.”
Asha alimshukuru, akamruhusu aende. Alipokaa tena, hewa iliyokuwa karibu nao ilikuwa imebadilika. Kabla ya hapo, walikuwa wanaunda njia yake. Sasa jina la Mariam lilikuwa limetokea katikati ya njia hiyo kama alama ambayo haikupaswa kuwepo.
Rehema aligonga daftari. “Usikimbilie hitimisho.”
“Sikimbilii.”
“Uliandika ‘Mariam alikuwa karibu na hostel’.”
“Kwa sababu amesemwa.”
“Umesemwa pia kuwa ulionekana kwenye maktaba. Hiyo haimaanishi mtu aliyekuona alijua kila dakika yako.”
Asha alitazama kengele iliyokuwa juu ya jengo la lecture. “Nataka kujua alirudi lini.”
Walitembea hadi kwenye njia ya hostel. Mchana ulikuwa na joto, lakini Asha hakupunguza mwendo. Alipita sehemu aliyokuwa amesimama siku ya mtihani, akasimama karibu na kiosk ya juisi, kisha akaonyesha Rehema dirisha la maktaba.
“Nilitoka hapa,” alisema. “Nilipanda ngazi, nikampelekea mwalimu notes, kisha nikarudi maktaba. Nilikuwa na maumivu ya kichwa.”
“Ulikuwa na simu?”
“Nilidhani ilikuwa kwenye charger.”
“Usiseme ulidhani. Kumbuka.”
Asha alifumba macho. Chumba chao kilikuwa na charger mbili. Moja ilikuwa ya simu yake yenye cover ya bluu iliyopasuka. Nyingine Mariam aliitumia wakati simu yake ilipokuwa na battery mbovu. Jana usiku Mariam alisema alishika simu ya Asha kwa muda ili kupiga picha za notes. Muda huo ulikuwa umeanza kabla ya mtihani, lakini haukuwa umeishia kwenye sentensi yoyote.
Walipofika kwenye ubao wa matangazo wa hostel, kulikuwa na wasichana wawili wakizungumza. Walipowaona, mmoja alinyamaza. Mwingine alisema, “Hii si alibi ya kutengenezwa?”
Asha aligeuka. “Kama unaona nimeunda, sema ni sehemu gani.”
Msichana yule akashusha mabega. “Watu wanasema umehusishwa na kifaa.”
“Watu hawajibu swali langu.”
“Chuo kimeona simu yako.”
“Na mimi nilikuwa wapi?”
“Labda ulikuwa unajaribu kutoroka.”
Rehema akasogea mbele, lakini Asha akamzuia kwa mkono. Alikuwa amejifunza kitu kwenye ofisi ya nidhamu: hasira ilimfanya mtu mwingine aandike hadithi kwa niaba yako. Alifungua daftari, akatazama mistari iliyokuwa imejaa saa na maeneo.
“Unajua nilikuwa wapi?” Asha alimuuliza yule msichana.
Msichana akatikisa kichwa.
“Basi usiweke mwili wangu mahali ambapo hukuuona.”
Walitembea kimya hadi kwenye benchi la nyuma ya hostel. Asha alitenganisha ukurasa katikati kwa mstari mrefu. Upande wa kushoto akaandika ratiba yake. Upande wa kulia akaacha kichwa cha simu. Rehema alimtazama bila kuingilia.
“Nilitaka kuandika kwamba simu ilikuwa chumbani,” Asha alisema. “Lakini sijui ilichukuliwa lini.”
“Unajua uliiacha kwenye charger.”
“Na sasa najua Mariam alishika.”
“Lakini bado hujui kama aliipeleka ukumbini.”
“Ndiyo.”
Asha aliangalia ujumbe wa Rehema tena. Wakati wa ujumbe ulikuwa ushahidi wa mahali alipo, si wa mahali simu ilipokuwa. Alipoandika hivyo, hofu yake ilipungua kidogo. Hakuhitaji kujifanya ana majibu yote ili kuanza.
“Basi appeal itaomba vitu viwili,” alisema. “Ratiba na rekodi ya possession.”
Rehema akatabasamu kwa uchovu. “Huo ndiyo mstari sahihi.”
Kabla hawajaondoka, yule mwanafunzi wa pili alirudi akiwa amekunja kikapu chake mkononi. Uso wake ulikuwa umebadilika; sasa hakuwa anaangalia saa.
“Asha,” alisema, “kuna jambo nilisahau.”
Asha akasimama. “Nini?”
“Nilipokuwa nikipita karibu na hostel, niliona Mariam akirudi kabla mtihani haujaisha. Sikusema kwa sababu nilifikiri si muhimu.”
Asha hakusogea. Rehema alifunga daftari polepole.
“Mariam alirudi hostel kabla mtihani haujaisha.”
---