“Tunu, ngoja.”
Asha alimfuata hadi kona ya duka la vocha, lakini Tunu hakutaka kusimama mahali ambapo watu wangeweza kusikia.
“Ulisema hujui,” Tunu alisema.
“Sikujua voice note ilitoka wapi.”
“Lakini ulituma kwamba nilikuwa naishi mtaani.”
“Kwa mtu mmoja.”
Tunu akacheka kwa uchungu. “Kumbe simu yako ina sheria ya mtu mmoja?”
Asha akafumba macho. “Nilifanya ujinga.”
“Hiyo ndiyo pole yako?”
“Hapana. Pole ni kwamba nilifikiri nikimwambia Neema kwa siri, atajua tu kwamba umerudi na hatakuuliza maswali. Sikujua atatuma.”
“Uliandika ‘msiseme nimetuma.’ Ulikuwa unajua ni kitu cha kuficha.”
Asha hakujibu.
Tunu akaendelea kutembea. Asha hakumfuata tena.
Nyumbani Mariam alimuuliza kwa nini uso wake ulikuwa mkali. Tunu alisema amechoka. Hakutaka kumwambia kuhusu voice note kwa sababu alijua Mariam angechagua suluhisho kubwa: kwenda shule, kumtafuta mzazi wa Asha, labda kupiga kelele. Tunu hakuwa na nguvu ya kuwa katikati ya tukio jingine.
Usiku huo alifungua daftari la bluu na kuandika maneno matatu kwenye ukurasa wa mwisho: *Nani anaruhusiwa kusema?* Aliyatazama, kisha akafunga daftari. Hakukuwa na jibu rahisi. Mariam alikuwa mlezi wake. Rehema alikuwa mwalimu. Nuru alikuwa mfanyakazi wa kituo. Kila mmoja alihitaji kujua kitu. Lakini “kitu” kilikuwa kimekuwa mlango ambao kila mtu alijaribu kuufungua zaidi.
Kesho yake Asha hakuketi karibu naye kabla ya kipindi. Alifika, akaweka daftari, kisha akasema kwa sauti ya chini, “Niko tayari kukuonyesha kila nilichotuma.”
Tunu hakumwangalia. “Kwa nini?”
“Kwa sababu jana nilisema ni mtu mmoja. Nataka ujue kama nilidanganya tena au la.”
Hilo lilimfanya Tunu anyanyue macho.
Wakati wa mapumziko walienda nyuma ya maktaba. Asha alifungua simu yake. Ujumbe wa kwanza ulikuwa kwa Neema: taarifa fupi kwamba Tunu amerudi na kwamba alikuwa amekuwa mtaani. Neema aliuliza, *na polisi?* Asha alijibu, *sijui.* Baadaye screenshot ya ujumbe huo ilitumwa kwenye group. Mtu mwingine akaongeza kwamba Tunu alikuwa “ameokolewa.” Mwingine akasema alikuwa na “wavulana wa stendi.” Hatimaye voice note ikazaliwa ikiwa na hadithi kamili ambayo hakuna mtu mmoja aliyekuwa ameandika mwanzo.
Tunu alisogeza screen juu na chini.
“Ulinifanya habari,” alisema.
Asha akatikisa kichwa. “Ndiyo.”
“Halafu watu wengine wakaifanya habari kubwa.”
“Ndiyo.”
“Kwa nini?”
Asha alikaa kimya muda mrefu. “Nilitaka kuonekana najua kitu ambacho wengine hawajui.”
Jibu hilo lilikuwa baya, lakini lilikuwa safi. Hakusema alikuwa anajaribu kumsaidia. Hakujificha nyuma ya nia nzuri.
Tunu akamrudishia simu.
“Sitaki uende ukawaambia wote kwamba ulidanganya. Hiyo itaanzisha round nyingine.”
“Nifanye nini?”
“Usitume tena kitu kuhusu mimi.”
“Sawa.”
“Na mtu akikuuliza?”
“Nitamwambia akuulize wewe?”
“Hapana. Waambie si habari yako ya kutoa.”
Asha akatikisa kichwa. “Sawa.”
Walipokuwa wakirudi darasani, Neema mwenyewe aliwakuta koridoni. Alianza, “Asha, kuhusu ile—”
Asha akamkatiza. “Usiniulize kuhusu Tunu.”
Neema akacheka. “Mbona yupo hapa?”
“Bado si habari yangu ya kutoa.”
Tunu aliendelea kutembea bila kusimama. Hakumsamehe Asha ghafla. Lakini alisikia tofauti kati ya kuomba pole na kubeba gharama ndogo ya kubadilisha tabia mbele ya mtu mwingine.
Baadaye siku hiyo Rehema alimwita Tunu ofisini. Juu ya meza kulikuwa na karatasi yenye mistari mitatu.
“Nilifikiria mazungumzo yetu,” alisema. “Walimu wanahitaji mipaka iliyo wazi. Siyo kila mtu akiamua mwenyewe nini cha kujua.”
Tunu akaketi.
Rehema akaandika vichwa vitatu:
**Walimu wanahitaji kujua.**
**Walimu hawahitaji kujua.**
**Niulizwe kwanza.**
“Tuanzie hapa,” alisema.
Tunu akashika kalamu.
Kwenye sehemu ya kwanza aliandika: *Nimerudi baada ya kukosa shule muda mrefu. Nina mpango wa mahudhurio. Nimeachwa nyuma kwenye baadhi ya masomo.*
Sehemu ya pili ilikuwa ngumu zaidi. Akaandika: *Nililala wapi. Nani nilikuwa nao. Kwa nini niliondoka. Uvumi wa wanafunzi.*
Kwenye ya tatu akaandika: *Kabla ya kuniita mbele ya darasa. Kabla ya kuzungumza na wanafunzi wengine kuhusu kurudi kwangu. Kabla ya kutumia hadithi yangu kama mfano.*
Rehema alisoma bila kubadilisha neno.
“Hii inaweza kwenda kwa walimu wako?”
“Ndiyo.”
“Na Omari?”
Tunu akafikiria. “Ndiyo, lakini hii karatasi. Si maelezo mengine.”
Rehema akaandika tarehe na kumruhusu Tunu kuweka jina lake mwenyewe.
Kabla Tunu hajaondoka, Rehema alitengeneza nakala mbili. Moja akaweka kwenye bahasha iliyofungwa kwa faili ya shule; nyingine akampa Tunu.
“Ukiona mwalimu anavuka hapa, unaweza kuniletea hii. Huhitaji kuanza kueleza upya.”
Tunu akaikunja mara moja, kisha akaamua asiikunje. Aliiweka kwenye daftari lake la sayansi.
Ilikuwa mara ya kwanza tangu arudi ambapo karatasi ya shule haikumfafanua; yeye ndiye aliyeifafanua karatasi.
Mchana Asha alimsubiri nje. “Nimefuta ile message?”
“Kuifuta kwako hakuifuti kwa wengine.”
“Najua. Nilikuwa nauliza kama unataka.”
Tunu akafikiria. “Iache. Nataka ukumbuke uliandika nini.”
Asha akakubali.
Walitembea pamoja lakini si karibu kama zamani. Huo ulikuwa umbali mpya—si ugomvi kamili, si urafiki uliorudi. Tunu aliona kwamba baadhi ya vitu havihitaji kutengenezwa siku ileile vinapovunjika.
Walipofika stendi ya mabasi, Asha akasimama kununua maji. Tunu aliendelea hatua chache, kisha macho yake yakashikwa na sura upande wa pili wa barabara.
Kijana mrefu mwenye shati la kahawia alikuwa amesimama karibu na vibanda vya matunda. Alikuwa amekonda zaidi kuliko Tunu alivyomkumbuka. Nywele zake zilikuwa zimekatwa fupi. Mkono mmoja ulikuwa mfukoni.
Jabir Mosi.
Jabi.
Mtu aliyekuwa amemletea chai siku mbili ambazo hakuwa na pesa. Mtu aliyemwonyesha wapi pa kukaa bila kufukuzwa na walinzi. Mtu ambaye kila mara alisema nyumba ni mahali watu wanakufungia mlango, si mahali wanakufungulia.
Tunu alisimama.
Jabi hakuvuka barabara.
Hakumwita.
Alimwangalia tu, kisha akainua kidevu kidogo kama salamu ambayo watu wengine wasingeitambua.
Asha akamfikia. “Unamjua?”
Tunu akasema, “Hapana.”
Lakini wakati basi lilipopita kati yao na kuficha upande wa pili kwa sekunde chache, moyo wa Tunu ulikuwa tayari umerudi kwenye miezi ambayo alikuwa akijaribu kuacha nyuma.
---