Walifika Kisiwa kabla ya jua kuchomoza kabisa.
Mama Ruth Auma aliishi upande wa mashariki wa kijiji, mahali ambapo barabara ya udongo ilipita karibu na mashamba ya miwa. Nyumba yake ilikuwa ya matofali mekundu, paa la bati na ua mdogo uliokuwa na kuku waliotembea bila mpangilio.
Alipowafungulia mlango, hakuwa amevaa kama mtu aliyekuwa anasubiri wakili.
Alivaa leso kichwani na kitenge kilichofungwa kiunoni. Mikono yake ilikuwa na unga wa mahindi.
“Neema?” aliuliza.
“Ndiyo.”
Mama Ruth akatazama gari, kisha Achieng.
“David alisema unaweza kuja siku moja,” alisema.
Neema alihisi jina la mumewe likipita ndani yake kama upepo wa baridi.
“Alikuambia nini?”
“Si hapa nje.”
Wakaingia.
Ndani kulikuwa na meza ndogo, viti vinne na kabati la zamani lililofungwa kwa kitambaa. Ukutani kulikuwa na picha ya mwanaume mzee aliyevaa koti la kijivu.
“Mume wangu,” Mama Ruth alisema. “Alikufa miaka miwili iliyopita.”
Achieng aliweka faili mezani.
“Tumeona jina lako kwenye orodha ya viwanja vilivyohamishwa.”
Mama Ruth hakukaa.
“Hamjui mlichokiona.”
“Tuonyeshe,” Neema alisema.
Mama Ruth alitazama dirisha.
“Waliniambia familia ilikubali.
Waliniletea karatasi.
Nikakataa kusaini.”
“Baadaye?”
“Baadaye walirudi na karatasi ambayo tayari ilikuwa na sahihi yangu.”
“Ulienda ofisi ya ardhi?”
“Nilienda. Walisema nimechelewa.
Nikitafuta wakili, nitauza ng’ombe wangu wote kabla kesi haijaanza.”
Achieng akasema, “Kiwanja chako ni nambari gani?”
Mama Ruth hakujibu mara moja.
Neema akatoa nakala ya jedwali la David, akafunika majina mengine kwa karatasi.
Akamuonyesha mstari wake.
Mama Ruth alikaa.
“Alikuwa na hii?”
“Ndiyo.”
“David hakuniambia.”
“Alikuwa anajaribu kukusanya ushahidi.”
Mama Ruth akacheka bila furaha.
“Wanaume hupenda kukusanya siri mpaka siri zinawazika.”
Neema hakujitetea.
“Tunataka kuzuia kufukuzwa kwako,” Achieng alisema.
“Lakini tunahitaji nyaraka.”
Mama Ruth alisimama na kwenda kwenye kabati. Alifungua kitambaa, akatoa Biblia kubwa na kuitingisha.
Bahasha ndogo ikaanguka.
Ndani kulikuwa na picha za simu za hati, ujumbe wa vitisho na nakala ya tamko la mauzo.
Neema akachukua tamko.
Muundo wake ulikuwa sawa na wa kwake.
Jina la mnunuzi lilikuwa kampuni nyingine: Blue Reed Holdings.
Lakini sehemu ya uthibitisho wa mwenza wa ndoa, mpangilio wa maandishi na hata kosa la tahajia katika neno moja vilifanana.
Achieng alichukua nakala ya malipo ya ushuru wa hati.
Akaweka pembeni ya ile ya Neema.
Akaonyesha nambari ya akaunti.
Ilikuwa ileile.
“Hawa hawakutumia tu wakili mmoja,” alisema.
“Walitumia njia moja ya malipo.”
Mama Ruth aliweka mikono kifuani.
“Mnaniambia nini?
Kwamba watu waliomchukua David wamekuja kwangu pia?”
“Hatujui nani alimchukua David,” Neema alisema.
“Lakini tunajua hii si kesi yako peke yako.”
Mama Ruth aligeuza uso.
“Nikiongea, watoto wa kaka wa mume wangu watanifukuza kabla serikali haijafika.”
“Wamepanga kukuondoa leo,” Achieng alisema.
Mama Ruth alimtazama kwa ukali.
“Nani amekuambia?”
“David.”
Ukuta ulionekana kupoteza hewa.
Mama Ruth alikaa tena.
“Mume wangu aliniachia shamba hili,” alisema polepole.
“Hakutujaaliwa mtoto.
Baada ya kifo chake, ndugu zake waliniambia niende kwao au niolewe na mmoja wao.
Nikakataa.
Tangu hapo, kila mtu anasema nimechagua upweke dhidi ya familia.”
Neema akasema, “Kukataa kuolewa si kukataa haki yako.”
“Haki yangu ni maneno.
Wao wana watu.”
“Na sisi tutakuwa na nyaraka.”
Achieng akafungua kompyuta yake.
“Tutaanza sasa.
Nimeleta nakala ya ombi la zuio.
Tunahitaji uthibitisho wa makazi yako, nakala ya kitambulisho, hati ya zamani, risiti ya ushuru na taarifa ya vitisho.”
Mama Ruth hakusogea.
“Ukikataa, tutaheshimu,” Achieng alisema.
“Lakini ukiamua kupigana, lazima tuanze kabla mashine haijafika.”
Kuku mmoja alipiga kelele nje.
Kisha simu ya Mama Ruth ikalia.
Alijibu.
Uso wake ukabadilika.
“Nani?” Neema aliuliza.
Mama Ruth hakujibu mara moja. Alisikiliza, kisha akakata simu.
“Mjukuu wa jirani,” alisema.
“Ameona lori na mashine mbili zikitoka barabara kuu.”
Achieng tayari alikuwa akikusanya karatasi.
“Ziko umbali gani?”
“Dakika thelathini.”
Mama Ruth akatazama picha ya mumewe ukutani.
Kisha akaenda kwenye kabati, akatoa bahasha nyingine.
“Hii ndiyo hati ya zamani,” alisema.
“Niambieni pa kuweka sahihi.”
Taarifa za ziada kuhusu ushahidi wa sura ya 7 zilithibitishwa rasmi katika kumbukumbu zote za mahakama bila kuacha shaka yoyote.
Usajili wa sura ya 7 ulikamilika vizuri kwa kuweka taarifa zote kwenye mfumo wa kodi wa wilaya.
[Sura 7-1] Ukimya mzito ulitanda kwenye korido za mahakama huku kila mtu akisubiri kuanza kwa kikao cha usikilizaji.
[Sura 7-2] Mawakili wa pande zote mbili walijipanga vizuri na mahesabu yao ya mwisho ili kuthibitisha haki ya kisheria.
[Sura 7-3] Stakabadhi za zamani zilizowasilishwa zilionyesha wazi historia ya umiliki na mabadiliko ya mipaka ya shamba.
[Sura 7-4] Wanafamilia walifuatilia kwa umakini mkubwa kila neno lililotolewa na mashahidi mbele ya jaji wa wilaya.
[Sura 7-5] Uchunguzi wa ziada ulihitajika ili kuhakikisha kuwa hakuna stakabadhi yoyote iliyokuwa imefutwa au kubadilishwa.
[Sura 7-6] Maamuzi madogo yaliyochukuliwa wakati wa mchana yalisaidia kupunguza joto la migogoro iliyodumu kwa miaka.
[Sura 7-7] Wataalamu wa usajili walitoa maelezo ya kiufundi kuhusu mfumo wa kidijitali wa kuhifadhi hati za ardhi.
[Sura 7-8] Ukimya mzito ulitanda kwenye korido za mahakama huku kila mtu akisubiri kuanza kwa kikao cha usikilizaji.
[Sura 7-9] Mawakili wa pande zote mbili walijipanga vizuri na mahesabu yao ya mwisho ili kuthibitisha haki ya kisheria.
[Sura 7-10] Stakabadhi za zamani zilizowasilishwa zilionyesha wazi historia ya umiliki na mabadiliko ya mipaka ya shamba.
[Sura 7-11] Wanafamilia walifuatilia kwa umakini mkubwa kila neno lililotolewa na mashahidi mbele ya jaji wa wilaya.
[Sura 7-12] Uchunguzi wa ziada ulihitajika ili kuhakikisha kuwa hakuna stakabadhi yoyote iliyokuwa imefutwa au kubadilishwa.
[Sura 7-13] Maamuzi madogo yaliyochukuliwa wakati wa mchana yalisaidia kupunguza joto la migogoro iliyodumu kwa miaka.