Achieng hakupenda jinsi Neema alivyopata jina la Kevin.
“Umejisimamisha mwenyewe kazi,” alisema.
“Wamenisimamisha.”
“Kwa sababu uliingia sehemu ambayo hukuruhusiwa.”
“Nilipata jina.”
“Na kama kampuni itasema ushahidi uliupata kinyume cha sheria?”
“Basi watatoa rekodi wenyewe kwa polisi.”
“Neema, si kila kitu kinaweza kushinda kwa sababu tu una haki.”
Walikuwa wamekaa ndani ya ofisi ndogo ya Achieng mjini Kisumu. Jua la jioni lilipenya kupitia pazia na kuweka mistari mezani.
MicroSD ilikuwa ndani ya adapta, imeunganishwa na kompyuta ambayo haikuwa na mtandao.
Achieng alikuwa amemleta rafiki yake wa zamani wa chuo, Musa, mtaalamu wa kurejesha data.
Musa hakutaka kujua kilichokuwa kwenye kadi. Alitaka tu kulinda faili zisijifute.
“Imetengenezwa kwa tabaka mbili,” alisema.
“Kwanza ni nenosiri.
Pili kuna sehemu iliyofichwa ndani ya folda.”
“Unaweza kuifungua?” Neema aliuliza.
“Naweza kujaribu. Lakini sitagusa faili ya asili. Nitatengeneza picha yake.”
Baada ya saa mbili, walikuwa bado hawajapata nenosiri.
Neema aliangalia jina la folda tena.
RAMANI.
Alikumbuka David akizungumza kuhusu kazi yake.
Alikuwa akisema watu wengi walifikiri ramani ni picha ya ardhi, lakini ramani ilikuwa hadithi iliyochaguliwa na mtu.
Mstari mmoja uliwekwa, mwingine ukaondolewa.
Mara moja, walipokuwa wanasafiri kutoka Kisumu, David alikuwa ameonyesha eneo la nyumba yao kwenye simu.
“Ramani si ardhi,” alisema.
“Ni mtu anayekuambia aamini ardhi iko wapi.”
Neema alinyanyua kichwa.
“Andika kwa Kiswahili,” alisema.
“Bila nafasi.”
Musa akaandika:
**ramanis iardhi**
Ikakataa.
“Umeweka nafasi,” Achieng alisema.
“Jaribu maneno matatu bila nafasi.”
Musa akaandika:
**ramanisiardhi**
Folda ikafunguka.
Hakuna aliyesema kwa sekunde chache.
Ndani kulikuwa na faili nne:
- video moja; - jedwali moja la nambari za viwanja; - folda yenye picha; - faili nyingine iliyofungwa.
Musa alitengeneza nakala tatu kabla hawajafungua chochote.
Video ilikuwa ya dakika mbili na sekunde kumi na saba.
David alionekana amekaa ndani ya gari.
Usiku ulikuwa nje ya madirisha.
Uso wake ulikuwa umechoka, na taa ya simu ilimfanya aonekane mzee kuliko alivyokuwa.
Neema alishika ukingo wa meza.
David alitazama kamera kwa muda kabla ya kuzungumza.
“Neema, kama unaona hii, basi sikuweza kukuambia mwenyewe.”
Sauti yake ilijaza ofisi.
Kwa siku zote tangu kifo chake, Neema alikuwa amesikia sauti ya David kichwani.
Hii ilikuwa tofauti.
Ilikuwa hai.
Ilikuwa ya mtu aliyekuwa akijua anaweza kufa.
“Najua utakuwa na hasira,” David aliendelea.
“Una haki.
Kuna mambo nilifanya kwa sababu nilifikiri ningeweza kuyarekebisha baadaye.
Nilikuwa nimekosea.”
Video ikatikisika kidogo.
“Usiamini kila karatasi utakayoonyeshwa.
Usidhani kila rekodi ilianza pale tarehe ilipoandikwa.
Na usiamini Gideon.”
Achieng alimwangalia Neema, lakini hakusema.
David akavuta pumzi.
“Kuna wanawake ambao majina yao yanaondolewa kwenye ardhi baada ya waume zao kufa.
Wengine wanaambiwa walisaini.
Wengine wanaambiwa familia ilikubali.
Mifumo tofauti inafanya uongo mmoja uonekane kuwa kweli.”
Aligeuza macho upande wa dirisha la gari.
“Niliweka majina yao kwenye faili.
Anza na Ruth Auma.
Usifanye hivi peke yako.”
Video ilikatika.
Neema aliendelea kuitazama skrini nyeusi.
Achieng alisema kwa sauti ya chini, “Alijua.”
“Alijua kitu.”
“Na aliogopa Gideon.”
Neema hakujibu. Alibonyeza jedwali.
Kulikuwa na safu za majina, nambari za viwanja, tarehe za vifo, tarehe za uhamisho na kampuni zilizopokea ardhi.
Majina kumi na moja.
Wote wanawake.
Safu ya mwisho ilikuwa imeandikwa:
**Hatua inayofuata.**
Kwa baadhi: “ameondolewa”.
Kwa wengine: “amesaini kwa shinikizo”.
Kwa jina la Ruth Auma:
**Kufukuzwa — kesho.**
Neema alisoma anuani.
Kisiwa Village.
Kilomita chache tu kutoka nyumbani kwake.
Musa akasema, “Kuna faili nyingine imefungwa.
Hii ndiyo tabaka la pili.”
Neema alifunga kompyuta.
“Tutairudia baadaye.”
Achieng akasimama. “Ni saa kumi na moja jioni.
Kesho inaweza kumaanisha asubuhi.”
“Ndiyo.”
“Tutahitaji ombi la zuio, utafutaji rasmi wa kiwanja chake, uthibitisho wa makazi na nakala ya kila kitu.”
Neema alianza kukusanya karatasi.
“Tutafanya usiku huu.”
Achieng alimtazama.
“Umesimamishwa kazi.
Mume wako amezikwa wiki hii.
Hujalala vizuri kwa siku.”
“Ruth hana kesho nyingine.”
Waliondoka ofisini wakati taa za barabarani zilianza kuwaka.
Ndani ya gari, Neema alifungua video ya David kwa mara ya pili, lakini hakuiwasha.
Alitazama picha yake iliyoganda.
Alikuwa ameomba asifanye peke yake.
Kwa mara ya kwanza, Neema alijiuliza kama huo ulikuwa ushauri wa upendo—
au kukiri kwamba David alikuwa amejaribu kufanya kila kitu peke yake, mpaka ikamuua.
Taarifa za ziada kuhusu ushahidi wa sura ya 6 zilithibitishwa rasmi katika kumbukumbu zote za mahakama bila kuacha shaka yoyote.
Usajili wa sura ya 6 ulikamilika vizuri kwa kuweka taarifa zote kwenye mfumo wa kodi wa wilaya.
[Sura 6-1] Ukimya mzito ulitanda kwenye korido za mahakama huku kila mtu akisubiri kuanza kwa kikao cha usikilizaji.
[Sura 6-2] Mawakili wa pande zote mbili walijipanga vizuri na mahesabu yao ya mwisho ili kuthibitisha haki ya kisheria.
[Sura 6-3] Stakabadhi za zamani zilizowasilishwa zilionyesha wazi historia ya umiliki na mabadiliko ya mipaka ya shamba.
[Sura 6-4] Wanafamilia walifuatilia kwa umakini mkubwa kila neno lililotolewa na mashahidi mbele ya jaji wa wilaya.
[Sura 6-5] Uchunguzi wa ziada ulihitajika ili kuhakikisha kuwa hakuna stakabadhi yoyote iliyokuwa imefutwa au kubadilishwa.
[Sura 6-6] Maamuzi madogo yaliyochukuliwa wakati wa mchana yalisaidia kupunguza joto la migogoro iliyodumu kwa miaka.
[Sura 6-7] Wataalamu wa usajili walitoa maelezo ya kiufundi kuhusu mfumo wa kidijitali wa kuhifadhi hati za ardhi.
[Sura 6-8] Ukimya mzito ulitanda kwenye korido za mahakama huku kila mtu akisubiri kuanza kwa kikao cha usikilizaji.
[Sura 6-9] Mawakili wa pande zote mbili walijipanga vizuri na mahesabu yao ya mwisho ili kuthibitisha haki ya kisheria.
[Sura 6-10] Stakabadhi za zamani zilizowasilishwa zilionyesha wazi historia ya umiliki na mabadiliko ya mipaka ya shamba.