Jumanne jioni, Amina alimpeleka Leila kwa Shangazi Mariam bila kumwambia Musa kwamba angeenda. Leila alikaa kiti cha nyuma akiwa ameshikilia bahasha ileile aliyopata kwenye sanduku lake. Amina hakutaka bahasha iwe silaha. Alitaka kusikia Mariam akisema alichosema siku hiyo, mbele ya mtu aliyekuwa ameishi ndani ya ukimya huo.
Mariam aliwafungulia mlango kabla hawajagonga mara ya pili. Alipomwona Leila, uso wake ulilegea. Alipomwona Amina, macho yake yakamkazia.
“Musa amewatuma?”
“Hapana,” Amina alisema. “Tumekuja kuuliza.”
Mariam aliwaingiza sebuleni. Nyumba yake ilinuka chai ya tangawizi na sabuni ya sakafu. Leila alikaa karibu na Amina, lakini hakumshika mkono. Mariam akaweka vikombe vitatu mezani.
“Umesikia?” Mariam alimuuliza Leila.
“Nilisikia ulimwambia Daddy aseme ukweli kabla sijahamia.”
Mariam alifunga macho kwa muda mfupi. “Nilimwambia hivyo.”
Amina hakunywa chai. “Ulimwambia nini hasa?”
“Musa aliniambia Leila angekaa kwenu kwa muda. Nikamwambia Amina ana haki ya kujua kwamba mtoto ni binti yake.”
“Na Musa akajibu?”
“Alisema angezungumza.”
“Lini?”
“Alisema kabla ya kuhamia.”
“Alizungumza na mimi?”
Mariam akatikisa kichwa.
Amina alihisi hasira ikipanda, lakini alibaki amekaa. “Kwa nini hukukupigia simu?”
“Musa ni kaka yangu. Nilidhani angefuata ahadi yake.”
“Ulimwona akishindwa kufuata?”
“Baada ya miezi miwili nilimwuliza tena.”
Leila akauliza, “Ulimwambia nini?”
Mariam alimtazama. “Nilimwambia mtoto si kitu cha kuitwa mpwa ili watu wazima wasikabiliane na aibu yao.”
Leila akashusha macho. Amina akaweka mkono wake juu ya meza, karibu naye.
“Mariam,” Amina alisema, “ulijua pia kuhusu Nuru?”
“Nilijua Nuru ni mama yako. Nilijua uhusiano wake na Musa uliisha kabla ya ndoa yenu. Sikujua kila payment wala kila mazungumzo.”
“Ulimwambia Musa kwamba angeweza kuniambia bila kumfanya Leila apoteze nyumba?”
“Ndiyo.”
“Na alisema nini?”
“Alisema wewe ulikuwa umeanza kumzoea Leila, na ukweli ungeharibu kila kitu.”
Amina alihisi sentensi hiyo ikimkata. “Alinichagua kama mahali pa usalama, lakini akaniweka nje ya ukweli.”
Mariam akakubali kwa huzuni. “Nilijua ilikuwa mbaya.”
“Lakini hukukwambia.”
“Nilihofia nikikupigia, Leila angerudishwa kwa watu ambao hawakuwa tayari kumweka.”
Amina alimtazama Leila. Msichana huyo alikuwa akipapasa kona ya bahasha.
“Uliogopa kwa ajili yake,” Amina alisema, “lakini ukampa Musa nafasi ya kuamua kwa niaba yangu.”
Mariam hakujibu.
Leila akaifungua bahasha. Ndani kulikuwa na karatasi moja yenye namba ya simu na maandishi ya mkono. “Hii ilikuwa kwa Daddy,” alisema. “Sikutaka kuisoma, lakini jina langu liko juu.”
Amina akaomba kuiona. Kwenye karatasi kulikuwa na tarehe ya Aprili na maneno: Usimweke Leila kwenye nyumba kabla hujafungua ukweli kwa Amina. Mtoto si kifuniko cha ndoa. Chini yake kulikuwa na saini ya Mariam.
Mariam alishangaa. “Sikujua ulipata hiyo.”
“Nilipata wiki iliyopita.”
Amina aliweka karatasi mezani. “Hii ni onyo la pili?”
Mariam akatikisa kichwa. “Ya kwanza nilimwambia kwa simu kabla hajamleta. Ya pili nilimpa karatasi. Baada ya hapo nilimtembelea nyumbani kwenu na nikamuuliza kama amekuambia. Alisema mlikuwa mnaelewana.”
Amina alihisi chumba kikibana. “Musa alisema tumezungumza?”
“Alisema wewe ulikuwa na moyo wa kuelewa.”
Leila akainua uso. “Alisema Auntie alijua.”
Mariam alimwangalia Leila, na aibu ikaonekana wazi. “Nilidhani wewe ulijua, mtoto wangu.”
Amina akasema, “Hiyo ndiyo njia ambayo siri hii ilikaa. Kila mmoja alidhani mtu mwingine alijua.”
“Si kila mmoja,” Mariam alisema. “Musa alijua kila kitu.”
Ukimya ulikaa. Leila akavuta pumzi kwa shida. Amina akamgeukia.
“Unataka tukome hapa?”
Leila alitikisa kichwa. “Nataka kujua kwa nini aliniita mpwa.”
Mariam akasema, “Aliogopa ukijulikana kama binti yake kabla ya ndoa, watu wangemhukumu. Alisema jina la mpwa lingekupa nafasi ya kuingia nyumbani bila maswali.”
Amina alihisi moyo wake ukichanika kwa ajili ya Leila. Mtoto huyo hakuwa amebeba siri kwa sababu alikuwa mshirika. Alikuwa amebeba kwa sababu watu wazima walimpa lugha isiyokamilika na kumwambia hiyo ndiyo njia ya kumlinda.
“Na wewe?” Amina aliuliza. “Uliwahi kumwambia Leila ukweli wa upande wangu?”
“Nilimwambia Musa asimwache aamini unaijua.”
“Lakini hukumwambia Leila kwamba mimi sikujua.”
“Nilifikiri angezungumza.”
Amina akainuka na kwenda dirishani. Nje, watoto wawili walikuwa wakikimbia nyuma ya mpira. Alifikiria nyumba yake, Musa, chumba cha wageni, na Leila aliyekuwa akingoja siku ambayo Amina angesema, “Najua.” Hakuna mtu aliyekuwa amemlinda mtoto huyo kutokana na mkanganyiko. Wote walikuwa wakisubiri mtu mwingine awe jasiri.
Mariam alisimama. “Amina, sitaki ujue nimekaa kimya kwa sababu nilikubali uongo.”
“Ulikaa kimya kwa sababu ulikuwa mwaminifu kwa kaka yako kuliko ulivyokuwa mwaminifu kwa haki yangu ya kujua.”
Mariam akapokea maneno hayo bila kujitetea.
Amina akarudi mezani. “Sitamfukuza Leila. Sitamwadhibu kwa uongo wa Musa. Lakini sitakubali familia isimamishe ukweli kwa jina la amani.”
Leila akainua bahasha. “Unaenda kusema naye leo?”
“Ndiyo. Na wewe hutakuwepo kwenye mazungumzo hayo.”
“Na nikitaka kuwepo?”
“Utaamua baadaye, ukiwa na nguvu. Sio kwa sababu watu wazima wanataka ushahidi.”
Mariam akaandika tarehe ya onyo la pili kwenye notebook ya Amina. “Ni wiki mbili kabla ya Leila kuhamia.”
Amina akaitazama tarehe hiyo. Ilikuwa karibu na tarehe ya payment ya kwanza iliyotoka kwa kampuni isiyojulikana. Mambo mawili yaliyokuwa yameonekana mbali sasa yalikuwa yameanza kugusana.
Amina aliuliza Mariam kama alikuwa na nakala ya onyo la kwanza. Mariam alisimama, akaenda kwenye kabati la vitabu na kutoa diary iliyofungwa kwa mpira. Ndani yake kulikuwa na tarehe, namba ya simu ya Musa na sentensi fupi: “Ameahidi tena.” Hakukuwa na maelezo mengi, lakini tarehe hiyo iliwekwa siku tatu kabla ya Musa kumwambia Amina kwamba Leila angekuja.
“Kwa nini hukuleta hii?” Amina aliuliza.
“Kwa sababu nilifikiri Musa angekiri kabla hamjajenga maisha ya kawaida.”
“Na alipokataa?”
“Nilijua nimechelewa.”
Amina aliiandika tarehe hiyo pamoja na payment ya kwanza na bahasha ya Leila. Hakuwa bado na jibu la kampuni, lakini alikuwa na mlolongo wa watu waliokutana na ukweli na kuamua kuusogeza mbele.
Mariam akamwambia Musa aseme ukweli mara ya pili, tarehe ya pili ikiwa wiki mbili kabla Leila hajahamia.
---