Jumamosi asubuhi, Amina aliandika tarehe kwenye ukurasa mpya wa daftari lake la oda. Si tarehe ya harusi aliyokuwa akipanga chakula, wala tarehe ya malipo ya mteja. Aliandika: LEILA ALIHAMIA NYUMBANI — ? Kisha akaacha kalamu juu ya alama ya kuuliza.
Jikoni kulikuwa na sufuria tatu za mchuzi na orodha ya vitu vilivyopaswa kufikishwa kabla ya saa sita. Oda hiyo ilikuwa ya harusi ya watu mia moja na ishirini, lakini mteja alikuwa amepiga simu usiku na kuongeza wageni ishirini. Amina alikuwa amezoea kutatua matatizo kwa vipimo: kilo ngapi za wali, trays ngapi, muda gani wa kusafirisha. Siri ya Musa haikukubali kipimo kimoja. Kila alipodhani ameshika mwisho wa uzi, aliona mwingine ukiingia ukutani.
Joyce aliingia akiwa na mfuko wa pilau na tabasamu lililokufa kabla halijafika usoni. “Nimeleta karafuu. Na nimekuja bila kukuuliza kama umelala.”
“Sijalala.”
“Nilijua.”
Amina aligeuza daftari liwe wazi. Joyce akasoma tarehe yenye alama ya kuuliza.
“Unajaribu kukumbuka?”
“Najua ilikuwa baada ya kumbukumbu ya ndoa yetu. Leila alikuwa na miaka kumi na mbili. Lakini sijui mwezi gani, na sijui ni nani aliyeamua kwamba angeitwa mpwa.”
“Ulimuuliza Musa?”
“Alinitumia voice notes saba. Kila moja ilikuwa na apology, hakuna iliyokuwa na tarehe.”
Simu ya Amina iliwaka. Ujumbe kutoka kwa Musa ulisema: Nimeacha chai kwenye thermos. Tafadhali tusifanye maamuzi makubwa kwa sababu ya usiku mmoja. Mwingine ukafuata: Leila bado ni mtoto. Mwingine: Nilikuwa na sababu ya kulinda kila mtu.
Amina akaweka simu chini.
Joyce akamwangalia. “Kitu kimoja kinaweza kuwa kweli kwa pamoja: Leila ni mtoto, na wewe umefichwa ukweli.”
“Najua.”
“Unajua, lakini bado unataka kutengeneza maumivu yake kwanza.”
Amina alifuta mikono kwa kitambaa. “Nahitaji kutenganisha fact na assumption. Fact ni Musa alisema Leila ni binti yake. Fact ni Leila alidhani najua. Assumption ni kwamba kuna affair inayoendelea. Assumption nyingine ni kwamba mama yake ndiye sababu ya kila kitu.”
Joyce hakumjibu haraka. Alifungua mfuko wa viungo, akapanga karafuu kwenye kikombe kama alikuwa anapanga mawazo. “Usimlinde Musa kwa kusema unataka facts. Watu wanaotaka kuficha mambo hupenda sana watu wenye subira.”
Amina alifungua daftari. Chini ya tarehe ya kuhama aliandika mistari minne: tarehe ya kuzaliwa, tarehe ya kuhamia, jina la mama, malipo ya shule. Kisha akaongeza: NANI ALIJUA, LINI?
Musa alipiga simu. Amina akaiacha ilie mpaka ikakata. Baada ya dakika mbili akatuma ujumbe: Nitakuja jioni. Tafadhali usimhusishe Joyce.
Amina akamjibu: Joyce yuko hapa kwa kazi. Mazungumzo ya ukweli hayahitaji kukutengenezea chumba bila mashahidi.
Musa akatuma alama ya mikono miwili iliyoungana. Amina akaifuta bila kuifungua.
Kazi iliendelea. Wasaidizi wawili walifika, wakakata vitunguu na kufunga nyama kwenye vyombo. Amina alitoa maagizo kwa sauti iliyokuwa thabiti, lakini kila simu ilipolia alifikiri ni Musa. Saa nne, aliingia kwenye chumba kidogo nyuma ya jikoni na kufungua picha za zamani. Kwenye picha ya kwanza Leila alikuwa amevaa shati la shule na kushika keki iliyokuwa na namba kumi na mbili. Kwenye picha ya pili alikuwa amekaa kati ya Amina na Musa kwenye bustani. Musa alikuwa ameweka mkono begani mwake, lakini picha hiyo haikuwa na tarehe.
Amina alikumbuka siku ya kwanza Leila kufika. Alikuwa amebeba sanduku la rangi ya bluu, viatu vilivyokuwa vikubwa na kitabu cha hadithi kilichokunjika kwenye kona. Musa alisema, “Ni mpwa wangu. Atakaa nasi mpaka mambo ya kwao yatulie.” Amina hakumuuliza ni mambo gani. Aliona msichana aliyekuwa akijaribu kutokulia, akamfungulia mlango.
Kumbukumbu hiyo ilimuuma kwa sababu haikuwa uongo yote. Amina alikuwa amempenda Leila kwa kweli. Musa alikuwa ameficha ukweli, lakini miaka ya malezi haikuwa maigizo. Hilo ndilo lililofanya hasira yake isipate mahali pa kukaa.
Musa alifika saa kumi na moja jioni. Alikaa sebuleni akiwa amevaa shati lilelile la Ijumaa. Leila alikuwa chumbani kwake. Amina alihakikisha mlango wake umefungwa, kisha akakaa upande wa pili wa meza.
“Anza na tarehe,” alisema.
Musa akavuta pumzi. “Leila alizaliwa kabla hatujaoana.”
“Ulisema jana.”
“Nilijua mama yake kabla yako.”
“Jina lake?”
“Nuru.”
“Yuko wapi?”
“Mji mwingine.”
“Uhusiano wenu uliisha lini?”
Musa akatazama chini. “Kabla ya harusi yetu.”
“Kabla kwa muda gani?”
“Takribani miaka miwili.”
Amina akaandika. “Na Leila alihamia hapa lini?”
“Baada ya mama yangu kulazwa. Nuru hakuwa na uwezo wa kumweka wakati huo.”
“Huo ni mwezi gani?”
“Aprili.”
“Mwaka gani?”
Musa akanyamaza.
Amina akafunga daftari. “Sihitaji sababu yako kabla sijapata tarehe zako.”
“Amina, nilikuwa naogopa kwamba ukijua utamwona Leila kama ushahidi wa maisha yangu ya zamani.”
“Nilimwona kama mtoto aliyekuwa akihitaji nyumba. Wewe ndiye uliyeamua kunifanya niishi ndani ya jina lisilofaa.”
“Nilitaka kukuambia.”
“Ulisubiri nini?”
“Wakati mzuri.”
“Miaka mitatu si wakati. Ni uamuzi uliorudiwa kila siku.”
Musa alisogeza kiti. “Leila mwenyewe alifikiri unajua.”
“Hilo ndilo jambo linaloniumiza zaidi. Ulimwacha aamini nilikuwa sehemu ya siri.”
“Sikuwahi kumwambia hivyo moja kwa moja.”
“Ulisema mtazungumza pamoja.”
Musa alikumbuka, au alijifanya kukumbuka. Amina hakujua ni lipi lililokuwa baya zaidi.
“Na Nuru?” aliuliza.
“Hatuna uhusiano wa sasa.”
“Utanipa ujumbe, tarehe na ushahidi wa hilo. Si kwa sababu nimeamua kwamba unaendelea na yeye, bali kwa sababu umenifanya nichunguze kila nafasi uliyoweka ukungu.”
Musa akainua kichwa. “Hutaniamini tena?”
“Si leo.”
Amina alichukua ufunguo wa chumba cha wageni uliokuwa kwenye ndoano. “Nitahamia hapa.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu sitaki kulala karibu na mtu ambaye anadhani ukaribu ni njia ya kuahirisha majibu.”
Musa alisimama. “Hii ni nyumba yetu.”
“Na Leila ataendelea kuwa salama ndani yake. Lakini kawaida yetu imekwisha mpaka nijue unachokificha.”
Amina alibeba begi dogo, daftari, charger na nguo mbili. Alipopita karibu na chumba cha Leila, alisikia muziki mdogo ukichezwa kwa simu. Hakugonga. Alitaka kumpa usiku mmoja bila mahojiano.
Ndani ya chumba cha wageni, alifungua voice note ya mwisho kutoka kwa Musa iliyokuwa bado haijasikilizwa. Sauti yake ilikuwa ya chini, tofauti na ujumbe wa apology.
“Unapaswa kujua kwamba mama yake Leila si sehemu yote ya hii hadithi,” alisema. “Kuna kitu kuhusu mama yake ambacho hujauliza.”
---