Ijumaa usiku, Amina Kato alirudi nyumbani akiwa na harufu ya vitunguu vilivyokaangwa, mvuke wa sufuria na uchovu uliokaa nyuma ya macho yake. Kazi ya catering ilikuwa imeisha baada ya mteja wa kampuni kuongeza watu ishirini dakika ya mwisho. Alikuwa amebeba daftari la oda chini ya mkono, funguo mkononi, na kichwani akipanga kama kesho angeweza kufika jikoni mapema kabla ya harusi ya jirani. Nyumba ilikuwa kimya kuliko kawaida. Taa ya sebule ilikuwa imezimwa, lakini mstari wa mwanga uliotoka chumba cha wageni ulifika sakafuni kama alama ya mtu aliyesahau kujificha.
Amina alifunga mlango taratibu. Miaka mitatu iliyopita, alipoanza kuishi na Musa, alikuwa amejifunza kutambua sauti za nyumba yao: friji ilipowasha, bomba la jikoni lilipovuja, na hatua nyepesi za Leila alipokuwa akitoka chumbani usiku kunywa maji. Usiku huo alitambua sauti ya kilio kilichobanwa. Kisha akasikia Leila akisema kwa simu, kwa sauti iliyopasuka na yenye hofu, “Daddy, siwezi kuendelea kumdanganya Auntie.”
Amina alibaki katikati ya korido. Neno lile halikuwa gumu kulisikia, lakini akili yake ililikataa kama mtu anayesikia glasi ikianguka na bado anatumaini haijapasuka. Leila alimwita Musa “Mjomba” mbele ya wageni, mbele ya walimu na mbele yake. Musa alikuwa amemleta msichana huyo akiwa na miaka kumi na mbili, akisema mtoto huyo alikuwa mpwa wake aliyepoteza mama wa karibu na angehitaji nyumba yenye utulivu. Amina alikuwa amekubali bila kuhesabu gharama ya upendo.
Alisogea mpaka kwenye mlango uliokuwa wazi kidogo. Leila alikuwa amekaa pembeni ya kitanda, simu ikiwa karibu na mdomo. Uso wake ulijaa machozi. Musa alionekana nyuma yake kabla Amina hajamwona vizuri, kana kwamba alikuwa amekuwa akisimama nje ya chumba akingoja muda ufaao wa kuingia. Alipomwona Amina, mabega yake yalishuka. Leila alinyamaza, lakini simu haikukatika.
“Daddy?” Amina aliuliza.
Musa alifungua mdomo, kisha akaufunga. “Amina, si wakati—”
“Simu bado iko hewani.” Amina aliingia chumbani na kuweka daftari la oda kwenye kiti. “Leila, usikate. Nataka jibu moja tu.”
Leila alimtazama Musa. Mtazamo huo ulikuwa mfupi, lakini ulimwonyesha Amina kitu cha kwanza: msichana huyo hakujua ni upande gani wa ukweli ungeanguka juu yake. Amina hakutaka kumfanya Leila awe mfungwa wa maswali yake, lakini pia hangeacha Musa achague maneno yake nyuma ya mlango uliofungwa.
“Daddy ni nani?” Amina aliuliza.
Sauti ya mtu kwenye simu ilisema, “Leila, uko salama?” Leila hakujibu. Musa alijisogeza mbele, akitaka kuchukua simu, lakini Amina akaweka mkono wake kati yao.
“Usiikate,” alisema. “Si baada ya miaka mitatu.”
Musa alimtazama kana kwamba neno hilo lilikuwa limebadilisha mada. “Miaka mitatu haimaanishi—”
“Basi sema inamaanisha nini.”
Leila alianza kulia kimya. Amina akageuza mwili wake kidogo ili kumzuia Musa asimkaribie kwa nguvu. “Leila, kaa. Hakuna anayekufukuza leo. Hakuna anayekulazimisha kueleza kila kitu sasa hivi. Lakini hakuna anayefuta nilichosikia.”
Musa alikaa kwenye kiti kilichokuwa karibu na mlango. Mikono yake ilitetemeka, si kwa namna ambayo Amina aliifahamu kama hasira, bali kama mtu aliyekuwa akijaribu kushikilia mlango uliokuwa tayari umevunjika. “Leila ni binti yangu,” alisema.
Amina hakusikia sauti ya simu tena. Alisikia tu damu ikipiga masikioni. Binti yake? Hapana, hakukuwa na neno “yangu” lililoweza kukaa kwenye sentensi ile bila kuchoma kila picha ya miaka mitatu. Leila alipokuwa mgonjwa, Amina ndiye aliyekuwa amekaa karibu naye mpaka homa ishuke. Amina ndiye aliyesimama kwenye foleni ya shule, aliyenunua viatu vilivyokuwa vikimbania baada ya wiki mbili, aliyemfundisha kutengeneza chai bila kuunguza maziwa. Musa alikuwa baba yake, lakini kwa nini Amina alikuwa ameitwa ndani ya hadithi hii kama mgeni?
“Binti yako kwa maana gani?” Amina aliuliza. “Binti wa damu?”
Musa akatikisa kichwa.
Leila alifuta machozi kwa mkono wa shati. “Nilifikiri unajua.”
Kauli hiyo ilimfanya Amina amgeukie. “Ulikuwa unafikiri najua?”
“Daddy alisema tutazungumza pamoja,” Leila alisema. “Alisema ulijua kwa nini nilihamia hapa. Kila nilipokuuliza kuhusu—”
“Usiendelee kama itakuumiza.” Amina alihisi tumbo lake likifunga, lakini alilazimisha sauti yake ibaki tulivu. “Uliambiwa mimi nilijua?”
Leila akamtazama Musa, sasa kwa hasira iliyochanganyika na aibu. “Alisema hutaki kusema mbele yangu. Kisha siku moja nikafikiri labda ulikuwa unasubiri mimi niwe tayari.”
Musa aliinuka. “Sikusema hivyo.”
“Ulisema ‘tutamwambia pamoja’,” Leila akamjibu. “Ulisema hivyo siku nilipokuja.”
Amina alimwangalia Musa. Huo ulikuwa ukweli mwingine ambao hakujua aulize kwanza: si tu kwamba alikuwa ameficha uhusiano wa baba na binti, bali alikuwa amemwacha mtoto aamini kuwa mke wake alikuwa ndani ya siri hiyo. Kwa miaka mitatu Amina alikuwa amemlea Leila kama mpwa kwa moyo wake wote, huku Leila akiamini kwamba kila tabasamu la Amina lilikuwa sehemu ya makubaliano yaliyofichwa.
“Wakati gani ulijua?” Amina aliuliza.
Musa hakujibu mara moja.
“Usiniletee sababu kabla ya tarehe,” Amina alisema. “Nataka kujua ni lini ulijua kuwa Leila angeishi hapa. Nataka kujua mama yake yuko wapi. Nataka kujua kwa nini kila mtu katika nyumba hii alipewa jina tofauti isipokuwa mimi.”
“Usiku huu si wa—”
“Usiku huu ndio uliobaki.”
Simu ilitoa mlio mdogo. Mtu aliyekuwa upande wa pili alikuwa bado akisikiliza. Leila akaiweka kwenye meza kwa mikono miwili, kana kwamba simu yenyewe ilikuwa ushahidi ambao angeuacha ili mtu mwingine asimame mbele yake.
Amina alitazama kitanda, picha ndogo ya shule iliyowekwa kwenye ukuta, na ufunguo wa chumba cha wageni uliokuwa ukining’inia kwenye ndoano. Alijua baada ya dakika hii hakuna kitu kingeweza kurudi mahali pake. Hangeweza kumwita Leila mpwa kwa urahisi uleule, wala kumwangalia Musa bila kusikia ukimya wote alioujenga. Lakini pia alijua Leila hakupaswa kulipa deni la siri ya baba yake.
“Leila,” alisema kwa upole, “leo utalala hapa. Mimi sitakufukuza, na sitakufanya uchague kati yangu na baba yako.”
Musa akatoa pumzi ya kuachiliwa, lakini Amina akamgeukia.
“Na wewe hutalala kama kawaida. Kesho utanipa timeline, si maombi. Tutazungumza bila kumtumia Leila kama shahidi.”
Musa alitaka kupinga, lakini hakupata neno. Amina akachukua daftari lake la oda na kutoka hatua moja kuelekea koridoni. Nyumba ileile ilikuwa karibu yake, lakini sasa kila mlango ulikuwa na maana nyingine. Aliposimama, Leila akamshika mkono kwa vidole vinavyotetemeka na kumnong'oneza Amina, “Lakini Auntie… nilidhani unajua.”
---