Chumba cha Bwana Tunu hakikuwa na kitu chochote ambacho Salim angeweza kukionyesha baadaye na kusema, *hapo ndipo nilipaswa kujua*.
Hakukuwa na madhabahu. Hakukuwa na picha za ajabu ukutani. Hakukuwa hata na harufu nzito ya uvumba ambayo Salim alikuwa amejiandaa kuicheka moyoni.
Kulikuwa na meza ya mbao, viti vitatu, feni ndogo iliyozunguka kwa sauti ya kukwaruza, na dirisha lililotazama paa la maduka ya stationery yaliyokuwa chini.
Bwana Tunu mwenyewe alivaa shati la mikono mifupi na saa ya kawaida. Alikuwa na miaka ambayo Salim alikadiria katikati ya arobaini. Sauti yake ilikuwa tulivu kiasi cha kumfanya mtu ashuke sauti bila kuambiwa.
“Kassim amesema una biashara,” alisema.
“Nina duka la matengenezo.”
“Simu?”
“Simu, redio, chargers, speakers. Vitu vidogo.”
“Na mambo yamekuwa mazito.”
Salim aliegemea nyuma.
“Hilo Kassim amekwambia.”
Tunu hakukanusha.
“Rafiki anapokuleta, mara nyingi tayari anajua unachopitia.”
“Basi kama amekwambia kila kitu, mimi nimekuja kufanya nini?”
Tunu alitabasamu kidogo.
“Umefika kwa sababu alichokuambia hakikutoshi.”
Salim alitaka kujibu haraka, lakini akajizuia.
Alikuwa amefunga kibanda kwa dakika tisini wakati wa mchana ili kuja hapo. Kabla ya kuondoka, supplier wa skrini alikuwa amethibitisha kupokea deposit yake lakini akasema delivery ingechelewa mpaka jioni. Mteja wa simu alikuwa ametuma ujumbe mara mbili.
Nuru naye alikuwa ametuma:
**Usisahau leo tuangalie daftari baada ya chakula.**
Salim aliweka simu mfukoni.
Tunu aliuliza, “Tatizo lako kubwa ni nini?”
“Cash flow.”
“Una uhakika?”
“Ndiyo.”
“Watu wengi husema pesa kwa sababu pesa ndiyo kitu kinachoonekana.”
Salim akakunja uso.
“Biashara yangu ikikosa pesa, tatizo ni pesa.”
“Na kwa nini imekosa?”
“Parts mbovu. Wateja kuchelewa kulipa. Kodi kupanda.”
“Vitu vitatu tofauti vimekutokea karibu wakati mmoja.”
“Ndiyo.”
Tunu akatikisa kichwa polepole kana kwamba Salim alikuwa amethibitisha jambo fulani.
“Na kabla yake?”
“Kabla yake nini?”
“Ulikuwa unaenda vizuri?”
“Si kwamba nilikuwa tajiri.”
“Lakini ulikuwa unajua mwezi utaumalizaje.”
Salim hakujibu mara moja.
Hiyo ilikuwa kweli.
Miezi michache iliyopita, alikuwa analalamika kuhusu biashara kama kila mfanyabiashara mdogo, lakini hakuwahi kuamka usiku kuhesabu mara tatu kama deposit ya mteja ingeweza kulipa supplier bila kugusa pesa ya nyumbani.
Tunu alisema, “Wakati mwingine mtu anafikiri matatizo ni mengi kwa sababu yanakuja na majina tofauti. Kodi. Supplier. Mteja. Nyumbani. Lakini yanaweza kuwa yamekutana sehemu moja.”
“Sehemu gani?”
“Hapo ndipo tunaanza kuangalia.”
Salim alicheka kwa pua.
“Hujasema kitu maalum.”
“Sijakuahidi nitasema kitu cha kukufurahisha ndani ya dakika tano.”
“Umeniambia nilipie mara moja.”
“Nilikueleza fee ya kikao cha kwanza.”
“Na baada ya hapo?”
“Baada ya hapo utaamua kama unataka kuendelea na chochote.”
Salim alimtazama.
Hiyo ndiyo sentensi iliyomfanya akae badala ya kuondoka.
Hakutaka mtu aliyesema *lazima*. Alitaka mlango wa kutoka.
Tunu alichukua karatasi tupu na kuigawanya sehemu tatu.
“Niambie,” alisema. “Ni jambo gani lilianza kwanza?”
Salim akataja box la skrini.
“Ulinunua kwa sababu gani?”
“Bei ilikuwa nzuri.”
“Ulikuwa na order tayari?”
“Baadhi.”
“Baadhi ni ngapi?”
Salim alihisi kukerwa.
“Hii ni audit?”
“Umesema pesa ndiyo tatizo. Pesa ina tabia. Nataka kuona tabia.”
Kwa dakika ishirini zilizofuata, Tunu hakusema neno lolote la ajabu. Aliuliza kuhusu wateja waliodaiwa. Supplier. Kodi. Nuru. Kama Salim alikuwa amelala vizuri. Kama alikuwa amefanya maamuzi ya haraka zaidi tangu biashara ianze kuyumba.
Maswali mengine yalikuwa ya kawaida kiasi cha kumfanya Salim ashangae kwa nini Kassim alikuwa ameyafanya yaonekane ya siri.
Kisha Tunu alisema, “Unaogopa zaidi duka kufungwa au mke wako kujua hujui kulinusuru?”
Salim akanyamaza.
Feni ilikwaruza juu yao.
“Nuru anajua biashara ina shida.”
“Hilo halikuwa swali langu.”
Salim alisogeza kiti.
“Unafanya hivi kwa kila mtu? Unatafuta sentensi itakayomgusa?”
Tunu hakukasirika.
“Ukinambia nimekosea, nitaandika nimekosea.”
Salim alimtazama karatasi.
Tunu alikuwa ameandika maneno machache tu. *Stock. Madeni. Kodi. Nyumbani.*
Hakukuwa na siri hapo.
Lakini swali lilikuwa limeingia sehemu ambayo Salim hakutaka kuangalia.
Alikuwa ameificha loss kwenye daftari si kwa sababu Nuru asingeelewa biashara. Alikuwa ameificha kwa sababu alitaka kesho awe na jibu kabla Nuru hajagundua kuwa hakuwa nalo.
Tunu aliweka kalamu chini.
“Kuna watu wanaokuja hapa wakitaka niwaambie kesho saa nne pesa itaingia. Mimi sifanyi hivyo.”
Salim alihisi tahadhari yake ikishuka kidogo.
“Basi unafanya nini?”
“Nakusaidia kuondoa vitu vinavyokufanya uendelee kuzunguka sehemu moja. Wakati mwingine mtu anahitaji mpangilio. Wakati mwingine anahitaji kuacha hofu. Wakati mwingine kuna hatua nyingine.”
“Hiyo ‘hatua nyingine’ ndiyo inalipiwa?”
Tunu akatabasamu.
“Kikao cha leo kina fee tuliyokubaliana. Hakuna kingine leo.”
Salim alitoa simu.
Kiasi hakikuwa kikubwa kama alivyokuwa ameogopa. Kilikuwa kikubwa vya kutosha kumfanya afikirie chakula cha wiki, lakini kidogo vya kutosha kujitetea kwamba alikuwa amenunua ushauri.
Alifungua mobile money.
Jina la mpokeaji lilikuwa la kawaida.
Akasita.
“Ukiondoka bila kulipa?” Tunu alisema. “Hakuna mtu atakayekufuata.”
Salim akamwangalia.
“Unajua hiyo sentensi inanifanya nitake kulipa zaidi?”
“Basi usilipe kwa sababu ya sentensi. Lipa kama umeamua.”
Salim alibonyeza.
Simu ikathibitisha transfer.
Kwa sekunde moja alihisi upumbavu mtupu.
Hakuwa amenunua screen. Hakuwa amelipa rent. Hakuwa amerudisha deposit ya mteja. Alikuwa amelipa mazungumzo ambayo sehemu yake kubwa yangeweza kufanyika mezani na Nuru bila gharama.
Tunu aliandika tarehe kwenye karatasi.
“Kwa siku mbili, usifanye uamuzi mkubwa kwa hofu. Angalia kinachoingia, kinachotoka, na nani anakudai. Halafu ukitaka, nipigie.”
“Hakuna kitu kingine?”
“Ulitaka nini?”
Salim alicheka kwa aibu.
“Sijui.”
“Hilo ni jibu zuri kuliko kutengeneza moja.”
Salim alisimama.
Aliposhuka ngazi, jua la mchana lilikuwa kali. Mbele ya stationery shop, mtoto alikuwa akipanga madaftari kwenye boksi. Pikipiki mbili zilipita zikipiga honi.
Hakuna kitu duniani kilichoonekana kubadilika.
Salim alitembea kurudi arcade huku akijilaumu kwa kiasi alicholipa.
Alipofika kona ya kwanza, simu yake ikatetemeka.
Alidhani ni mteja wa screen.
Ilikuwa namba aliyokuwa hajaiona kwa karibu mwezi mmoja.
**Mzee Juma — HOTEL BAHARI.**
Juma alikuwa amechukua speakers mbili zilizotengenezwa na Salim kwa mgahawa wake, akalipa sehemu na kuahidi balance “wiki ijayo.” Wiki iliyofuata ilikuwa imegeuka kuwa wiki nne.
Ujumbe ulisema:
**Salim, samahani nimekaa na deni lako. Nimepata malipo yangu leo. Nitumie namba sahihi nikutumie balance jioni.**
Salim alisimama katikati ya njia.
Alisoma ujumbe mara mbili.
Kisha mara ya tatu.
Akili yake ya kwanza ilisema: *Hatimaye.*
Ya pili ikasema: *Coincidence.*
Lakini kabla hajafika dukani, wazo la tatu lilikuwa tayari limeanza kujitengenezea nafasi.
Alifungua ujumbe wa malipo aliomtumia Bwana Tunu.
Chini yake kulikuwa na muda.
Dakika ishirini na saba baadaye, Juma alikuwa amemtumia ujumbe.
---