Records room ilikuwa nyuma ya library, sehemu ambayo hewa ilibeba harufu ya karatasi iliyolowa na vumbi la muda mrefu. Rose alifungua mlango kwa ufunguo wa chuma, akaingia kwanza na kuwasha taa mbili kati ya nne.
“Usiguse mafaili bila mimi kuwepo,” alisema.
Daniel alitazama safu za makabati. “Sijaomba ruhusa ya kuiba.”
“Si wewe tu ninayemwambia. Kila mtu.”
Moses alikuwa nyuma yao, ameshika simu yake na daftari dogo. Madam Nansubuga alikuwa amewaruhusu kuangalia faili za Daniel kwa ombi rasmi, lakini akaweka masharti: waandike namba za nyaraka, wapige picha tu za kurasa zilizoidhinishwa, na wasichukue chochote nje ya chumba.
Daniel alisimama mbele ya kabati lenye label ya “PERSONNEL — K”. Rose akatoa faili nene, akaweka kwenye meza.
“Lazima tuanze na fomu ya ajira,” alisema.
Daniel alifungua. Ndani kulikuwa na nakala ya kitambulisho, cheti cha elimu, fomu ya kuajiriwa, mkataba wa kwanza na karatasi za payroll update. Kila ukurasa ulikuwa na sahihi yake kwa namna tofauti. Kwenye fomu ya ajira, sahihi ilikuwa ndefu. Kwenye payroll, ilikuwa fupi kwa sababu alikuwa amesaini akiwa amebanwa na foleni ya walimu.
“Angalia hii,” Moses alisema.
Alikuwa ameshika nakala ya payroll update. Kwenye kona ya chini kulikuwa na mstari wa wino uliokatika kabla ya kumaliza herufi ya mwisho.
“Pen-break,” Moses alisema. “Sahihi yako ya kawaida?”
“Wakati mwingine,” Daniel akasema. “Lakini sio kila mara.”
Rose akafungua attachment iliyotumwa kutoka district. Daniel aliweka barua ya uhamisho upande wake. Kwenye sahihi ya barua kulikuwa na mkunjo ule ule wa wino uliokatika. Si kufanana tu kwa umbo; hata umbali kati ya mstari wa kwanza na jina ulikuwa sawa.
“Wamecopy kutoka kwenye fomu,” Daniel alisema.
Rose akakaza mdomo. “Hilo ni hitimisho.”
“Ni tofauti ya kutosha kuomba uchunguzi.”
Moses alisogea karibu. “Kwenye payroll update ya mwaka jana, tulitoa copies za sahihi kwa ajili ya benki. Nakumbuka kwa sababu mashine ya scanner iliharibu baadhi ya pages.”
“Na nani alizifikia?” Daniel aliuliza.
Rose akageuza ukurasa wa sign-out. “Staff waliingia kwa sababu ya salary confirmation. Watu wa payroll walichukua batch moja. District liaison alichukua nyingine.”
“Na hapa?”
“Archive log ipo.”
Rose alipata daftari la kuingilia chumba. Daniel hakuligusa. Rose alisoma tarehe na majina. Siku ya payroll update, kulikuwa na watu saba. Moses alionekana kwenye list. Rose mwenyewe alionekana. Msaidizi wa headteacher alionekana. Jina la district liaison lilikuwa limeandikwa kwa kifupi: “A. N.”
“Unaijua hii initials?” Daniel aliuliza.
“Abel Nsubuga. Liaison wa zamani. Aliondoka miezi minne iliyopita.”
“Na faili bado ziko?”
“Ndiyo.”
Moses alifungua daftari lake. “Usiandike jina kama unamshutumu. Andika kwamba access ilikuwepo.”
Daniel alimtazama. “Ndio ninachofanya.”
Rose akachukua ruler na kuweka juu ya sahihi mbili zilizopigwa nakala. “Fold mark.”
Kwenye barua ya uhamisho kulikuwa na alama ndogo ya kukunjwa kutoka juu hadi chini. Kwenye fomu ya zamani, alama hiyo ilionekana mahali pale pale, ingawa ilikuwa nyepesi.
“Barua ilikunjwa baada ya kuchapishwa,” Rose alisema. “Fomu ya zamani nayo ilikaa kwenye fold ile.”
Daniel alihisi hasira ikigeuka kuwa kitu cha baridi. Hati haikuwa tu na sahihi iliyoibwa. Huenda mtu alitumia ukurasa ambao ulikuwa umehifadhiwa na kukunjwa pamoja na nyaraka nyingine.
“Naomba nipige picha za hizi mbili,” Daniel alisema.
Rose alimtazama kwa muda. “Picha za ukurasa wa payroll zina namba ya file.”
“Ficha sehemu hiyo.”
“Usifanye editing.”
“Sitabadilisha ushahidi. Nita-cover namba kwa karatasi kabla ya kupiga picha.”
Rose akakubali. Daniel aliweka karatasi nyeupe juu ya sehemu ya siri, akapiga picha ya sahihi, pen-break na fold mark. Moses alifanya vivyo hivyo kwa ukurasa wa pili. Kila picha iliwekewa namba kwenye daftari.
Simu ya Rose ikalia. Alitoka nje kupokea. Daniel akabaki na Moses.
“Unamwamini Rose?” Moses aliuliza.
“Anajua records.”
“Si hilo nililouliza.”
Daniel aliangalia faili. “Sijui.”
“Mtu mwenye access anaweza kujilinda kwa kuzuia access ya wengine.”
Daniel hakupenda sentensi hiyo kwa sababu ilikuwa na maana. Rose alikuwa amesisitiza masharti, alikuwa amejua attachment iliyokosekana, na alikuwa amesita kabla ya kufungua log. Lakini hofu haikuwa ushahidi.
Rose alirudi akiwa na uso mgumu.
“Madam anasema mtu kutoka district amepiga simu. Anataka faili irudishwe leo.”
“Kwa nini?” Daniel aliuliza.
“Anasema kuna audit.”
“Baada ya kuomba file langu?”
Rose alikaa. “Hiyo ndiyo ilivyoelezwa.”
Daniel alifunga faili. “Tunaomba preservation ya archive log na CCTV kama ipo. Hatuwezi kuondoka na picha pekee.”
Rose akainua nyusi. “Unataka kunihusisha?”
“Nataka kuweka ombi rasmi.”
“Ukiandika kwamba file lilikuwa hapa, watu watauliza kwa nini uliruhusu.”
“Nikiandika kwamba halikuwa hapa, nitakuwa nimeficha.”
Moses aliingilia. “Andikeni ukweli uliopo: faili lilifunguliwa kwa ombi la review, picha zilichukuliwa chini ya usimamizi, na log isihamishwe.”
Rose alifungua laptop na kuandika memo. Daniel alisoma. Hakukuwa na jina la mtu aliyeshukiwa. Aliomba tu kwamba kila access ya personnel file ihifadhiwe.
Rose aliisaini kama records clerk. Daniel akasaini kama mfanyakazi aliyehusika. Moses akatia sahihi kama witness.
Walipokuwa wanatoka, Daniel aliona kipande cha karatasi kikiwa kimejitenga chini ya kabati. Rose alikiokota kabla hajakifikia. Kilikuwa ni receipt ya photocopy, tarehe ya mwaka jana, pages 14–18.
“Nani ali-copy hizi?” Daniel aliuliza.
Rose akakitazama. Kwenye sehemu ya requester kulikuwa na initials “R. N.”
“Ni za nani?” Moses aliuliza.
Rose hakujibu. Aliingiza receipt kwenye faili na kulifunga.
“Rose.”
“Nitakagua register kwanza.”
“Ulisema sasa hivi kwamba ukweli ndiyo tu tunao.”
Alimwangalia Daniel. Hofu ilionekana wazi usoni mwake.
“Kuna fold mark ile ile kwenye receipt,” alisema. “Na jina la mtu aliyekuja baada ya saa za kazi limeandikwa kwa mkono ambao sijauona kwenye log ya kawaida.”
Daniel akahisi mlango wa chumba cha records ukifungwa nyuma yao. Kwenye meza, picha za sahihi zilikuwa zimehifadhiwa. Lakini kabla hawajafika mwisho wa korido, Moses alisimama.
“Daniel,” alisema, “fold mark hii inaonekana kwenye fomu mbili ambazo hazihusiani. Ina maana mtu hakucopy sahihi tu. Alihamisha karatasi kama kitu kimoja.”
Rose alifungua faili tena, akatoa receipt, na kuiweka karibu na barua ya uhamisho.
Alama ya kukunjwa ilikuwa kwenye sehemu ile ile ya karatasi mbili zisizopaswa kuwa zimekutana.
---