Daniel alirudi staff quarters jioni akiwa amebeba jalada la bluu chini ya mkono. Alikuwa amepanga kukaa, kula dawa aliyokuwa amepewa hospitali, na kulala mapema. Badala yake, alikuta karatasi nyeupe ikiwa imebandikwa kwenye mlango wa nyumba yake kwa gundi iliyotoka pembeni.
“TAARIFA YA KUTOKA,” ilisomeka.
Sarah alikuwa jikoni akitengeneza chai. Aliposikia mlango ukifunguka, alitoka akiwa ameshika kijiko.
“Umerudi mapema?”
Daniel hakujibu. Aliiondoa karatasi polepole na kuiangalia. Tarehe ya kutolewa ilikuwa leo. Muda wa kuondoka ulikuwa saa sabini na mbili baada ya kuthibitishwa kwa uhamisho.
“Wameweka hii hapa lini?” aliuliza.
“Karibu saa kumi. Mtu wa housing alikuja, akauliza kama umepewa taarifa. Nilimwambia ulikuwa bado kazini. Akasema hii ndiyo taarifa.”
Daniel aliingia na kuweka jalada juu ya meza. Nyumba ilikuwa ndogo: chumba kimoja kikubwa, chumba cha Sarah, sebule iliyoungana na jiko, na veranda iliyotazama uwanja wa nyuma wa shule. Hakukuwa na uzuri wa nyumba ya kudumu, lakini kodi ilikuwa sehemu ya mshahara wake na umbali wa kwenda darasani ulikuwa hatua mia chache. Sarah, mjane mwenye watoto wawili waliokuwa kwa mama yao wakati wa muhula, aliitegemea nyumba hiyo kama mahali pa usalama.
“Uhamisho wako umeanza kutekelezwa?” Sarah akauliza.
“Haujaanza. Kuna barua inayosema niliomba. Nimekataa.”
“Lakini wao wameanza kuandaa nyumba.”
Daniel alikaa. Kichwa kilianza kuuma kwa namna ndogo, ya kuvuta. Alifungua chupa ya maji na akanywa.
Sarah aliuchukua ujumbe. “Saa sabini na mbili si muda.”
“Ndiyo maana siwezi kuondoka bila kupinga.”
“Utakaa wapi wakisema lazima utoke?”
“Bado sijui.”
Sarah alisoma tena karatasi. “Je, unaweza kukubali uhamisho kwa muda, halafu upambane baadaye?”
Daniel alimtazama. “Kazi yangu ikiondoka, darasa likapewa mtu mwingine na nyumba ikachukuliwa, baadaye nitapambana nikirudisha nini?”
“Afya yako.”
“Afya yangu ndiyo sababu wametumia tarehe ya hospitali.”
Maneno hayo yalimfanya Sarah anyamaze. Daniel alijutia ukali wake mara moja, lakini hakuyafuta. Alijua hofu ya dada yake. Mshahara wake ndio uliosaidia ada za watoto wa Sarah, dawa za mama yao na chakula cha mwisho wa mwezi. Ikiwa Daniel angehamishwa kwenda shule ya mbali, gharama za usafiri zingeingia moja kwa moja kwenye fedha ambazo tayari hazitoshi.
Saa mbili baadaye, afisa wa housing alirudi akiwa na daftari dogo. Jina lake lilikuwa Mr. Okello. Alisimama mlangoni, hakutaka kuingia.
“Nimekuja kufuatilia taarifa.”
“Umejua kwa nini inatolewa?” Daniel aliuliza.
“Imetumwa na administration. Post yako ikibadilika, nyumba inatengwa kwa mtu mwingine.”
“Post yangu haijabadilika.”
“Nimeambiwa uhamisho umethibitishwa.”
“Na nani?”
Okello akatazama daftari. “Sina jukumu la kuamua.”
“Lakini una jukumu la kufuatilia tarehe. Hii taarifa ilitengenezwa lini?”
Okello akafungua ukurasa. “Jana asubuhi.”
Daniel akahisi mgongo wake ukikaza. Peter alikuwa amefika leo asubuhi. Barua ya uhamisho ilisema iliingizwa jana saa 14:12. Housing notice ilikuwa imetayarishwa kabla ya Peter kuweka mguu kwenye shule.
“Unaweza kuonyesha order iliyokufanya uandike?” Daniel aliuliza.
“Nilipewa list ya posts zinazobadilika.”
“Kwa hiyo list ilikuwa tayari jana?”
Okello akafunga daftari. “Bwana Kato, nikiwa na karatasi ya administration, lazima niitekeleze.”
“Usiichome moto. Iweke kwenye faili yako na unipe nakala.”
Okello alisita, kisha akaandika namba ya kumbukumbu kwenye karatasi ndogo. “Nakala rasmi lazima uombe ofisini.”
“Kesho nitaomba.”
“Deadline iko hapa.”
“Na mimi niko hapa.”
Okello aliondoka akiwa hajajibu.
Sarah akaketi kwenye kiti kilichokuwa karibu na dirisha. “Unaonekana kama umeamua kupigana na kila mtu.”
“Sitapigana na kila mtu. Nitajua ni nani aliandika nini.”
“Watu wenye nyumba, mshahara na ofisi huwa na muda zaidi kuliko mwalimu anayehitaji kufundisha.”
Daniel alitazama jalada. “Ndio maana lazima kila kitu kiwe kwa maandishi.”
Alimpigia simu Moses, mwalimu mwenzake aliyekuwa amefanya naye kazi tangu Daniel alipokuja Mwangaza. Moses alijibu baada ya simu ya tatu.
“Uko salama?” akauliza. “Nimesikia Peter ameingia.”
“Na housing notice imeingia kabla yake.”
Moses alikaa kimya. “Hilo linawezekana?”
“Ndiyo maana nakupigia. Unajua mchakato wa staff quarters?”
“Know-how ya kawaida ni kwamba housing hupokea list kutoka kwa headteacher baada ya transfer order. Sijawahi kuona notice kabla ya mtu kuletwa.”
“Unaweza kunitumia policy?”
“Nitatafuta. Lakini Daniel, usipige kelele kwenye staffroom. Watu tayari wanakutazama.”
“Sitaki kelele. Nataka policy na muda.”
“Utaenda union?”
“Kesho, kama wanafungua.”
Moses akavuta pumzi. “Usiweke jina la Peter kwenye malalamiko kama huna ushahidi. Yeye anaweza kuwa amedanganywa pia.”
Daniel alisikia ushauri ule ukifanana na jambo alilokuwa bado hataki kulikubali. Peter alikuwa tishio la moja kwa moja kwa kazi yake. Lakini kama kila hati ilikuwa imeandaliwa kabla ya kuonekana, huenda Peter hakuwa chanzo.
Baada ya simu, Daniel alifungua kalenda yake. Kesho alikuwa na vipindi vitatu vya Form Four, mkutano wa walimu saa tisa, na appointment ya kufuatilia hospitali. Kwenye kona ya karatasi ya housing notice, aliandika mambo manne: nakala ya order, policy ya quarters, memo ya dispute, na jina la aliyeanzisha list.
Sarah alisoma alichokuwa akiandika. “Utaenda hospitali?”
“Nitaenda. Sitaki waje kusema nilitengeneza ugonjwa kwa ajili ya tarehe.”
“Na kama wakikufukuza?”
Daniel aliangalia veranda, kisha akatazama vitabu vya hesabu vilivyokuwa kwenye begi lake. “Nitaendelea kufundisha mpaka iwe imeandikwa kwamba siwezi.”
Usiku huo, alilala kwa shida. Karibu saa saba, alisikia gari likisimama nje. Hakufungua pazia. Mtu alitembea mpaka kwenye mlango na kuingiza karatasi chini yake.
Asubuhi, alipoichukua, ilikuwa ni memo fupi kutoka kwa ofisi ya shule: “Uhamisho wako ukikamilika, makazi yatatolewa kwa mwalimu anayekuja.”
Chini ya memo kulikuwa na tarehe ya kuandikwa.
Ilikuwa ya siku moja kabla Peter hajafika, kabla Daniel hajajua jina la Peter, na kabla mtu yeyote hajauliza kama alikuwa tayari kuondoka.
---