Ofisi ya payroll ilikuwa kwenye jengo dogo karibu na staff room, lakini mlango wake uliwafanya walimu wajisikie kama wamefika hospitali ya matokeo mabaya. Daniel alingoja mpaka watu wawili waliokuwa mbele yake waondoke. Alikuwa na ombi la appeal, barua ya uhamisho, nakala ya hospital record na ujumbe wa *pending transfer verification*.
Afisa aliyempokea aliitwa Mr. Okello. Alisoma jina kwenye fomu, akaangalia screen, kisha akamwangalia Daniel.
“Kato, system inaonyesha transfer iko active.”
“Ninapinga transfer.”
“Hilo si swali nililouliza.”
“Naomba kujua kwa nini salary yangu imewekwa pending kabla ya dispute kusikilizwa.”
Okello alizungusha monitor upande wake. “Mimi naona status. Siwezi kubadilisha bila instruction ya HR au district.”
Daniel aliweka ombi juu ya meza. “Basi naomba ulipokee, ulipe stamp, na uniandikie kwamba salary imewekwa pending kwa sababu ya status hiyo.”
Okello akasoma ombi. “Unaweza kuacha copy hapa, lakini hakuna guarantee ya review leo.”
“Sijaomba guarantee. Nimeomba record ya hatua niliyofanya.”
Afisa huyo alimtazama tena, akachukua stamp. Kelele ya rubber kwenye karatasi ilimfanya Daniel ahisi uzito wa jambo hilo. Stamp haikurudisha mshahara; ilithibitisha tu kwamba alikuwa amefika kabla tatizo halijaitwa uzembe wake.
“Unajua destination school?” Okello akauliza.
Daniel alinyamaza. “Nimeona jina kwenye attachment mpya, lakini sijawahi kuomba.”
Okello akachapa herufi chache, akafungua page nyingine. “Mwangaza Secondary to Kireka Community School.”
Daniel aliandika jina hilo. Kireka ilikuwa mbali sana na nyumba ya dada yake na staff house ambayo ilihusiana na post yake. Ikiwa uhamisho ungeendelea, alipaswa kulipa usafiri kila siku au kuacha mafunzo aliyokuwa amejenga kwa miaka.
“Mnaweza kunipa certified copy ya destination request?” akauliza.
“Sina file hilo. Payroll inapokea notification.”
“Notification ilitoka wapi?”
“District HR.”
Daniel aliomba aonyeshwe reference number. Okello alisita, kisha akaandika namba kwenye kona ya fomu yake. Ilikuwa tofauti na ile iliyokuwa kwenye barua ya uhamisho iliyokuwa imeletwa na Peter.
Daniel akainua kichwa. “Namba hii ni ya request mpya?”
“Usinilazimishe nitafsiri mfumo ambao si wangu,” Okello alisema. “Nimekuonyesha reference.”
Daniel akaweka alama yake pembeni. Alihisi hasira ikipanda, lakini akaikamata. Mtu aliyekuwa mbele yake hakutengeneza barua; alikuwa anafuata kile kilichomjia kwenye screen.
Madam Nansubuga aliingia baada ya dakika chache. Alikuwa amebeba memo kutoka kwa head office. “Nimeambiwa payroll imepata dispute,” alisema.
“Mshahara wangu uko pending.”
“Nitajadili na district.”
“Tafadhali usijadili kwa simu tu,” Daniel alisema. “Nimeomba kila kitu kiwe kwa maandishi.”
Madam alimwangalia kana kwamba amemshtaki yeye. “Unafikiri mimi sitakusaidia?”
“Nafikiri msaada usio na record unaweza kupotea ukifika kwa mtu mwingine.”
Okello akampa Daniel receipt ya ombi. Madam akaisoma, akakaa kwenye kiti cha pembeni. Kwa muda hakuna aliyesema. Jina la Kireka lilikuwa limebaki kwenye karatasi kati yao.
“Hii school ndiyo iliyoomba?” Madam akauliza.
“Ndio notification inavyosema,” Okello akajibu.
Madam akafungua simu yake, akampigia mtu wa district. Simu ililia muda mrefu bila kupokelewa. Alipakata, akasema, “Tutahitaji kusubiri.”
“Mshahara wangu haujasubiri,” Daniel alisema. “Umeanza kuhesabiwa kama tatizo.”
Maneno hayo yalimfanya Madam ainue macho. Alimwambia Daniel arudi darasani na yeye angefuatilia, lakini Daniel akamwomba asaini kwamba shule imepokea taarifa ya salary risk. Madam alisita, kisha akasaini chini ya nakala ya appeal.
Alipotoka payroll, Daniel alipitia staff room. Peter alikuwa akimsubiri na daftari. “Nimepata email kutoka kwa Charles. Anasema usifanye appeal kwa sababu transfer itakamilika ndani ya siku mbili.”
“Ulimjibu?”
“Hapana. Nimei-forward kwenye complaint.”
Daniel alichukua daftari, akaongeza ujumbe kwenye chronology. “Alitaja school?”
Peter akatikisa kichwa. “Alisema ‘destination imekwishawekwa.’”
Daniel akamwambia kwamba payroll imetaja Kireka Community School. Peter alifungua receipt yake, akatazama stamp na kupiga picha ya page ya mwisho. “Charles hakuniambia jina hilo.”
Sasa uhamisho ulikuwa na majina mawili: Mwangaza, ambako barua ilisema Daniel anatoka, na Kireka, ambako payroll ilisema anaenda. Daniel alihisi ukuta ukisogea, si kwa sababu alikuwa amepoteza kila kitu, bali kwa sababu watu tofauti walikuwa wakitumia faili moja kwa malengo tofauti.
Alirudi darasani, akafundisha kipindi cha mwisho bila kuwaambia wanafunzi. Baada ya kengele, aliandika bajeti ya wiki kwenye karatasi: chakula, usafiri wa dada yake, dawa za mtoto wa dada yake na kodi ambayo staff house ingeacha kuwa sehemu ya mshahara wake.
Sarah, dada yake, alimpigia simu akiwa njiani kwenda nyumbani. “Umeongea na housing officer?”
“Bado. Nimeanza appeal ya payroll.”
“Hiyo inatosha?”
Daniel alitaka kusema ndiyo, lakini hakutaka kuleta faraja ya uongo. “Sijui. Lakini sasa ina reference.”
Sarah alinyamaza. Alikuwa akimtegemea Daniel kwa kodi ya nyumba na ada za mtoto wake, na Daniel alijua kwamba kila siku ya salary iliyochelewa ingemlazimisha Sarah kumwomba mtu mwingine msaada. Hilo lilimfanya aone kwamba barua ile ilikuwa imepita kutoka kwenye karatasi mpaka mezani pa familia.
Alipofika staff house, housing officer alimwambia notice ya siku sabini na mbili ilikuwa imetengenezwa kwa sababu post yake ilikuwa imewekwa kwenye transfer queue. Officer hakutaka kuzungumza bila memo ya HR, lakini Daniel akampa receipt ya payroll appeal. Mtu huyo akai-scan, akaandika kwamba housing action ilisimamishwa kwa muda wa siku tatu tu wakati status ikihakikiwa.
“Siku tatu si suluhisho,” Daniel alisema.
“Ni muda ambao naweza kuandika bila ruhusa ya juu.”
Daniel akamshukuru. Alijua hata msaada mdogo wa maandishi ulikuwa bora kuliko ahadi kubwa ya koridoni.
Kisha akaweka juu yake nakala ya appeal yenye stamp ya payroll. Chini ya jina la destination school, aliandika: *never applied.*
Jina la destination lilikuwa shule ambayo Daniel hakuwahi kuomba. Hilo lilikuwa tishio lake jipya la kifedha. Na lilikuwa limefika kabla ya jibu rasmi.
---