Alhamisi jioni Juma alifika tailoring shop ya Halima na overalls mkononi.
Zip ilikuwa imekwama kwa siku mbili, na Juma alikuwa amekuwa akiifunga kwa safety pin kama mtu ambaye ana workshop ya umeme lakini hana dakika tano za kushughulikia nguo yake mwenyewe.
“Kesho naitaka,” alisema.
Halima akachukua overalls. “Kesho unataka kila kitu.”
“Kwa sababu watu wakisema kesho mara nyingi wanamaanisha wiki ijayo.”
“Na wewe ukisema pesa zimepangwa unamaanisha nini?”
Juma alimwangalia.
Halima akatabasamu. “Nimeuliza tu.”
“Usianze.”
“Basi usiniletee overalls na attitude.”
Juma aliondoka bila kubishana zaidi.
Baada ya dakika ishirini, Halima aligeuza mfuko wa ndani ili ashone zip vizuri. Kitu kilichokunjwa mara mbili kikaanguka chini.
Receipt.
Mwanzoni hakutaka kuisoma. Alijua baba yake angekasirika. Lakini jina la supplier lilikuwa juu kwa herufi kubwa: KONDO WORKSHOP SUPPLIES.
Halima alijua duka hilo. Mbarouk Moto-Electric ilinunua vifaa pale kwa miaka.
Akainama na kuichukua.
Mstari wa kwanza ulikuwa supplier credit.
Mstari wa pili ulikuwa kiasi.
Mstari wa tatu security reference.
Halima alisoma mara mbili.
Diagnostic Meter — Serial DM-KZ-4417.
Alikaa kwenye stool.
Kwa sekunde chache, hakufikiria Hamisi. Alifikiria yeye mwenyewe akiwa na miaka ishirini, student ID mpya mfukoni, akiwa amesimama nje ya certificate college na Amina akimwambia, “Mwezi huu ni mgumu, ngoja kwanza.” Juma alikuwa amesema, “Tutapanga.”
Walipanga kwa namna moja tu: Halima aliacha kozi baada ya semester ya kwanza.
Hakuna aliyewahi kuweka namba mezani. Hakuna aliyewahi kumwonyesha deni, rent, stock au deadline. Alikuwa amejifunza baadaye, vipande vipande, kwamba familia ilikuwa imezama kwenye matatizo zaidi kuliko walivyosema.
Wakati huo alifikiri wamechagua yeye.
Sasa aliangalia receipt ya Hamisi na kuhisi jeraha lile lile likifunguka kwa sura tofauti.
Alimpigia Hamisi.
“Uko wapi?”
“Workshop.”
“Njoo hapa baada ya kazi.”
“Kuna nini?”
“Njoo tu.”
Hamisi alifika saa moja baadaye akiwa na backpack ndogo ya documents za chuo. Uso wake ulikuwa umechoka kutokana na mistari ya campus na kazi ya workshop.
Kabla hajakaa, simu yake ikaita. Ilikuwa supervisor wa yard ya wholesale ambaye alikuwa amempa night loading shift ya siku chache zijazo.
“Hamisi, kesho handover ni saa moja na nusu usiku,” sauti ilisema. “Team ya kwanza itaondoka mapema. Ukichelewa, tunampa mwingine.”
Hamisi akasema, “Nitafika.”
Halima alisikia.
“Una night shift sasa?”
“Temporary.”
“Na orientation?”
“Nita-manage.”
Halima alimtazama kwa muda. “Kila mtu kwenye nyumba hii anaonekana kuwa na plan ambayo mtu mwingine hajui.”
Hamisi hakupenda sentence hiyo.
Halima akafunga mlango wa mbele wa shop nusu.
“Unajua hii?”
Akaweka receipt mezani.
Hamisi aliangalia jina la supplier. Kisha kiasi. Kisha serial number.
Uso wake ukabadilika.
“Umeipata wapi?”
“Overalls za baba.”
“Umesoma vitu vyake?”
“Receipt ilianguka.”
Hamisi akaichukua. “Labda ni stock credit.”
“Hamisi.”
“Baba huwa anachukua supplier credit.”
“Security gani imeandikwa?”
Hamisi hakujibu.
Halima akaonyesha mstari.
Hamisi aliisoma tena. DM-KZ-4417.
Alijua namba hiyo. Aliwahi kuiandika kwenye inventory sheet wakati walifanya insurance list ya workshop.
“Hii ni meter.”
“Ndiyo.”
“Lakini baba alisema pesa ni akiba.”
Halima hakusema kitu.
Hamisi akaweka receipt chini. “Maybe hii ni tofauti.”
“Maybe.”
“Labda alichukua kwa stock na akatumia cash yake kwa chuo.”
“Maybe.”
“Kwa nini unasema hivyo?”
“Kwa sababu sitaki kukupa conclusion. Nataka uone document.”
Hamisi akaanza kutembea ndani ya shop ndogo.
“Baba hawezi kuweka meter kwenye risk kwa hostel.”
Halima akasema, “Kwa nini hawezi?”
“Kwa sababu hiyo meter ndiyo inatuletea kazi.”
“Exactly.”
Hamisi akamwangalia kwa hasira. “Kwa hiyo unafurahia?”
Halima alishtuka. “Nini?”
“Kwa sababu wewe hukuenda chuo. Sasa yangu inakuwa shida.”
Halima alikaa kimya muda mrefu.
Kisha akaenda kwenye drawer ya chini ya cutting table. Akatoa wallet ya zamani. Ndani yake kulikuwa na student ID iliyofifia.
Akaweka mezani.
“Unajua hii?”
Hamisi akaitazama. “Ya course yako.”
“Nilikaa semester moja.”
“Najua.”
“Hujui kwa nini niliacha.”
“Kwa sababu pesa zilikuwa ngumu.”
“Hiyo ndiyo version ya familia.”
Hamisi akanyamaza.
Halima akaendelea. “Nilipouliza ada ya semester ya pili, niliambiwa nisijali. Baba alisema atapanga. Mama alisema tutatafuta. Hakuna mtu aliyeniambia rent ilikuwa imechelewa, workshop ilikuwa na debt, na kibanda cha mama kilikuwa kinatumia stock credit. Nilijua baada ya deadline kupita.”
“Lakini…”
“Nilidhani walinichagua mimi kuwa mtu wa kusubiri. Nilikasirika miaka mingi.”
Hamisi akakaa.
Halima akasukuma receipt kwake. “Sina shida na wewe kwenda chuo. Nataka uende. Lakini sitaki historia irudi kwa siri tofauti.”
Hamisi akauliza, “Unataka nifanye nini?”
“Nataka ujue gharama ya decision inayofanywa kwa jina lako.”
“Baba atakasirika nikimuuliza.”
“Naam.”
“Workshop inaweza kupoteza meter?”
“Kama receipt hii ndiyo inavyosema, ndiyo stake.”
Hamisi alikuna uso. “Na nikisema sitaki pesa hiyo?”
Halima akatikisa kichwa. “Usifanye decision kwa guilt tu. Hiyo pia ni njia ya kukimbia.”
“Basi nini?”
“Uliza. Weka tarehe. Weka kiasi. Weka consequence.”
Hamisi alicheka kwa uchungu. “Unaongea kama mama.”
“Kwa sababu mama huwa sahihi kwenye daftari. Tatizo ni watu wengine hawajazi kila kitu.”
Walikaa kimya.
Nje, sewing machines za shop jirani zilikuwa zinapiga kelele. Mtu alipita akitangaza vitambaa. Maisha ya soko yaliendelea kama familia yao haikuwa imeweka workshop dhidi ya ndoto.
Simu ya Hamisi ikatetemeka tena. Supervisor wa yard alikuwa ametuma location ya gate ya usiku na ujumbe mfupi: *handover haitasubiri mtu.* Chini yake kulikuwa na reminder ya CUUM kuhusu orientation ya asubuhi.
Halima akaiona bila kusoma screen yote. “Unaona? Haya ndiyo ninayosema. Handover ya kazi, orientation ya chuo, supplier credit, hostel deadline. Kila mtu anakupa saa tofauti.”
Hamisi akaweka simu chini.
“Kazi hiyo inanipa pesa ya hostel.”
“Na ikikufanya ukose lab?”
“Nita-manage.”
Halima akamwangalia kwa huzuni. “Hiyo ndiyo sentensi mpya ya ‘pesa zimepangwa.’”
Hamisi hakupata jibu.
Alifikiria yard yenye lori zinazoingia usiku, workshop yenye meter inayolipa kazi kubwa, campus yenye orientation ambayo tayari alikuwa karibu kuchelewa mara moja. Kwa mara ya kwanza aliona crisis si kitu kimoja. Ilikuwa chain: deni la baba linamsukuma yeye kufanya kazi; kazi inamnyang’anya usingizi; usingizi unaweza kula chuo ambacho deni lilichukuliwa kuokoa.
“Kwani hukuwahi kutaka kurudi?” aliuliza Halima.
Halima akasema, “Nilitaka. Baadaye maisha yakaenda mbele.”
“Pole.”
“Usinihurumie. Nimejenga kitu changu. Lakini hiyo haimaanishi njia tuliyofika hapa ilikuwa fair.”
Hamisi akaweka receipt kwenye envelope ndogo.
“Nitamrudishia baba.”
“Usifiche kwamba umeiona.”
“Sifiche.”
Halima akamwangalia kwa makini. “Hamisi, ukifanya kama hujui ili baba ajisikie strong, unamsaidia kuendelea na siri.”
Hamisi alijua alikuwa sahihi.
Kabla hajaondoka, Halima akachukua student ID yake ya zamani. Alikuwa karibu kuirudisha drawer, kisha akaiacha mezani.
“Unajua nilianza kuamini nini?”
Hamisi akatikisa kichwa.
“Kwamba mtu akisema ‘pesa zimepangwa,’ kazi yangu ni kukaa kimya na kusubiri.”
Akasukuma ID karibu na receipt ya supplier.
“Hii ilianza na sentensi hiyo hiyo—pesa zimepangwa.”
---