Jumatano usiku Leila aliweka notebook mbili mezani baada ya watoto kulala.
Moja ilikuwa na cover ya bluu iliyoandikwa NYUMBA. Nyingine ilikuwa nyeusi na sticker ndogo ya PWANI TABLE & TENT, nayo ilikuwa na neno BIASHARA. Kati yao aliweka karatasi tupu.
Hamisi alikaa upande wa pili wa meza.
“Na hiyo ni nini?” aliuliza.
Leila akachukua kalamu na kuandika juu ya karatasi: MAMBO NILIYOFICHWA.
Hamisi akatoa pumzi ndefu. “Hivi sasa tunafanya trial?”
“Tunafanya inventory.”
“Ya makosa yangu.”
“Ya taarifa. Kama kila taarifa itageuka kuwa kosa, hilo litajionyesha lenyewe.”
Hamisi alijisogeza kwenye kiti. Siku nzima alikuwa amekusanya records alizoahidi: loan schedule ya van, owner draws, booking deposits, insurance, supplier balances na transfers kadhaa kwa ndugu. Folder ilikuwa pembeni yake.
“Nimeleta kila kitu.”
Leila akafungua notebook ya NYUMBA.
“Kabla ya records, nataka matukio.”
“Matukio gani?”
“Jumamosi uliniambia nisiizungumzie contract mpya. Mwezi uliopita ulimwambia Yusuf van ya zamani bado ndiyo tunategemea, wakati deposit ya mpya ilikuwa imeshatoka. Miezi miwili iliyopita nilimkatalia Mariam ombi la school contribution nikitumia picha ya cash uliyonipa, kumbe ulikuwa umeweka savings pocket nyingine.”
Hamisi akainua kichwa. “Savings ile si ya matumizi.”
“Ndiyo maana tunahitaji full picture.”
“Hiyo ni emergency reserve.”
“Na uliniambia emergency reserve ilikuwa kiasi kingine.”
“Kwa sababu hiyo pocket ilikuwa ya biashara.”
Leila akamwangalia. “Hamisi, kila kitu kina explanation. Tatizo ni kwamba explanation inakuja baada ya discovery.”
Hamisi alifungua folder. “Sawa. Hii ndiyo van. Hii ndiyo reserve. Hizi ndiyo owner draws.”
Leila hakushika karatasi.
“Nataka kwanza utofautishe privacy na uongo.”
“Leila, si darasa.”
“Ni muhimu kwa sababu umetumia neno privacy kila mara.”
Akamgeuzia karatasi nyingine na kuchora mistari miwili.
“Upande huu: privacy. Upande huu: uongo.”
Hamisi alicheka kwa uchovu. “Unataka niandike?”
“Ndiyo.”
“Hii ni childish.”
“Watoto wetu tayari wameingia kwenye childish version yake.”
Sentensi hiyo ikamnyamazisha.
Hamisi akachukua kalamu.
“Privacy,” alisema, “ni kutowaambia ndugu booking value.” Akaandika.
“Vizuri.”
“Ni kutowaambia tuna emergency fund kiasi gani.”
“Acha hiyo.”
“Ni kutowaonyesha bank statements.”
“Ndiyo.”
Hamisi akatazama upande wa pili.
“Uongo… ni kusema van si yetu wakati kampuni imeifinance.”
Leila hakusema.
“Ni kusema bookings ziko chini kuliko zilivyo.”
“Endelea.”
Hamisi alikaza kalamu. “Ni kumruhusu Malik aamini tunahangaika zaidi kuliko tunavyohangaika.”
Leila akavuta pumzi.
“Na kunificha van?”
Hamisi alikaa kimya.
“Weka wapi?” Leila aliuliza.
“Ni tofauti.”
“Ndiyo maana tuna columns mbili tu? Au unahitaji ya tatu?”
Hamisi akatazama karatasi. “Ni omission.”
“Ambayo inanihusu moja kwa moja.”
Akaandika mwenyewe chini ya UONGO: taarifa iliyozuiwa kwa partner ili kumfanya afanye maamuzi bila picha kamili.
Hamisi akakasirika. “Usiniwekee definition ambayo inanifanya criminal.”
“Criminal wapi? Tunazungumzia trust.”
“Tone yako inasema hukiamini chochote ninachosema.”
“Kwa sababu nimejifunza kwamba kuna version kabla ya discovery na version baada ya discovery.”
Hamisi akasukuma kiti nyuma kidogo.
“Nilifanya haya kwa sababu kila tukionekana tumepiga hatua, familia inaniona kama solution ya kila kitu.”
“Na mimi nimekataa maombi ya familia yako nikidhani nalinda cash flow yetu.”
“Ulikuwa unalinda.”
“Kwa data isiyokamilika.”
Hamisi alitazama notebook ya nyumba. “Hujawahi kukataa jambo ambalo tungeweza kulipa?”
“Hilo si swali.”
“Ni swali.”
Leila akafungua ukurasa wa mwezi uliopita. “Mariam aliomba contribution ya school trip ya mtoto wa cousin. Nilimwambia mwezi ulikuwa mgumu. Baadaye nikagundua ulikuwa umetuma Yusuf pesa nyingine bila kuniambia.”
“Yusuf alikuwa na rent issue.”
“Na mimi nikatumika kama msemaji wa scarcity ambayo hukuifuata mwenyewe.”
Hamisi alikaa kimya.
Leila akafunga notebook.
“Sitaki passwords zako zote. Sitaki kuona kila receipt ya soda unayonunua. Nataka nisitumiwe kama mhusika wa hadithi ambayo sijaisoma.”
Hamisi aliegemea meza, hasira yake ikianza kupungua na kubaki uchovu.
“Unataka nini sasa?”
“Disclosure ya assets, debts, commitments za biashara, owner draws, family support ya miezi kumi na mbili, na transfers ambazo zinaweza kuathiri nyumba.”
“Leo?”
“Ndani ya siku tatu.”
“Kwa nini siku tatu?”
“Kwa sababu sitaki hii iwe ahadi ya ‘tutazungumza.’ Nataka deadline.”
Hamisi alicheka kwa uchungu. “Unaweka ndoa kwenye spreadsheet.”
“Nataka ndoa itoke kwenye guessing.”
Akasogeza karatasi nyingine kwake.
“Mpaka hapo, owner draw yoyote isiyo ya kawaida tunaapprove wote. Family support yoyote ya personal cash juu ya kiwango tunachokubaliana, tunaongea kwanza.”
“Hiyo ni control.”
“Ni temporary control baada ya unilateral decisions.”
“Na nikikataa?”
Leila alimwangalia kwa muda mrefu.
“Basi nitajua kwamba tatizo si fear ya ndugu. Tatizo ni wewe kutaka uwezo wa kuamua bila accountability.”
Hamisi alihisi maneno hayo kama kofi.
Aliinama, akafungua folder na kutoa karatasi moja baada ya nyingine. “Van loan. Supplier balance. Reserve. Owner draws. Family transfers.”
Leila alianza kuzipanga bila kusema.
Kulikuwa na silence ndefu ya karatasi zikisugua meza na fan ya jikoni ikizunguka juu yao.
“Una savings nyingine?” Leila aliuliza.
“Pocket ndogo ya emergency.”
“Kiasi?”
Hamisi akasema.
Leila aliandika.
“Transfer kwa Mariam?”
Hamisi akasema kiasi cha zamani.
Leila aliinua macho. “Sikujua.”
“Haikuathiri bills.”
“Lakini ni pattern.”
“Nilimsaidia kwa crisis. Sikusema kwa sababu sikutaka iwe precedent.”
“Unaona? Hata ukifanya jambo la ukarimu, unalificha ili kudhibiti story.”
Hamisi alisukuma folder mbele. “Basi chukua kila kitu.”
“Sihitaji kukuchukua. Nahitaji usifiche.”
Hamisi alisimama.
“Nimechoka.”
“Na mimi.”
“Leo nitalala guest room.”
Leila hakumzuia.
Alipofika mlangoni, Hamisi alisimama bila kugeuka. “Sijawahi kutaka kukuweka upande wa nje.”
Leila alisema, “Lakini umefanya hivyo.”
Hamisi akaenda.
Leila alibaki jikoni, akatazama karatasi zao. Hakuhisi ushindi. Alihisi ndoa yao imefika mahali ambapo ukweli haukuwa tena hisia; ulikuwa kazi ambayo walipaswa kuifanya kwa makusudi.
Alichukua kalamu, akavuta mstari juu ya karatasi ya MAMBO NILIYOFICHWA, kisha akaandika tarehe ya mwisho kwa herufi kubwa.
Ijumaa, saa mbili usiku.
Hamisi, akiwa tayari mlangoni mwa guest room, alisikia sauti ya kalamu mezani.
Leila akasema bila kupaza sauti, “Baada ya hapo sitabashiri tena.”
---