Auntie Saada aliingia kwanza, akiwa na mfuko wa majani ya chai mkononi na tabasamu lililosema tayari alikuwa ameshaamua nyumba hiyo ingeonekana vipi kwake.
“Bado hamjabadilisha hiyo sofa?” alisema kabla hata hajakaa.
Hamisi alitabasamu. “Sofa bado inafanya kazi.”
Leila, aliyekuwa nyuma yake, alimtazama kwa pembeni. Cover ya kahawia ilikuwa imefunika sofa mpya vizuri kiasi kwamba mtu asiyejua asingegundua. Mariam aliingia baada ya Saada, akafuatiwa na Yusuf akiwa amebeba pakiti ya juisi na mkate wa watoto.
“Nilisema tusipike mengi,” Mariam alisema, akimkumbatia Leila. “Sisi ni watu wa nyumbani.”
“Nyumbani ndiyo maana watu hula zaidi,” Leila akajibu kwa tabasamu.
Yusuf alicheka. “Huyo ndiye shemeji yetu.”
Kwa dakika kumi za kwanza mambo yalikuwa mepesi. Hana alifungua juisi, Auntie Saada alilalamika kwamba barabara ya Bahari Ndogo imejaa mashimo, na Mariam alitoa picha za duka lake. Hamisi akapata pumzi. Aliweka sahani mezani, akagawa wali na samaki, akajikumbusha kwamba ziara si kila mara shambulio.
Kisha Mariam alifungua fridge kutafuta maji.
“Eh,” alisema, akasimama. “Hii ni mpya.”
Hamisi alihisi Leila akikaa kimya ghafla.
“Ya zamani ilikufa,” alisema.
“Ni nzuri.” Mariam akafunga mlango wa fridge na kutabasamu. “Sasa hamhangaiki sana kama zamani.”
Yusuf akatoa sauti ya kucheka. “Polepole wanatuacha nyuma.”
“Fridge ni fridge tu,” Hamisi alisema.
“Ndiyo,” Mariam akajibu. “Na van ni van tu. Na booking ni booking tu.”
Hamisi alikaza kijiko mkononi. “Booking gani?”
Mariam akamwangalia sekunde moja, halafu akatabasamu tena. “Ninauliza tu. Biashara inaendeleaje?”
Leila alichota mchuzi bila kuinua macho.
“Ni kawaida,” Hamisi alisema. “Msimu huu umekuwa mgumu. Watu wanabana matumizi.”
“Lakini harusi bado zipo,” Auntie Saada alisema. “Mtu akipendana, deni halizuii sherehe.”
Yusuf akacheka tena.
Hamisi alijaribu kugeuza mazungumzo. “Duka lako je, Mariam?”
“Tunapambana.”
“Unaona? Kila mtu anapambana.”
Mariam hakujibu mara moja. Alimwangalia Hamisi kwa ule uso wa dada mkubwa aliyezoea kusikia sentensi moja na kutafuta nyingine nyuma yake.
“Nuru ndiye anapambana zaidi sasa,” Yusuf akaingiza.
Hamisi alihisi mwili wake ukijiandaa kabla maneno hayajaendelea.
“Amebaki na kiasi gani?” aliuliza.
Yusuf akavuta pumzi. “Si fee tu. Kuna rent, tools, na simu yake imeharibika. Akipewa kama laki tatu hivi anaweza kusimama.”
“Laki tatu?” Leila akauliza.
“Ni package,” Yusuf akasema. “Ukitoa kidogo kidogo, shida haishi.”
Hamisi alitazama sahani yake. Hii ndiyo sehemu aliyoijua. Ombi liliingia kama habari, kisha likakua likawa wajibu. Hakutaka kuanza mjadala mbele ya watoto.
“Tutaangalia,” alisema.
Yusuf akatingisha kichwa. “Kila mara tutaangalia.”
Mariam akamkatisha. “Usimbanie. Amesema ataangalia.”
Lakini sauti yake haikuwa ya kumlinda Hamisi. Ilikuwa ya kuhifadhi ombi mezani bila kuliharibu.
Malik, aliyekuwa kimya muda mwingi, alimwangalia baba yake. “Baba, si ulisema van yenyewe si yetu kabisa?”
Kijiko cha Leila kilisimama hewani.
Hamisi akageuka. “Nini?”
Malik akajibu kwa uaminifu wa mtoto anayejua anasaidia. “Ulisema hata van yetu si yetu kabisa. Ndio maana hatuna pesa nyingi.”
Yusuf akatabasamu polepole. Auntie Saada akainua nyusi. Mariam hakutabasamu.
“Malik,” Hamisi alisema, “kula chakula.”
“Lakini ndivyo ulisema.”
Leila aliweka kijiko chini.
Mariam akamtazama mtoto, kisha Hamisi. “Mtoto akijua sentence ya pesa ya baba, basi pesa imekuwa somo la nyumbani.”
“Msichukulie maneno ya mtoto kama report,” Hamisi alisema.
“Hatuchukulii,” Mariam akajibu. “Tunamsikia tu.”
Yusuf akaegemea kiti. “Kwa hiyo van ni loan?”
“Biashara nyingi zina asset finance.”
“Lakini mwanzo ulisema mambo ni magumu.”
“Asset ya biashara si cash mfukoni.”
“Basi sema hivyo,” Leila alisema kwa sauti ndogo.
Hamisi akamtazama. Hakutarajia atamkosoa hapo.
“Nimesema hivyo sasa.”
“Baada ya Malik kusema sentensi yako.”
Mariam aliinua mkono. “Mimi sitaki ugomvi wa nyumba. Nimekuja kuona ndugu yangu. Nuru ana shida, ndiyo. Kama unaweza, utasaidia. Kama huwezi, sema huwezi.”
Sentensi hiyo ilipaswa kuwa rahisi. Lakini Hamisi aliisikia kama mtego kwa sababu jibu la kweli halikuwa ndiyo wala hapana. Angeweza kusaidia kiasi fulani, labda. Lakini hakutaka uwezo huo ugeuke kanuni ya kila mwezi.
“Nimesema tutaangalia,” alirudia.
Mariam akainama kidogo. “Na mimi nimesikia.”
Chakula kiliendelea, lakini hali ilikuwa imebadilika. Auntie Saada alianza kusimulia jinsi mama yao alivyowahi kuuza sehemu ya mavuno ili ada za shule zisikose. Yusuf akaongeza kwamba siku hizi watu wakifanikiwa husahau jinsi walivyofikishwa mbele. Hakumtaja Hamisi moja kwa moja, jambo ambalo lilifanya kila sentensi ihisi kumlenga zaidi.
Hamisi alijibu kwa mizaha midogo. “Basi mimi bado niko njiani, sijafika mbele.”
Yusuf akasema, “Fridge imeshafika.”
Wote wakacheka isipokuwa Leila.
Baada ya kula, Mariam alimsaidia Leila kupeleka sahani jikoni. Hamisi alibaki sebuleni na Yusuf. Malik na Hana walicheza karibu na mlango.
“Bro,” Yusuf alisema kwa sauti ya chini, “si kila mtu anaomba kwa tamaa.”
“Sijasema hivyo.”
“Lakini unaonekana kama mtu anayejitetea kabla hajaombwa.”
Hamisi alitaka kusema kwamba hiyo ndiyo sababu familia yao ilimchosha: walijua namna ya kufanya hofu yake ionekane kama kosa la tabia. Badala yake, alisema, “Nuru aniambie mwenyewe.”
“Anakuogopa.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu akiongea na wewe anajisikia kama anaomba loan bank.”
Hamisi akakaa kimya.
Mariam na Leila walirudi. Mariam alibeba container aliyokuja nayo.
“Sisi twende,” alisema. “Safari ni ndefu.”
Hakukuwa na ombi lingine. Hakukuwa na mabishano. Lakini kabla ya kutoka, Mariam alimkumbatia Malik.
“Usijifunze sana mambo ya pesa za watu wazima,” alimwambia.
Malik akatabasamu kwa aibu.
Walipoondoka, Hamisi alifunga gate na kurudi ndani. Cover ya sofa bado ilikuwa pale. Fridge mpya bado iling’aa. Blender ilikuwa juu ya counter kama ushahidi wa Leila kukataa kucheza sehemu yake.
Hamisi akamwita Malik.
“Kuhusu van—usirudie mambo ya biashara mbele ya watu.”
Malik akakunja uso. “Lakini nilikuwa nakusaidia.”
“Ninaelewa. Lakini kuna mambo ya nyumbani na mambo ya nje.”
Leila akageuka kutoka sinki. “Usianze tena.”
“Simfundishi uongo.”
“Unafundisha audience.”
Hamisi akavuta pumzi. “Leila, tafadhali.”
Malik aliangalia mmoja kisha mwingine. “Nilisema vibaya?”
Leila akafuta mikono, akamkaribia. “Hapana. Wewe ulisema kile ulichosikia.”
“Baba amekasirika.”
“Baba ana mawazo mengi.”
Hamisi alihisi maneno hayo yakimfanya aonekane dhaifu zaidi kuliko alivyotaka. “Sijakasirika na wewe.”
Malik akamwangalia kwa makini. “Basi nikisema ukweli, siwezi kukosea?”
Hakuna aliyemjibu mara moja.
Jioni ilipoingia, Hamisi aliondoa cover ya sofa peke yake. Aliikunja na kuirudisha kabatini. Kwa mara ya kwanza aliona kitendo hicho kutoka macho ya mtoto: nyumba kubadilishwa kabla ya ndugu, maneno kubadilishwa mbele ya ndugu, halafu yote kurudishwa baada ya gate kufungwa.
Malik alikuja na daftari lake la shule mkononi.
“Mama?”
“Naam?”
“Kesho tuna activity ya class. Mwalimu alisema tulete envelope. Nikisema hatuna pesa, tutalipa baadaye?”
Leila akasimama.
Hamisi akamwangalia mwanawe.
Malik alishika daftari kifuani, macho yake yakiwa ya kawaida kabisa, kana kwamba alikuwa ameuliza tu sheria ya mchezo aliofundishwa.
“Mama, nikisema hivyo shuleni pia ni sawa?”
---