Chumba cha pili kilikuwa kidogo kuliko Mariam alivyotarajia. Kulikuwa na meza, viti vitatu na dirisha lenye vioo vya matundu. Afisa mwenye jalada jekundu alijitambulisha kama Inspekta Neema Kilonzo. Mariam alishtuka kidogo kwa sababu jina hilo lilifanana na la mfanyakazi wake dukani, lakini hakutoa maoni.
Kwenye meza kulikuwa na nakala ya maelezo ya zamani aliyowahi kutoa miezi kadhaa iliyopita wakati malalamiko ya kwanza yalipoanza kusikika. Pia kulikuwa na muhtasari wa transfers kutoka akaunti zinazohusiana na mpango huo. Mariam alitazama karatasi hizo kana kwamba zinaweza kujitetea zenyewe.
“Ulisema hapo,” Inspekta Kilonzo akaonyesha mstari, “kwamba uliingia kama mteja na hukuwahi kupokea fedha za washiriki.”
“Ni kweli.”
“Hatuna kumbukumbu ya fedha za washiriki kwenda kwenye akaunti yako.”
Mariam akavuta pumzi. “Basi mnaona.”
“Na pia tuna ushahidi kwamba uliwaalika watu kwenye mikutano.”
Mariam akanyamaza.
Inspekta akasogeza karatasi nyingine. “Hili si swali la kama uliweka mkono kwenye cash pekee. Tunajenga chronology ya nani alifanya nini.”
Mariam alitaka kurudia kwamba yeye pia alipoteza fedha. Lakini akakumbuka onyo la afisa mapokezi: hilo linaweza kuwa jambo muhimu, si swali pekee.
“Nilialika watu wachache,” alisema.
“Wachache ni wangapi?”
Mariam akatazama ukutani. “Labda wawili. Au watatu.”
“Majina?”
Alijua majina. Tatizo halikuwa kumbukumbu. Tatizo lilikuwa kukubali kwamba kila jina lingefungua sura nyingine.
“Halima Kenga. Dada yangu.”
Inspekta akaandika bila kuinua uso.
“Bakari Msuya, jirani wa zamani. Na Rose... Rose Mbele, mteja wa duka.”
“Uliwaalika kwa ujumbe?”
“Wengine kwa simu. Wengine nilituma poster.”
“Uliwaambia nini kuhusu hatari?”
Mariam akahisi hasira. “Wakati huo sikuamini kuna hatari. Mimi mwenyewe niliweka pesa.”
Inspekta akamwangalia. “Hilo ni jibu. Lakini sasa tunahitaji tarehe.”
Aliweka mbele yake summary ya malipo. Ilionyesha Mariam aliweka fedha kabla ya mikutano miwili aliyosaidia kupanga. Baadaye alipokea kiasi kidogo kilichoelezwa kama return. Kisha kulikuwa na muda ambao withdrawals zilianza kuchelewa.
“Unaona hapa?” Inspekta akauliza.
“Naona.”
“Tutafika huko. Sasa nataka ujibu jambo moja: ulialika watu watatu?”
Mariam alihisi kama neno *alialika* lilikuwa nzito kuliko lilivyostahili. Alikuwa amefungua mlango wa ukumbi, kupanga viti, kutuma ujumbe. Hakuwa amewalazimisha watu kuwekeza.
Lakini swali halikuwa hilo.
“Ndiyo,” alisema. “Niliwaalika watu watatu kwenye mkutano.”
Inspekta akaandika.
Mariam akasema, “Lakini nilikuwa naamini...” kisha akajizuia. “Samahani. Umeuliza nilifanya nini. Ndiyo, niliwaalika.”
Kwa mara ya kwanza tangu aingie kituoni, alihisi kitu kama udhibiti—si kwa kujisafisha, bali kwa kutenganisha ukweli unaothibitishwa na maelezo yake. Ukweli huo haukumfurahisha.
Inspekta akafungua maelezo yake ya zamani. “Hapa ulisema hukuwahi kuwa promoter.”
“Sikuwa promoter mkuu.”
“Hilo si sawa na kutokuwa promoter kabisa. Jina lako lilitumika vipi?”
“Sijui.”
“Tutalithibitisha. Usijibu kwa makisio.”
Mariam akavuta pumzi. “Sawa.”
Mahojiano yalirudi nyuma hadi siku yake ya kwanza kwenye Mwangaza. Alieleza jinsi rafiki wa biashara alivyompeleka kwenye hoteli ndogo, jinsi slide zilivyoonyesha biashara za kilimo na usambazaji, jinsi alivyowahi kuonyeshwa screenshots za watu wakipokea returns. Hakujua kama screenshots zilikuwa halisi. Wakati huo hakuliuliza swali hilo.
Inspekta hakumwita mjinga wala mhalifu. Alimrudisha kwenye tarehe kila Mariam alipojaribu kusema “kila mtu aliamini.”
“Hatuchunguzi kila mtu kama kundi,” alisema. “Tunachunguza actions.”
Mariam akaona kwa nini mahojiano yalikuwa yanamchosha. Aliweza kujitetea dhidi ya hukumu. Ilikuwa ngumu zaidi kujitetea dhidi ya mstari wa matukio.
Baada ya saa moja, Inspekta akafunga jalada kwa muda. “Tutahitaji kuthibitisha mawasiliano yako na wale uliowaalika. Unaweza kusaidia kwa hiari, au tutaomba kupitia utaratibu unaofaa.”
Mariam akafikiria simu yake. Alihisi hamu ya kufuta mazungumzo ya zamani kwa sababu tu aliyakumbuka. Hamu hiyo ilimtisha.
“Hakuna kitu nitafuta,” alisema. “Nitajadiliana na wakili kuhusu namna ya kutoa.”
Inspekta akatikisa kichwa. “Hiyo ni busara.”
Kisha akavuta karatasi yenye majina ya watu watatu. Mariam aliona jina la Halima likiwa juu.
Inspekta Kilonzo alimrudisha Mariam kwenye siku ya mkutano wa kwanza. “Uliingia ukumbini saa ngapi?” Mariam akasema hakumbuki. Badala ya kukisia, akafungua kalenda yake ya simu na kupata picha ya invoice aliyokuwa ametuma Neema. Timestamp ilionyesha alikuwa amefunga duka mapema saa kumi na moja. Hilo liliweka mkutano baada ya hapo. Inspekta akaandika chanzo ya taarifa, si saa ya kubuniwa.
“Uliwasiliana na Halima lini?”
Mariam akatafuta thread. Ujumbe wa kwanza ulikuwa rahisi: *Njoo uone hii program, usiamue leo.* Huo ulimpa afueni. Lakini siku mbili baadaye alikuwa ameandika: *Nimeingia tayari. Inaonekana salama.*
“Unaona tofauti?” Inspekta akauliza.
“Ndiyo. Mwanzo nilisema aje aone. Baadaye nilianza kumpa assessment.”
“Assessment ilikuwa ya nini?”
“Kwa nilichokuwa nimeona—presentation, watu waliopokea malipo, ofisi.”
“Tutathibitisha kila moja baadaye.”
Mariam akakubali. Mazungumzo yakahamia kwa Rose. Aliweza kukumbuka Rose akiwa dukani, akichagua bomba la sink, na Mariam akimtajia mkutano bila yeye kuuliza. Hilo lilikuwa tofauti na mtu aliyekuja mwenyewe kutafuta investment. “Mimi ndiye nilianzisha conversation,” Mariam alisema.
Kwa Bakari, ilikuwa tofauti tena: Bakari alikuwa ameona poster kwenye status ya Mariam na kuuliza. Mariam alimpa location. Inspekta aliandika tofauti hizo, na Mariam akaanza kuona kwamba neno moja *niliwaalika* lilikuwa na actions tofauti ambazo zilihitaji ukweli unaothibitishwa zao.
Alipochoka, Mariam akajaribu kurudi kwenye sentensi yake ya usalama: “Lakini sikushika pesa.” Inspekta akasema, “Hilo tumeliandika. Usilifute kwa kulirudia; pia usilitumie kufuta mengine.” Maneno hayo yalikaa. Mariam akaanza kuelewa kwamba maelezo yenye usahihi haikuwa adui yake. Adui alikuwa hamu ya kufanya ukweli unaothibitishwa moja ibebe uzito wa ukweli unaothibitishwa zote.
Kabla mahojiano hayajaendelea, Inspekta alimwomba Mariam achore kwa mkono watu aliowakumbuka katika mkutano wa kwanza: nani alifika naye, nani alikaa karibu, nani aliuliza maswali. Mariam aliweka duara kwa Musa, akamuweka karibu na kifaa cha kuonyesha picha, kisha akajiweka karibu na mlango. “Hapa nilikuwa napokea watu,” alisema. Alipochora Halima, kalamu ilisimama. “Yeye alikuja kwa sababu yangu.” Hakukuwa na kumbukumbu mpya kwenye mchoro huo, lakini namna alivyoweka watu ilimsaidia kutoficha agency yake ndani ya neno *mkutano*.
Inspekta akauliza kama kuna mtu aliyekuja kwa sababu ya Musa moja kwa moja. Mariam akataja watu wawili. Hilo pia likaandikwa. Mfumo haukuwa unakusanya kila mshale kwake. Ulitaka tu kila mshale uwe mahali pake.
Inspekta akaweka kidole juu yake. “Tunaanza na huyu. Jina la mmoja wao ni dada yako.”