Nyumba ya Shangazi Zawadi ilikuwa kimya kwa namna ambayo Khamis aliikumbuka tangu utoto: kimya chenye harufu ya chai ya tangawizi, vitambaa vilivyokaushwa sebuleni, na saa ya ukutani iliyopiga kwa sauti kubwa kuliko inavyostahili. Rehema alikuwa amewahi kufika. Alikaa mbele ya sanduku la mbao lililowekwa chini ya kabati, mikono yake imekunjwa kifuani. Baraka alisimama karibu na dirisha. Hakuna aliyesema “karibu.”
“Nimepata video,” Rehema alisema. “Sio ile yote. Lakini inatosha kujua kuna mtu anatumia jina la baba.”
Khamis aliweka daftari lake mezani. “Musa ana pete ya fedha.”
Zawadi, aliyekuwa jikoni, alisimama. “Pete hiyo bado ipo?”
Khamis akamgeukia. “Unaijua?”
Shangazi alileta funguo tatu, lakini hakuzitoa mara moja. “Baba yenu alinitaka nifunge sanduku hili siku ile aliyokuja na Yusuf. Alisema kama mtu atawafuata watoto, msiwape kila kitu. Wapeni njia ya kuchagua.”
Rehema akacheka bila furaha. “Njia ya kuchagua? Sisi hatukupewa hata ukweli.”
Khamis alikubali kichwa. Hakuomba msamaha kwa neno rahisi. Alijua neno hilo lisingeweza kuvunja miaka minane ya ukimya. Alikaa sakafuni mbele ya sanduku na kumwomba Rehema achague kama atatumia funguo. Rehema akazitazama kwa muda, kisha akachukua kubwa zaidi. Kufuli ilifunguka kwa sauti ya chuma kilichokataa muda mrefu.
Ndani kulikuwa na sare ya zamani ya gati, redio iliyopasuka antena, kaseti mbili zilizofungwa kwa kitambaa, na beacon ndogo yenye kutu. Rehema aliichukua sare na kuigusa kwa ncha za vidole. Khamis aliona alama ya mafuta kwenye mfuko wa mbele, alama ileile aliyokuwa ameiona kwenye picha ya baba yao dukani. Baraka alichukua kaseti ya kwanza; lebo iliandikwa kwa mwandiko wa baba: USICHEZE IKIWA BADO UNAOGOPA.
“Hiyo ndiyo uliyoifuta?” Rehema aliuliza.
“Sio yote.” Khamis akasema. “Nilifuta mwisho. Nilidhani mwisho ndio uliokuwa hatari.”
“Ulisikia nini?”
Khamis alifunga macho. “Baba alisema tanki lilihamishwa usiku. Alimtaja Kenga. Halafu sauti ya mtu ikasema wewe uko njiani kutoka shule.”
Rehema alimpiga kofi. Halikuwa kubwa, lakini Baraka aligeuka. Khamis hakujikinga. Rehema machozi yakimtoka, akasema, “Kwa hiyo uliamua maisha yangu bila kuniuliza. Ulinifanya niamue baba alikuwa mwoga, na wewe ulikuwa shujaa wa kunilinda.”
“Sikuwa shujaa,” Khamis alisema. “Nilikuwa naogopa.”
Baraka akaweka kaseti kwenye redio ya zamani, akitumia betri aliyobeba mfukoni. Sauti ya baba yao ilijaa sebuleni. Ilikuwa dhaifu, lakini ilisema wazi kuhusu tanki lililobadilishwa na kuhusu Yusuf aliyepaswa kuficha beacon kwenye boti iitwayo Sahani. Kabla sauti haijakatika, baba alisema, “Kama mtasikia mapigo manne, mtafute Salma. Usimruhusu apande peke yake.”
Beacon kwenye sanduku ikaanza kuwaka: tok. tok. tok. tok. Rehema akairudisha mezani kwa hofu. Baraka aliunganisha waya wake kwenye redio na masafa yakatokea kwenye skrini ndogo. Kulikuwa na alama ya soko la samaki na namba ya boti.
“Salma Dida,” Zawadi alisema. “Anauza samaki alfajiri Kongowea. Baba yenu alimsaidia wakati boti yake ilipofeli.”
Rehema alichukua kaseti ya baba na kuifunga kwenye begi lake. Khamis hakumzuia. “Hiyo ni yako,” alisema. “Ukiamua kuichoma, ni uamuzi wako.”
“Sitaichoma,” Rehema alisema. “Lakini usifikiri umefanya mambo sawa kwa kuniambia leo.”
“Sifikiri.”
Alimpa funguo zilizobaki. Hilo lilikuwa jambo dogo, lakini lilihisi kama kuvunja kitu ndani yake. Rehema akatoka bila kumuaga. Khamis alitaka kumfuata, lakini Baraka akamshika bega.
“Umempa mlango,” mzee alisema. “Sasa usijaribu kumvuta apite kwa wakati wako.”
Kabla Rehema hajafikia mlango, beacon ilitoa mlio mrefu tofauti na mapigo yake manne. Kwenye skrini, namba ya boti ilipotea na kubaki mstari wa masafa unaoruka. Baraka alikunja uso. “Hii haisemi tu Sahani. Inaonekana kuna mtu amejaribu kuiwasha tena usiku huu.”
“Salma anaweza kuwa hatarini,” Khamis alisema.
Rehema alishika begi lake kwa nguvu. “Au anaweza kuwa ndiye anatuita kwenye mtego.”
“Ndiyo,” Khamis alikubali. Hakuwa na jibu la kumtuliza. “Lakini baba yetu hakuificha hii ili mtu mmoja afanye maamuzi yake peke yake.”
Maneno hayo yalimfanya Rehema asimame. Khamis hakuongeza ahadi. Alifungua daftari lake na kuandika masafa, muda na alama ya soko mbele yao wote. Kisha akalipa Zawadi simu ndogo ya zamani iliyokuwa na betri, akamwomba ahifadhi nakala ya namba hizo. Baraka akaandika nyingine kwenye karatasi na kuifunga ndani ya redio yake. Khamis hakujua kama kugawa habari kungewaokoa; alijua tu kwamba kuficha kila kitu ndani ya kichwa chake ndiko kulikokuwa kumemfikisha hapa.
Zawadi aliketi karibu na sanduku, sura yake ikilegea kwa uchovu. “Baba yenu aliogopa,” alisema. “Lakini hakukaa kimya kwa sababu alikuwa mwoga. Alikaa kimya kwa muda mrefu sana akifikiri anaweza kutuokoa. Hilo ndilo kosa lake.”
Rehema alimwangalia kaka yake. “Na hilo ni kosa lako pia.”
“Ndiyo.”
Hakupata msamaha. Badala yake, Rehema alifungua mlango na kusema angeenda peke yake kupumzika kabla ya alfajiri. Khamis alitaka kusema asiondoke na kaseti, kisha akakumbuka kwamba kaseti haikuwa kitu cha kumiliki. Alimruhusu aondoke. Alibaki na Baraka akisikiliza beacon, akijifunza kuishi na ukweli kwamba kuachia udhibiti kunaweza kuonekana kama kushindwa kabla haujawa njia ya kuokoa mtu.
Khamis alitazama beacon. Ilikuwa imeacha kuwaka, lakini redio ikatoa sauti ya Yusuf kama ilivyokuwa imesubiri nyumba iwe tupu.
Baraka alirudisha spool nyuma kwa sentimita chache. Kila walipofikia sehemu ileile, mapigo yalifuatwa na msuguano wa injini ndogo. Khamis aliitambua kama injini ya boti ya uvuvi, si jenereta ya gati. Akaandika tofauti hiyo pembeni ya masafa, kisha akafuta wazo la kwenda peke yake. Salma hakuwa jina tu katika rekodi; alikuwa mtu mwenye boti, deni na uwezo wa kukataa. Alfajiri wangemtafuta sokoni, lakini wangempa nafasi ya kuamua kabla hawajagusa *Sahani*. Zawadi akafunga sanduku na kubaki na ufunguo mmoja, Baraka akabeba namba za frequency, na Khamis akachukua tu nakala ya kazi. Ukweli wa baba yao ulikuwa umegawanywa kwa makusudi—hatua ya kwanza ya kuacha kurudia kosa lake.
“Usimwache Salma apande boti peke yake.”