Baada ya Victor kusema maneno hayo, hakuna mtu aliyekimbilia kujibu.
Bi. Salma aliweka kalamu yake chini. Joyce alibaki akiangalia screen. Mariam alihisi moyo wake ukipiga kwa nguvu, lakini hakuwa na hisia ya ushindi. Alikuwa ametumia siku nyingi kutafuta sentensi ya wazi, na sasa ilipokuja, ilisikika ndogo kuliko gharama yote iliyokuwa imeitangulia.
“Kadi ilizimwa kwa maelekezo yangu,” Victor akarudia. “HR ilipaswa kukufuata kabla, si baada.”
Mariam akasema, “Nataka hilo liingie kwenye minutes.”
Victor akakaza taya. “Nimesema process ilichelewa.”
“Na mimi nimesema nataka record iandike sequence.”
Salma akasema, “Tutaandika kama admission ya process sequence, si admission ya intent.”
Joyce akaanza kuandika.
Mariam alitazama faili lake. Kulikuwa na siku ambayo angefurahia sana kumwona Victor akibanwa na maneno yake mwenyewe. Lakini sasa hilo halikuwa jambo kuu. Jambo kuu lilikuwa kwamba access request, client notice, attendance deduction na HR active status sasa zilikuwa kwenye mstari mmoja ambao kampuni yenyewe haikataa.
Victor akasema, “Mariam, kampuni bado inasisitiza kuwa restructuring ilikuwa legitimate.”
“Sijaomba muache kusema hivyo.”
“Basi unataka nini zaidi?”
“Nataka legitimacy ya restructuring isitumiwe kufuta makosa ya process.”
Salma akatikisa kichwa. “Hilo linaweza kuandikwa.”
Joyce akaongeza line nyingine kwenye draft.
Kikao kikaingia kwenye hatua ya namba. Correction ya twenty-four hours iliwekwa tofauti na separation payment. Accrued leave ilihesabiwa. Notice compensation ikajadiliwa. Mariam alitoa calculator ndogo aliyokuwa ameazima kwa Nuru na kukagua figures mwenyewe.
“Kwa nini hii amount ni ndogo kuliko calculation ya finance?” aliuliza.
Joyce akaangalia worksheet. “Hii column haija-include shift allowance ya mwezi uliopita.”
Victor akasema, “Hilo ni suala dogo.”
Mariam akamwangalia. “Ndiyo. Ndiyo maana ni rahisi kulirekebisha.”
Salma akaficha tabasamu.
Walipitia kila line. Mariam hakupigania kila senti kwa sababu ya hasira; alipigania consistency. Kama settlement ingeanza kwa numbers zisizoeleweka, ingekuwa tofauti ndogo tu ya tatizo lilelile.
Joyce akampigia Salum. Simu iliwekwa speaker. Salum akathibitisha shift allowance, accrued leave decimals na correction batch. Akatuma updated figure kwa email.
Mariam akaandika timestamp ya email kwenye notebook yake.
Victor aliona na kusema, “Bado unaandika kila kitu?”
“Ndiyo.”
“Hata baada ya settlement?”
“Mpaka mambo yamekamilika.”
Victor akatikisa kichwa kwa uchovu. “Unaweza kuishi hivyo maisha yote?”
Mariam alifikiria swali hilo. “Sitaandika kila pumzi. Nitaandika kile ambacho mtu anaweza kukataa baadaye.”
Salma akasema, “Hilo si wazo baya kwa operations.”
Joyce alifungua spreadsheet ya reconciliation kwenye screen kubwa ili figures zote zionekane. Mariam akalinganisha basic pay, allowance, leave days na correction dhidi ya payslip zake mbili za mwisho. Kulikuwa na row moja iliyoandikwa `manual adjustment`. Akauliza source yake.
“Hii ni nini?”
Joyce akasema, “Round-off ya payroll engine.”
“Source code?”
Salum, bado kwenye speaker, alitaja calculation rule. Joyce akaandika note pembeni.
Mariam akasema, “Sijaribu kuwafanya muandike manual kwa kila shilingi. Nataka tu figure ikitofautiana, mtu aweze kuifuata.”
Salma akasema, “Hiyo ndiyo maana ya settlement schedule.”
Baada ya break nyingine, Joyce akaleta draft ya process note. Ilikuwa fupi: routine access revocation kwa employee active haitafanyika kabla ya documented employment-status action; emergency security cases zitatengwa; attendance system itahitaji manual-entry reconciliation; client reassignment itahitaji effective-date notice kwa employee na HR.
Mariam akasoma kila bullet.
“Ongeza payroll cross-check,” alisema.
Joyce akasema, “Already implied.”
“Implied ndiyo ilitufikisha hapa.”
Joyce akamwangalia sekunde moja, kisha akaongeza: `Payroll attendance exceptions must be reviewed where access status changes during active employment.`
Victor akasema, “Hii sasa inakuwa policy workshop.”
“Ndiyo,” Mariam alisema. “Mimi naondoka. Mfumo ndio unabaki.”
Hakukuwa na kejeli kwenye sauti yake.
Kikao kilipokaribia mwisho, Salma akauliza Mariam kama bado alitaka kurudi kwenye role yake.
Mariam akatazama Victor, kisha Joyce.
“Ningeweza kurudi,” alisema. “Lakini sitaki kujenga usalama wangu juu ya matumaini kwamba watu watakuwa waangalifu zaidi baada ya hii. Nataka separation iliyoandikwa vizuri.”
Victor akasema, “Basi tuna agreement?”
“Bado nataka final draft na reference letter.”
“Utaipata kesho.”
“Na correction?”
“Finance ime-confirm.”
“Na access history copy?”
Joyce akasema, “Tutatoa extract inayohusiana na case yako.”
Mariam akatikisa kichwa.
Salma akafunga meeting kwa kusema, “Agreement ya leo ni provisional mpaka documents zote zikaguliwe. Hakuna mtu atakayesaini wording mpya bila kusoma.”
Walitoka chumbani kwa mpangilio usio na sherehe. Victor alitangulia. Joyce alibaki na Mariam kwenye korido kwa muda.
“Nilikuwa naamini system records kuliko watu,” Joyce alisema.
Mariam akasema, “System records zilisaidia.”
“Ndiyo, lakini zilikataa kuzungumza zenyewe.”
Mariam akafunga faili. “Ndiyo maana tulihitaji kuziweka pamoja.”
Nuru alisimama mwisho wa korido. Mara alipoona uso wa Mariam, hakumuuliza kama ameshinda.
“Wameandika?” aliuliza.
“Wameanza.”
“Na wewe?”
“Nimechoka.”
Walitembea mpaka nje ya jengo. Jua la Dar es Salaam lilikuwa kali, magari yakipita kwa kelele, wauzaji wa maji wakizunguka pembeni ya barabara. Mariam alihisi ulimwengu kuwa wa kawaida kwa namna iliyomshangaza.
Nuru akasema, “Nilifikiri ukipata admission utafurahi.”
“Niliitaka ili isiwe lazima mtu aniamini kwa huruma.”
“Na sasa?”
“Sasa inaweza kusomwa.”
Walipanda daladala kurudi Tabata. Mariam alikaa karibu na dirisha na kuangalia traffic ya jioni, mabango ya biashara, bodaboda na watu waliokuwa wakirudi nyumbani. Simu yake ilitetemeka mara mbili: reminder ya rent na message ya Asha wa savings-circle. Akaandika kwa Asha: `Leo tumefikia terms. Bado nasubiri final papers.` Alijisikia tofauti kwa sababu sasa deadline yao haikuwa ukuta; ilikuwa checkpoint.
Usiku huo, Mariam aliweka minutes mpya juu ya meza yao ya Tabata. Mama Kweka alisoma polepole, akitumia kidole kufuata mistari. Alipofika kwenye sentence ya access change kabla ya HR communication, akainua macho.
“Hii ndiyo yote uliyokuwa unapigania?”
“Si yote.”
“Basi nini?”
Mariam akachukua payslip correction, process note na draft separation agreement, akaziweka pembeni ya minutes.
“Sauti bila ushahidi ilikuwa inanifanya nionekane nina hasira. Ushahidi bila sauti ungekaa kwenye folder. Nilihitaji vyote viwili.”
Mama Kweka akatikisa kichwa.
Kwenye simu, email mpya ikaingia kutoka Joyce: `FINAL DOCUMENT PACK READY FOR REVIEW 09:00`.
Mariam hakujibu mara moja. Ali-save copy, akaandika muda, kisha akafunga faili lake.
Kwa mara ya kwanza tangu kadi yake ikatae langoni, hakuwa anatafuta mtu wa kumweleza kilichotokea.
Kilikuwa tayari kimeandikwa.
---