Saa ilikuwa dakika ishirini kabla ya saa moja asubuhi Mariam Kweka aliposhuka kwenye daladala ya Tabata na kuvuka barabara kuelekea lango la Mwangaza ColdLink. Alikuwa ameshika thermos ndogo ya chai ambayo Mama Kweka alimwekea kila Jumatatu, begi la kazi lililokuwa na daftari lake la njia, na kadi ya bluu ya kampuni iliyoning'inia kwenye kamba nyeusi shingoni.
Alikuwa amefanya safari hii kwa miaka tisa. Alijua ni mlinzi gani angekuwa zamu ya asubuhi, ni dereva gani angewasili mapema bila sababu, na ni lori gani la friji lingetoa mlio wa kuchoka kabla ya injini kuwaka. Kitu pekee kisicho cha kawaida kilikuwa kwamba simu yake haikuwa na ujumbe wowote kutoka dispatch tangu usiku uliopita.
Hakutaka kutengeneza tatizo kabla tatizo halijathibitishwa.
Mariam akasimama mbele ya turnstile, akagusa kadi yake kwenye reader.
Taa nyekundu ikawaka.
Akasubiri sekunde mbili na kujaribu tena.
Nyekundu.
Mlinzi Bakari, aliyekuwa akiandika namba za lori kwenye daftari la lango, aliinua kichwa.
“Jaribu upande wa pili,” alisema.
Mariam akabadilisha reader.
Taa nyekundu ikawaka kwa mara ya tatu.
Wafanyakazi wawili waliokuwa nyuma yake wakapita kwa kadi zao. Kijani. Kijani. Turnstile zikazunguka bila shida.
Bakari akatoka kwenye kibanda chake. “Kadi imekufa?”
“Jana ilikuwa hai.”
Mariam alitoa kadi kwenye kamba na kuitazama kana kwamba uso wake ungeonyesha jibu. Jina lake bado lilisomeka vizuri: MARIAM KWEKA, CUSTOMER OPERATIONS / DISPATCH. Chini yake kulikuwa na namba ya mfanyakazi ambayo alikuwa ameandika mara nyingi kwenye fomu kuliko tarehe yake ya kuzaliwa.
Bakari akafungua orodha ya karatasi ya walioidhinishwa kuingia siku hiyo. Akapitisha kidole kwenye majina.
“Kweka, Mariam. Upo hapa.”
“Hilo ndilo linalonishangaza.”
“Labda system migration.”
Mariam hakujibu mara moja. Maneno hayo yalikuwa yamesikika mara nyingi kwa wiki mbili zilizopita tangu kampuni ianze kuhamisha baadhi ya ratiba na access kwenye mfumo mpya. Kila tatizo lilipojitokeza, mtu alisema migration. Printer ilipochelewa, migration. Shift board ilipokosa majina, migration. Driver mmoja alipopata route ya siku mbili zilizopita, migration.
Lakini kadi yake ilikuwa imefanya kazi Ijumaa jioni.
Hamisi Juma alipita langoni akiwa amevaa reflective vest ya warehouse. Alipomwona Mariam amesimama pembeni, akapunguza mwendo.
“Tatizo gani?”
“Kadi.”
Hamisi akagusa yake. Kijani.
Akamtazama Mariam kwa sekunde moja zaidi ya kawaida. “Hiyo si kawaida.”
Bakari akainua mkono. “Msianze. Naangalia kwanza.”
Mariam alitabasamu kidogo. “Hakuna aliyeanza.”
Bakari alipiga simu IT desk. Aliweka simu kwenye sikio, akasema namba ya mfanyakazi ya Mariam, akasubiri, kisha akakunja uso.
“Wanasema access inactive.”
Mariam alihisi kifua chake kikikaza, lakini sauti yake ilibaki sawa. “Inactive kwa sababu gani?”
Bakari akarudia swali hilo kwa simu. Akasikiliza. “Hawana sababu. Wanasema owner wa access group ndiye anaweza kuona request.”
“Owner ni nani?”
“Operations.”
Hamisi alipiga hatua karibu. “Pigia Victor.”
Mariam tayari alikuwa ametoa simu yake iliyokuwa na ufa kwenye kona ya chini. Alimpigia Victor Msuya, regional operations manager. Simu ililia mara nne kabla haijapokelewa.
“Mariam?” Victor alisema kwa sauti ya mtu aliyekuwa anatembea.
“Niko langoni. Kadi yangu imezuiwa.”
“Kadi?”
“Ndiyo. Security list ina jina langu lakini access system inasema inactive.”
Kulikuwa na kimya kifupi.
“Huenda migration haijakamilika kwa profile yako.”
“Profile yangu ilifanya kazi Ijumaa.”
“Mariam, usifanye kila system issue iwe jambo kubwa. Waambie security wakuingize manually leo.”
Mariam aliangalia Bakari. Mlinzi huyo alikuwa tayari amefungua visitor log.
“Manually kama visitor?” aliuliza.
“Cho chote wanachotumia. Wewe ingia ufanye kazi.”
“Na record itaonyesha nini?”
Victor akavuta pumzi. “Inaonyesha umeingia.”
“Kwa category gani?”
“Mariam.” Sauti yake ikawa ngumu. “Niko kwenye call nyingine baada ya dakika mbili. Ingia ndani. IT watarekebisha.”
“Naomba uthibitishe kwamba bado niko scheduled shift ya leo.”
“Kwa nini unaniuliza swali hilo?”
“Kwa sababu kadi yangu imezimwa.”
“Ndiyo, uko kazini. Sawa?”
“Sawa.”
Victor akakata simu.
Bakari akasukuma visitor log mbele yake na kumpa kalamu.
Mariam alisoma vichwa vya columns: NAME, ORGANIZATION, PERSON VISITED, TIME IN, PURPOSE.
Akaweka kalamu chini.
“Hii ni ya wageni.”
“Ndiyo, ndiyo tuliyo nayo kwa manual entry.”
“Nikiingia kama mgeni leo, kesho mtasema sikuja kazini kama mfanyakazi.”
Bakari alimtazama, kisha akatazama Hamisi kana kwamba anatafuta shahidi wa kawaida wa tukio lisilo la kawaida.
“Mariam, siwezi kukufungulia gate bila record.”
“Sijasema unifungulie bila record.”
Alichukua kalamu tena. Kwenye sehemu ya organization akaandika MWANGAZA COLDLINK. Kwenye person visited akaweka dash. Kwenye purpose akaandika kwa herufi wazi: EMPLOYEE REPORTING FOR SCHEDULED SHIFT — ACCESS CARD INACTIVE.
Kisha akaweka muda: 06:46.
“Naomba usifute hayo,” alisema.
Bakari akatikisa kichwa. “Sifuti.”
Hamisi akasema, “Nitakuwa nimekuona ukiingia.”
Mariam akamtazama. “Usiahidi kuwa shahidi wa kitu ambacho bado hatujui. Leo umeona kadi imekataa. Hicho tu.”
Hamisi akacheka bila furaha. “Wewe hata asubuhi hii bado ni Mariam yuleyule.”
“Lazima niwe.”
Turnstile haikufunguka kwa kadi yake. Bakari alitumia override ya security. Mariam akaingia saa 06:49.
Kwa dakika tatu tu, lakini katika depot ya cold-chain dakika tatu zingeweza kubadilisha route, driver, au order ya kwanza. Alitembea haraka kuelekea dispatch floor, akipita pallets za insulated boxes na kelele ya forklift. Harufu ya baridi kutoka chumba cha dawa ilichanganyika na kahawa ya bei rahisi kutoka canteen.
Alipofika kwenye desk yake, kompyuta ilikuwa imewashwa lakini login yake ilikataa mara moja. Safari hii hakujisikia kushangaa. Alitumia shared read-only terminal kuangalia schedule.
Denis, coordinator mpya aliyekuwa amejiunga miezi miwili iliyopita, alimwangalia kutoka desk ya pili.
“Una issue?”
“Access.”
“System?”
“Apparently.”
Mariam aliweka begi chini na kufungua daftari lake la njia. Kwenye karatasi alikuwa ameandika deliveries za Jumatatu: Upendo Pharmacy, Mikocheni Fresh, clinic ya Kijitonyama, na mbili za Ilala ambazo mara nyingi zilihitaji confirmation kabla lori halijaondoka.
Driver Suleiman alipita na kusema, “Mama route, tunaanza ipi?”
“Subiri niangalie board.”
Mariam alielekea kwenye whiteboard kubwa ya shift iliyokuwa ukutani. Kila mstari ulikuwa na jina la coordinator, driver, vehicle, na client cluster.
Alitafuta mstari wake kwa mazoea.
Mstari ulikuwepo.
Namba ya vehicle ilikuwa pale. Cluster yake ilikuwa pale. Hata code ya route aliyokuwa ameipanga Ijumaa ilikuwa bado imeandikwa kwa kalamu ya bluu.
Lakini juu ya sehemu ya jina kulikuwa na alama nene ya marker nyeusi.
Mariam alisogea karibu zaidi.
Chini ya wino mweusi aliweza kuona mabaki ya herufi mbili za jina lake.
Jina lake lilikuwa limefutwa.
---