Karakana ya Hassan ilikuwa nyuma ya duka la vifaa vya ujenzi la Yusuf, kwenye chumba chenye paa la mabati na ukuta uliopakwa rangi ya bluu iliyofifia. Harufu ya nyaya zilizochomwa, mafuta ya mashine na vumbi la saruji ilimfuata Salma alipoingia. Hassan alikuwa ameinama juu ya paneli ya umeme, akifunga waya kwa mkanda mweusi.
Alimuona mama yake, lakini hakumsalimia.
Salma akaweka simu yake juu ya benchi la kazi. Skrini ilionyesha nakala ya ujumbe uliorejeshwa. Chini yake kulikuwa na tarehe na jina la akaunti iliyoufuta.
Hassan alifuta mikono yake kwenye suruali. “Umeleta nini?”
“Ujumbe uliokuwa kwenye simu ya baba yako.”
“Nilikwambia data ilikuwa imeharibika.”
“Ulinambia mengi.”
Hassan akakaza taya. “Mama, si kila kitu kinachopatikana kwenye simu kinahitaji kuvutwa mbele ya watu.”
“Leo hakuna watu. Ni mimi na wewe.”
Salma alisogeza simu karibu naye. “Ujumbe huu uliandikwa na Yusuf siku moja kabla ya kufa. Umefutwa siku moja baada ya mazishi. Akaunti iliyoufuta ni yako.”
Hassan akatazama skrini bila kuigusa. Kwenye karakana, mashine ndogo ya kusaga ilizunguka kwa sauti ya chini. Alizima swichi yake, na ukimya uliokuja ukafanya swali la Salma lionekane kubwa zaidi.
“Uliufuta kwa nini?”
Hassan akavuta kiti cha plastiki lakini hakukaa. “Sikujua kama ungeweza kuufungua.”
“Usijibu nilichouliza kwa kunieleza nilichoweza kuona.”
“Nilikuwa nikijaribu kulinda mambo.”
“Uliulinda nani?”
Hassan akafungua droo ya benchi na kutoa chupa ya maji. Aliinyanyua, akagundua ni tupu, kisha akaiweka chini. Mikono yake ilikuwa ikitetemeka kidogo.
“Miaka mitatu iliyopita,” alisema, “niliona ujumbe wa baba kwa mara ya kwanza. Nilikuwa nimempelekea vifaa dukani. Simu yake ilikuwa imeachwa kwenye kaunta. Ujumbe ulikuwa umetoka kwa mtu wa shule. Ulikuwa na jina la Baraka.”
Salma hakusema chochote.
“Nilimuuliza baba huyo Baraka ni nani. Alinifokea. Sijawahi kuona akikasirika hivyo. Aliniambia nisiingilie.”
“Na ukaacha?”
“Nilimfuata siku iliyofuata.”
“Ulimfuata wapi?”
“Kwenye chumba cha nyuma cha duka. Alikuwa amefungua sanduku la stakabadhi. Nilimwambia nilikuwa nimeona jina hilo. Alisema alikuwa amemsaidia mtoto fulani kwa muda mrefu. Hakutaja mama yake. Hakutaja uhusiano. Alisema tu kwamba kuna mambo ambayo yakisemwa vibaya yanaweza kuharibu nyumba.”
Salma akahisi kifua chake kikibana. “Na wewe ukaamini nyumba ilihitaji uongo.”
“Nilikuwa na miaka ishirini na moja. Wewe ulikuwa umechoka, duka lilikuwa na madeni, na Leila alikuwa bado mdogo. Baba aliniambia ukijua ungeenda kumtafuta huyo mwanamke kabla hujajua kila kitu.”
“Alisema hivyo?”
“Alisema, ‘Usimvunje mama yako.’”
Maneno hayo yalikaa kati yao. Salma aliangalia ukuta wenye zana zilizopangwa kwenye misumari. Kwa miaka mitatu, Hassan alikuwa akimletea chakula, akimsaidia kuhesabu kodi, na kumwambia baba yake alikuwa na mambo ya biashara. Kila msaada wake ulikuwa na uzito mpya sasa. Huenda alikuwa amemlinda. Huenda alikuwa amemnyang’anya nafasi ya kujua maisha yake mwenyewe.
“Kwa nini hukuniambia baada ya Yusuf kufa?” aliuliza.
Hassan akacheka bila furaha. “Nilijaribu. Siku ya tatu baada ya mazishi nilifungua simu yake. Ujumbe huo ulikuwa bado pale. Niliuona tena. Nikaupendekeza...”
“Ukaufuta.”
“Nilifikiri nikikuambia ukiwa bado unazika, utavunjika.”
“Uliamua ni wakati gani ambao ningekuwa tayari?”
Hassan alikaa sasa. Kiti kililia chini ya uzito wake. “Sikujua.”
“Lakini uliamua kwa niaba yangu.”
“Nilifanya nilichoweza.”
“Ulichofanya ni kuchukua siri ya baba yako na kuifanya iwe mamlaka yako.”
Hassan alinyanyuka ghafla. “Na wewe ulitaka nifanye nini? Nikusimamishe jikoni, nikueleze kuna mwana wa zamani wa baba ambaye hujawahi kumsikia, halafu nikuangalie ukienda kumfuata bila ushahidi?”
“Baraka alikuja na risiti.”
“Alikuja wakati rehani ilikuwa mezani.”
“Risiti zake zilikuwepo kabla ya rehani.”
“Na unajua hilo sasa.”
Salma alihisi hasira ile aliyokuwa akiogopa. Aliweka mikono yake juu ya benchi, akajizuia kumtaja kama mwizi. Story ya Hassan haikufanya kosa lake lipotee, lakini ilimfanya aone hofu iliyokuwa nyuma yake. Bado alikuwa mwanawe. Bado alikuwa mtu aliyefikiri ukimya ungezuia nyumba kusambaratika.
“Kuanzia leo,” alisema, “hutasimamia kodi peke yako.”
Hassan akamkodolea macho. “Unanifukuza?”
“Ninakutoa kwenye mamlaka ya mapato hadi hesabu zikaguliwe.”
“Baada ya kila nilichofanya kwa nyumba hii?”
“Ndiyo.”
“Baraka amekuja na karatasi mbili, na sasa mimi ndiye ninayepaswa kuthibitisha kuwa mimi ni mwanao?”
“Si kuhusu Baraka pekee. Ni kuhusu fedha ulizokusanya, ujumbe ulioufuta, na muda ambao umeficha habari.”
Hassan akapiga ngumi juu ya benchi. Kifaa cha kupimia umeme kikadondoka chini. “Ukiniondoa, wapangaji hawatanisikiliza. Mimi ndiye niliyekuwa nikienda kwao.”
“Kuanzia sasa watalipa kwenye daftari moja. Nitaenda nao mwenyewe.”
“Basi nitaondoka.”
Salma hakusogea. “Unaweza kuondoka kwenye karakana. Huwezi kuondoka kwenye ukweli.”
Hassan akachukua funguo zake. Kwa muda alionekana kama mtoto aliyekuwa karibu kuomba msamaha, lakini uso wake ukafungwa tena.
“Unataka ukweli?” aliuliza.
“Ndiyo.”
“Ujumbe ule haukuwa kuhusu Baraka peke yake.”
Salma akasubiri.
Hassan akatazama picha ndogo ya Yusuf iliyokuwa imewekwa juu ya kabati. “Nilipofuta, nilijua nikiacha ujumbe huo utampeleka kwa mtu mwingine. Mtu ambaye baba alimwambia asikufikie bado.”
“Ni nani?”
Hassan hakujibu mara moja. Alifungua kabati la pembeni na kutoa daftari la kodi lililokuwa na jalada lililochanika. Akaliweka juu ya benchi, kisha akalifungua kwenye ukurasa wa kwanza. Majina ya wapangaji yalikuwa yameandikwa kwa mwandiko wake.
“Nilipoanza kukusanya kodi,” alisema, “baba aliniambia niweke sehemu moja kwa ajili ya matengenezo na sehemu nyingine kwa matumizi ya nyumbani. Baadaye akaanza kunipa maelekezo kwa simu. Hakutaka ujumbe ubaki. Niliona kama ananifanya mlinzi wa kitu ambacho hakikuwa changu.”
“Basi kwa nini uliendelea?”
“Kwa sababu kila nilipouliza, alisema ukijua utamchukia. Na nilikuwa naogopa ukimchukia yeye, ungeanza kuichukia nyumba yote. Niliamini nikibeba mzigo huo peke yangu, ningeilinda familia.”
Salma alichukua daftari hilo na kulifunga. “Ulibeba mzigo bila kuniuliza kama nilikuwa tayari kuubeba pamoja nawe.”
Hassan alishusha macho. Kwenye sakafu kulikuwa na kipande cha waya kilichokatwa vibaya. Alikisukuma kwa ncha ya kiatu, lakini hakikuhama. Uamuzi wake wa miaka mitatu ulikuwa kama hicho kipande: kidogo, chenye ncha kali, na sasa kimekwama ndani ya kila kitu.
“Ukiniondoa kwenye kodi, nitakutengenezea hesabu zote nilizo nazo,” alisema.
“Kesho. Zikiwa mbele ya Leila na Baraka.”
Hassan akavuta pumzi kwa nguvu. “Unataka wote wajue nilichofanya?”
“Nataka hakuna mtu mwingine aishi ndani ya siri uliyorithi kutoka kwa baba yako.”
Hassan akatazama picha ndogo ya Yusuf iliyokuwa imewekwa juu ya kabati.
“Sikunyamaza kwa ajili yako tu.”
---