Chumba cha nyaraka kilikuwa nyuma ya jikoni, kikiwa na dirisha dogo linaloangalia ua. Salma alisafisha meza kabla ya kuweka bahasha juu yake. Baraka alifika jioni akiwa ameshika kofia yake kwa mikono miwili. Leila alikuwa amekaa pembeni na daftari la hesabu, lakini Salma alimwambia asiandike chochote mpaka waelewe barua hiyo.
“Bahasha hii ilipaswa kufunguliwa na wewe,” Salma alimwambia Baraka.
“Kwa nini umeleta mimi?”
“Kwa sababu jina lako liko juu yake.”
Baraka aliitazama ile bahasha. Mwanaisha alikuwa amefunga utepe mara mbili, na Salma aliukata kwa mkasi mdogo. Ndani kulikuwa na karatasi mbili. Ya kwanza ilikuwa barua yenye tarehe ya zamani, iliyoandikwa na mkono wa mwanamke. Ya pili ilikuwa note fupi ya Yusuf.
Baraka alishika barua lakini hakuisoma kwa sauti.
Salma akasema, “Soma kwa kadiri unavyoweza. Hakuna anayekulazimisha kuharakisha.”
Baraka alifungua karatasi.
“Yusuf, kama bado unakubali kunisaidia, tafadhali hifadhi cheti cha Baraka mpaka atakapoweza kukichukua mwenyewe. Sitaki asome jina langu kwenye karatasi za watu wengine. Siku moja nitamweleza kwa nini niliondoka, lakini kama sitapata muda, mwambie kwamba sikumwacha kwa sababu hakustahili kujulikana.”
Baraka alisimama kusoma, kisha akairudisha barua mezani. Uso wake haukuwa na machozi, lakini vidole vyake vilikuwa vimebanwa pembeni ya karatasi.
“Ni ya mama yangu,” alisema.
Salma hakumuuliza kama alikuwa amewahi kuisoma. Leila alisogea kidogo, akaheshimu ukimya wa mtu aliyekuwa amepata kipande cha maisha yake kilichohifadhiwa na mtu aliyemjua kwa siri.
Baraka akaendelea. “Anasema cheti kilikuwa kwa Yusuf?”
“Kuna karatasi nyingine,” Salma alisema.
Aliisukuma note ya Yusuf kwake. Baraka akaifungua.
“Salma, usimpe Baraka mali kwa siri, na usimfukuze kama mwizi. Mambo haya yakifika mezani, yasemwe mbele ya familia. Nilichelewa kusema kwa sababu nilifikiri kulinda amani ni sawa na kuahirisha ukweli. Kama nimekosea, waache watu watengeneze uamuzi kwa macho yao wenyewe.”
Salma alikaa nyuma. Maneno hayo hayakuwa msamaha. Yusuf alikuwa amekiri kwa njia yake kwamba alikuwa ameunda tatizo na kuliacha likiwa na miguu ya watu wengine.
Leila akasema, “Hakuandika kwamba Baraka arithi nyumba.”
“Hakuandika pia kwamba afukuzwe,” Baraka alisema.
“Ndiyo.”
Baraka akaiangalia note. “Hii ndiyo sababu ulihifadhiwa?”
Salma akamjibu kwa uaminifu. “Sijui. Lakini sasa tunajua Yusuf hakutaka mali ipelekwe kwako kwa siri. Alitaka ukweli ushughulikiwe wazi.”
Baraka alikaa. “Watu wengi walifikiri nilikuja kwa ajili ya nyumba.”
“Uliambia nini watu hao?”
“Sikupata muda wa kuwaambia chochote. Kila mtu alikuwa tayari ameamua.”
Leila alifunga daftari lake. “Na wewe ulitaka nini?”
Baraka hakujibu mara moja. Alitazama cheti kilichokuwa ndani ya bahasha, kikiwa kimefungwa kwa karatasi nyembamba. Salma hakukigusa. Aliona jinsi Baraka alivyoegemea karibu nacho, lakini bado hakukichukua.
“Mama yangu hakunipa jina la baba,” alisema. “Aliniacha na jina la Sule na habari kwamba Yusuf alijua mahali alipokuwa. Nilipokuwa mdogo, nilidhani mtu anayelipa ada ndiye baba. Nilipokua, nilielewa kuwa msaada na uhusiano si kitu kimoja.”
Salma alihisi neno hilo likimgusa. Kwa miaka, alikuwa amepima ndoa yake kwa nyumba, chakula na kazi. Sasa alikuwa akiona kwamba mtu anaweza kutoa fedha kwa mtu mwingine na bado akamnyima nafasi ya kuzungumza.
“Baraka,” alisema, “sijui utakachopata kutoka kwenye hadithi hii.”
“Na mimi sijui.”
“Lakini sitakuficha tena.”
Baraka alikunja barua ya mama yake kwa uangalifu na kuiweka ndani ya bahasha mpya. “Sitaki nakala ya note hii iwe mfukoni mwangu bila wewe kuiona. Hii si siri yangu peke yangu.”
Leila akamwangalia. “Hilo ni jambo la kwanza la haki nililosikia leo.”
Salma alitabasamu kwa uchungu. “Kesho tutamwita Hassan. Na Mwanaisha pia, kama atakubali.”
Baraka akatikisa kichwa. “Kabla ya urithi, nataka mjue kwa nini nilikuja.”
“Tutakusikiliza.”
“Sitaki mpigie simu mshauri wa mali wa ukoo. Mtu alikuja kwangu jana akasema anaweza kunisaidia kupata tathmini ya nyumba. Alitaka nitoe saini kabla sijamwambia wewe.”
Salma alikaza mkono. “Ulisaini?”
“Hapana. Nilichukua karatasi hiyo ili nione alikuwa akijaribu kufanya nini.”
Akatoa karatasi kutoka mfukoni. Ilikuwa na hesabu ya nyumba, lakini jina la Salma halikuonekana kama mwenye mamlaka. Jina la Baraka lilikuwa limewekwa kwenye mstari wa “mrithi anayeweza”.
Leila akasema, “Hii si tathmini. Ni kitanzi.”
Baraka akakunja karatasi. “Ndiyo maana sikuitumia kama ushahidi wa kwamba nina haki ya nyumba. Nilitaka kwanza kujua kama mtu alikuwa akitengeneza vita kwa kutumia jina langu.”
Salma akamwangalia kwa muda mrefu. Alikuwa bado hajamsamehe Yusuf. Alikuwa bado hajamwamini Hassan. Lakini Baraka hakuwa akiingia chumbani kama mtu anayekusanya ushindi. Alikuwa akiweka ushahidi mezani na kusubiri uamuzi ambao haukuwa wake peke yake.
Salma akafunga bahasha ya mama yake na note ya Yusuf. “Kesho tutazungumza mbele ya kila anayehusika.”
Baraka alifungua tena karatasi ya cheti. Kulikuwa na tarehe ya kuzaliwa, jina la shule ya msingi na sahihi ya mama yake. Taarifa hizo zilikuwa rahisi, lakini zilikuwa uthibitisho wa maisha ambayo hayakuwa yameanza siku alipofika kwenye mlango wa Salma.
“Nilitafuta cheti hiki kwa miaka miwili,” alisema. “Kila nilipouliza, nilielezwa kwamba Yusuf alikuwa amekihifadhi mahali salama. Sikujua ‘mahali salama’ palikuwa ndani ya nyumba ya mke wake.”
Salma alimeza uchungu. “Na mimi sikujua kwamba nilikuwa nikiishi karibu na ushahidi wa mtu mwingine.”
“Usijilaumu kwa jambo ambalo hukufichwa.”
“Siwezi kumlaumu Yusuf bila kukubali kwamba nilimwamini.”
Leila akainua note ya Yusuf. “Hapa anaandika kwamba alichelewa kusema. Hiyo haimwondolei jukumu.”
“Wala haimfanyi awe mzuka wa kuogopwa,” Baraka alisema. “Alifanya kosa la kawaida la watu wenye fedha. Alidhani akilipa, amemaliza wajibu wa kuzungumza.”
Salma aligeuka kumtazama. Huo ulikuwa ukosoaji wa mtu aliyekuwa ameumizwa, si ombi la kusifiwa. Alimtengenezea nakala ya barua ya mama yake na kuweka ya kwanza ndani ya bahasha.
“Kesho tutasoma hivi pamoja,” alisema. “Hakuna karatasi itakayotoweka tena.”
Baraka akaangalia jina lililoandikwa kwenye karatasi ya zamani, kisha akaliweka mkono juu yake kana kwamba alikuwa akilinda kitu kisichoweza kupatikana tena.
“Nataka jina langu litamkwe. Baada ya hapo ndipo tuzungumzie chochote kingine.”
---