Asubuhi iliyofuata, Neema aliamka kwenye godoro la shangazi Mariam kabla ya kuku wa jirani kuwika mara ya pili. Mgongo wake uliuma kwa sababu alilala akiwa amevalia nguo zilezile za jana. Kwenye kiti karibu na dirisha, kitambaa cheusi cha mazishi kilikuwa kimekunjwa kama mtu aliyekuwa akisubiri kuombwa msamaha. Neema hakukitazama kwa muda mrefu. Alijua siku hiyo haikuwa ya kulia tu; oda tatu za sare zilikuwa zikimsubiri na pesa ya chumba haikuja kwa kumbukumbu.
Mariam alimletea chai ya tangawizi na kipande cha mkate. “Usiende Mtoni bila kula,” alisema.
“Nitaenda kibandani. Mteja wa shule atakuja saa nne.”
“Mashine zako ziko wapi?”
Neema akanyamaza. Mashine yake kubwa ilikuwa kwenye duka la Mama Asha, nyuma ya shutter iliyofungwa na Mosi. Mashine ndogo ya mkono haikuweza kushona sare sita kwa wakati. Alifungua daftari lake mwenyewe, akahesabu pesa iliyobaki na kuandika namba tatu kwenye ukingo: chumba, uzi, na nauli.
Kibanda chake cha kushonea kilikuwa meza ya plastiki chini ya paa la bati karibu na kituo cha daladala. Mchana wa kawaida, kitambaa cha rangi kilining’inia kama bendera. Siku hiyo meza ilikuwa tupu isipokuwa sindano, mkasi na mashine ndogo iliyokuwa na sauti ya kukwaruza. Lela, mpwa wa Mariam, alifika akiwa amebeba mfuko wa vitambaa.
“Mama amesema nikusaidie kubeba,” Lela alisema. “Lakini hivi ndivyo vitu vyote?”
“Vingine viko dukani kwa Mama.”
Lela alitaka kuuliza kwa nini Neema hangeingia kuvichukua, lakini aliona uso wa shangazi yake na akafungua mfuko bila neno. Neema aliweka kitambaa cha sare juu ya meza, akapima sehemu ya shati na kumwonyesha Lela jinsi ya kuweka pini. Mteja wake, Bwana Omari, alifika mapema akiwa na risiti za shule mkononi.
“Nimesikia uliomboleza,” alisema kwa sauti ndogo.
“Nimeomboleza, lakini oda bado ipo.”
“Naweza kusubiri.”
“Ukisubiri, watoto wako watavaa nini Jumatatu?”
Bwana Omari akatabasamu kwa huzuni. “Basi nisishike njia yako.”
Neema alianza kushona. Kila aliposukuma kitambaa chini ya sindano, mashine ndogo ilitoa mlio wa kukatika. Mteja hakujua kwamba kwa kila mshono Neema alikuwa akihesabu nyumba: mwezi wa kwanza wa rehani, mwezi wa saba, mwaka wa tatu wa matengenezo ya paa. Aliweka mkono mfukoni na kugusa simu yake. Hakukuwa na ujumbe kutoka kwa Kato.
Lela alipoenda kununua uzi, Neema alifungua daftari la malipo alilokuwa amelinakili zamani. Kwenye ukurasa wa mwaka wa nne kulikuwa na safu iliyoandikwa “M.A. — nyumba,” na chini yake namba za kutuma pesa. Baadhi zilikuwa kutoka kwenye akaunti yake, nyingine kutoka kwa Mama Asha, na mbili zilikuwa na alama ya Mosi. Neema hakupenda kile alichokiona kwa sababu hakikuruhusu hasira yake ibaki safi. Mosi alikuwa amechangia pia, ingawa hakukuwa na maelezo ya kiasi wala muda.
Alitoa simu na kumpigia Mosi. Simu iliita mara mbili, ikakatwa.
Aliandika ujumbe: “Nahitaji mashine yangu na vitambaa vya oda. Sitaki ugomvi. Tuweke muda wa kuvichukua.”
Kidole chake kilikaa juu ya kutuma. Kisha akaongeza, “Pia naomba daftari la Mama.” Akausoma ujumbe mara mbili na kuutuma. Hakusema “umeiba”, hakusema “nitakufungulia kesi”, kwa sababu maneno hayo yangefanya mlango uwe vita kabla hajajua kinachofichwa nyuma yake.
Mteja wa pili alikuja na sare yenye zipu iliyovunjika. Neema alifungua mshono, akatoa uzi wa zamani na kuweka mwingine. Mwanamke huyo alilalamika kwamba bei ya kushona ilikuwa juu.
“Bei ya uzi imepanda,” Neema alisema.
“Mama yako alikuwa akinipunguzia.”
“Mama alinifundisha kwanza kuhesabu gharama kabla ya kutoa punguzo.”
Mwanamke akamtazama kwa muda, kisha akatoa pesa kamili. Neema aliigawa papo hapo: sehemu moja kwa oda, sehemu moja kwa chumba. Aligundua kwamba akilipa kodi ya chumba kwa wiki mbili angeweza kubaki na pesa ndogo sana ya matengenezo ya mashine. Badala ya kukopa kutoka kwa Mosi, alimtumia Mariam ujumbe wa kuuliza kama angeweza kukaa wiki moja zaidi. Mariam alijibu kwa neno moja, “Kaa.”
Mchana ulipokaribia, Lela alirudi na habari kwamba boda mmoja angeweza kusaidia kuhamisha mashine kubwa kutoka dukani usiku, ikiwa mlango ungefunguliwa. Neema alihisi matumaini yakijaribu kuingia, lakini yaligongwa na ukweli wa bolt ile mpya.
“Mosi hatakufungulia,” Lela alisema.
“Labda Kato atakuwepo.”
“Na ukifika ukafungiwa tena?”
Neema akapinda kitambaa. “Basi sitapigana. Nitaandika kila nilichohitaji.”
Jioni, alipokuwa akifunga kibanda, simu yake iliita. Namba haikuonyeshwa. Neema akapokea bila kusema.
Kulikuwa na pumzi ya mtu, kisha mlio mdogo wa kitu kikigongwa.
“Mama?” Neema alisema bila kujua kwa nini.
Hakuna aliyejibu. Simu ikakatika.
Neema aliangalia skrini. Ilikuwa simu ya Mama Asha, namba ambayo ilipaswa kuwa imezimwa tangu siku ya mazishi. Alijaribu kupiga tena, lakini sasa ilikuwa haipatikani. Chini ya meza, sindano moja ilianguka na kutoboa kitambaa cheusi alichokuwa amekifunga kwenye mfuko. Neema alikichukua, akakuta ndani ya mfuko kulikuwa na karatasi ndogo aliyoiandika asubuhi: “Chumba. Uzi. Nauli.”
Aliiongeza neno la nne kwa kalamu iliyokuwa imechoka: “Simu.”
Usiku huo, Neema alirudi kwa Mariam akiwa amefanya oda mbili na kupata pesa ya siku. Alikuwa bado hana mashine yake, hana daftari la Mama, na mlango wa Mtoni ulikuwa umefungwa. Lakini sasa alijua mgogoro haukuwa wa umiliki pekee. Mtu alikuwa ameipiga simu ya Mama Asha baada ya mazishi, na alikuwa amekata kabla ya kusema chochote. Neema hakutaka kumwonyesha Lela hofu iliyokuwa inamkula. Alimfundisha jinsi ya kukunja kona ya shati bila kuacha kitambaa kikunjike, kisha akamwambia kwamba biashara ndogo haikui kwa siku moja. Lela alimsikia, lakini akamwona shangazi yake akifuta macho kwa nyuma ya mkono kila alipogeuka. Kazi ilimsaidia Neema kuweka huzuni katika mstari unaoweza kufuatwa: kata, pima, shona, hesabu. Tatizo lilikuwa kwamba nyumba ya Mtoni haikuwa kitambaa cha kukunjwa; kila ncha yake ilishikwa na mtu tofauti.
Simu ya Mama Asha ikalia tena, lakini safari hii iliacha ujumbe wa sauti usio na neno.
---