Mawingu yalianza kukusanyika kabla giza halijaingia.
Juma alikuwa kwenye boma la Mama Tunu pamoja na Naserian na volunteers wanne. Walikuwa wameamua kulifanya boma hilo kuwa site ya kwanza ya prevention test kwa sababu loss ya awali ilikuwa na records nzuri na layout yake ilikuwa rahisi kupima. Hakuna mtu aliyekuwa ameahidi kwamba test ingefanya usiku uwe salama. Walitaka kujua kama combination ya uzio ulioboreshwa, taa za solar, alarm line na discipline ya patrol inaweza kupunguza entry bila chase.
Juma alisimamisha taa ya kwanza kwenye upande wa magharibi. Ya pili iliwekwa karibu na gate.
Dakika chache baadaye, taa ya pili ikazimika.
Volunteer mmoja akacheka. “Mfumo wako umeanza vizuri.”
Juma akatoa screwdriver ndogo kutoka kwenye box la vifaa. “Betri connection.”
Naserian akasema, “Usiku wa leo tunarekodi failure pia. Usibadilishe history kwa sababu tunataka demo ipendeze.”
Juma akatikisa kichwa.
Mama Tunu alikuwa ndani ya boma akiwahesabu mbuzi waliobaki. Amani alitaka kukaa nje kuona “mnyama”, lakini Tunu alimrudisha ndani.
“Leo hakuna show,” alisema.
Mvua ndogo ilianza.
Waliimarisha thorn gate kwa waya wa ziada. Juma aliweka alarm line ya makopo matupu upande ambao tracks nyingi zilikuwa zimeonekana. Naserian aligawa watu wawili upande wa kaskazini, wawili upande wa mashariki. Hakuna aliyeruhusiwa kuondoka bila radio call.
“Na tukiona eyes?” mmoja aliuliza.
“Tunabaki kwenye line,” Naserian alisema.
“Na ikikaribia?”
“Taa, noise coordinated, lakini hakuna chase.”
Volunteer mwingine akasema, “Mnyama akiondoka, si bora tumfuate tujue anakaa wapi?”
Juma akajibu, “Leo ushindi si kuona mnyama. Ni kuamka na hesabu ileile.”
Mvua ilizidi kwa dakika kumi, kisha ikapungua. Udongo ulianza kuwa mzuri kwa tracks, jambo ambalo Naserian alisema lingeweza kuwa faida yao asubuhi.
Karibu saa nne usiku, alarm line upande wa kaskazini ikalia mara moja.
Kila mtu alikaza mwili.
Juma akawasha solar torch lakini hakukimbia.
“Position?” Naserian aliuliza kwenye radio.
“Sioni movement.”
“Hold.”
Makopo yakalia tena.
Kisha waliona pair ya eyes upande wa thorn line, chini kuliko walivyotarajia. Volunteer mmoja aliinua fimbo na kuanza kusogea.
Juma akamshika bega.
“Usivuke line.”
“Tutapoteza chance.”
“Chance ya nini?”
“Kufukuza.”
“Hilo si test.”
Naserian alitoa ishara. Taa zote mbili zikaelekezwa upande mmoja, watu wakapiga makopo kwa rhythm fupi badala ya kelele ya ovyo. Eyes zikasimama, zikageuka, kisha zikatoweka.
Hakuna mtu aliyefukuza.
Walikaa dakika tano bila kuzungumza.
Juma akasema, “Count.”
Mama Tunu akahesabu kutoka ndani.
Mbuzi wote walikuwepo.
Volunteer aliyekuwa ametaka kufukuza akasema, “Labda haikuwa predator.”
Naserian akasema, “Ndiyo maana kesho tunaangalia tracks.”
“Lakini imeondoka.”
“Na hiyo ndiyo objective.”
Baadaye, movement nyingine ilikuja upande wa mashariki. Safari hii hawakuona eyes, lakini mbuzi walikusanyika upande mmoja na kuwa restless. Juma akaongeza light angle bila kufungua gate. Alarm line haikuguswa.
Mvua ilifanya kila sauti ionekane kubwa. Tunu alitoka nje kwa muda na kusema, “Mimi nilidhani prevention itakuwa kujenga kitu na kumaliza. Hii ni kazi ya usiku wote.”
Juma akasema, “Ndiyo. Cheap materials hazimaanishi cheap discipline.”
Tunu akamwangalia, kisha akasema, “Hiyo andika kwenye system yako.”
Alifanya hivyo.
Karibu saa sita usiku, volunteer mmoja alipokea radio kutoka patrol ya mbali. Walikuwa wameona movement karibu na corridor ya maji. Naserian aliwaambia wasifukuze, waweke pin na waangalie direction.
Juma akaandika timestamps.
Saa sita na dakika kumi na mbili: sighting west of corridor. Saa sita na dakika ishirini: no boma breach. Saa sita na dakika ishirini na saba: livestock calm.
Muda uliposogea, volunteer wa upande wa mashariki alirudi chini ya paa la bati akiwa amelowa. Alisema ameona alama mpya karibu na thorn line. Naserian alimzuia asiende kuonyesha kwa miguu mingi. Badala yake waliweka marker ya jiwe kutoka mbali na kuandika location. “Asubuhi tutasoma ground, si kuitengeneza sasa,” alisema.
Juma akaongeza kwenye notebook: possible fresh track, east line, preserved from foot traffic. Hilo lilionekana jambo dogo, lakini volunteers wawili walitambua tofauti kati ya patrol ya kutafuta kitu cha kupiga na patrol ya kuacha evidence iweze kuzungumza baadaye.
Mvua ilipungua zaidi. Walisikia mbwa akibweka mbali, halafu ukimya. Volunteer mmoja alitaka kuwasha pikipiki na kuzunguka nje ya boma. Juma akamkatalia. “Engine itaharibu sound na tracks.”
“Kwa hiyo tunakaa?”
“Tunafanya kile tulikubaliana.”
Tunu akasema kutoka ndani, “Mkiamua rule usiku, msibadilishe kwa sababu mmechoka.”
Maneno hayo yaliwafanya wote wanyamaze. Juma aliona prevention haikuwa vifaa peke yake. Ilikuwa watu kukubali kwamba hofu yao haitakuwa commander kila dakika.
By two in the morning, watu walikuwa wamechoka. Mmoja akaanza kusema hii ilikuwa waste of time kwa sababu “hakuna kitu kilichotokea.”
Mama Tunu akasikia.
“Acha kusema hivyo,” alisema. “Mara ya mwisho kitu kilipotokea, nilipoteza mbuzi watatu. Leo kutotokea kitu ndiyo kazi.”
Juma alimwangalia shangazi yake. Hiyo ilikuwa mara ya kwanza Tunu mwenyewe kutetea process badala ya chase.
Karibu alfajiri, walizunguka nje ya boma kwa carefully marked path. Kwenye udongo wenye unyevu, Naserian aliona tracks zilizokaribia thorn line, zikazunguka, kisha zikaondoka. Kulikuwa na sehemu ambapo alarm line ilikuwa imeguswa lakini haikukatika.
Mwanaidi, aliyefika mapema baada ya kuitwa, alipima alama mbili kwa ruler yake. Moja ilikuwa paw print iliyoingia upande wa kichaka. Nyingine ilikuwa hoof mark mpya iliyokuwa karibu sana na njia ya binadamu. “Hii ndiyo sababu route ya usiku inatuvuruga,” alisema. “Ukiona ground bila timeline, unaweza kuunganisha vitu visivyokuwa pamoja.”
Juma akaweka timestamp ya patrol sighting, saa ya alarm na sehemu ya hoof marks kwenye ukurasa mmoja. Kwa mara ya kwanza walikuwa na sequence inayoweza kulinganishwa, si hadithi ya “mnyama alikuja” pekee.
“Basic barrier plus disturbance,” Naserian alisema. “Hatusemi proof ya universal effectiveness. Tunachosema site hii haikuvunjwa usiku huu.”
Juma akaandika maneno hayo karibu kabisa na jinsi alivyosema.
Volunteer mwingine akasema, “Kwa hiyo tunaweza kuweka system hii kila boma?”
“Si leo,” Juma alisema. “Tunahitaji cost, materials na coverage.”
“Lakini imefanya kazi.”
“Site moja, usiku mmoja.”
Tunu akasema, “Huyo ni Juma wako. Akipata habari njema, lazima aipunguze.”
Watu wakacheka kwa mara ya kwanza usiku huo.
Kicheko hakikudumu.
Radio ya Naserian iliwaka kwa sauti kali.
“Control, east side, respond.”
Naserian akaichukua. “Naserian hapa. Endelea.”
Sauti ilikuja na static.
“Boma la Mzee Rami limevunjwa upande wa mashariki.”
---