Hamisi alipopata nguvu za kutembea, alipaswa kuondoka kwenda kuungana na msafara mwingine. Kabla hajaondoka, Neema alimwomba ampeleke mahali ambapo baba yake alidaiwa kuugua.
“Ni mbali siku mbili,” alisema. “Na si salama kwa watu wawili.”
“Tutaenda na Mama Naliaka na kaka yake.”
“Bado si salama.”
“Basi tutakuwa watu wanne wasiokuwa salama.”
Hamisi akacheka, lakini alikubali.
Waliondoka alfajiri, wakibeba maji, unga na blanketi. Njia ilipita kwenye nyika yenye miiba, kisha ikapanda kuelekea vilima vya mawe. Neema hakuwa amewahi kusafiri zaidi ya kijiji cha jirani. Alishangazwa na namna Mbuyuni ilivyopotea haraka nyuma yao. Mji ambao ulihisi kama dunia nzima ukawa doa la vumbi.
Siku ya kwanza, walikutana na kundi la wachungaji waliowaonya kuhusu wezi. Usiku walilala kwenye kituo kidogo cha wasafiri. Hamisi aliwafundisha kutokuweka mizigo yote sehemu moja na kutowasha moto mkubwa unaoonekana mbali.
Mama Naliaka alimchunguza. “Wewe ni mpagazi au mkuu wa jeshi?”
“Mtu akibeba mizigo miaka mingi, anajifunza kuilinda.”
Neema aliona Hamisi akitabasamu kwa Naliaka, lakini macho yake yakirudi kwake mara kwa mara. Hakujua afanye nini na jambo hilo, hivyo alijifanya hakuliona.
Siku ya pili walifika kwenye kijiji cha Miamba, mahali ambapo Juma alisemekana kuugua. Mzee wa kijiji aliwakumbuka msafara huo kwa sababu ulifika wakati wa mvua kubwa.
“Ndiyo, kulikuwa na mtu mgonjwa,” alisema. “Alikuwa na homa na jeraha kichwani.”
Neema akashika pumzi. “Jeraha?”
“Walisema alianguka.”
“Aliweza kuzungumza?”
“Alisema mzigo umehesabiwa mara mbili. Aliomba tumweke hapa, lakini mkuu wa msafara alisema ni lazima waendelee. Waliondoka naye asubuhi.”
“Alikufa hapa?”
“Hapana.”
Hiyo ilipingana na simulizi waliyopewa. Mtu aliyerudisha fimbo alisema Juma alikufa karibu na Miamba na kuzikwa huko.
“Unajua alikozikwa?”
Mzee akatikisa kichwa. “Hakuzikwa hapa.”
Neema alihisi ardhi ikiyumba chini yake.
Walitafuta majina ya watu waliokuwa kwenye msafara. Mzee alikumbuka mkuu aliitwa Bakari Mkubwa, si Bakari yule wa mafuta; mtu mwenye kovu shavuni na pete za shaba. Alikuwa mfanyakazi wa Mtemi aliyesimamia njia za pwani.
Hamisi alisema Bakari Mkubwa aliacha kazi miaka miwili iliyopita na kuhamia mji wa Kizinga.
“Rashid anamjua?” Neema akauliza.
“Kila mfanyabiashara wa njia hiyo anamjua.”
Waliporudi, Neema hakumkabili Mtemi. Alimwandikia Rashid ujumbe kupitia Hamisi: *Nahitaji kuzungumza na Bakari Mkubwa kuhusu msafara wa Juma. Usimwonye. Niambie tu kama yuko hai.*
Jibu lilikuja baada ya mwezi mmoja, limeandikwa na karani wa Rashid.
*Yuko hai. Anaendesha nyumba ya wageni Kizinga. Ana deni kubwa na watu wengi. Akijua unamtafuta, ataondoka.*
Neema aliificha taarifa hiyo. Hakuwa na fedha wala mamlaka ya kwenda Kizinga. Pia alijua uchunguzi wa baba yake ungeweza kumeza kazi ya sasa.
Mzee Salim alimwambia, “Kuna kweli ambazo lazima zisubiri mpaka uwe na nguvu ya kuzibeba.”
“Na kama Bakari akifa?”
“Basi tutakuwa tumepoteza shahidi. Lakini ukikimbia sasa na kupoteza kila kitu, Mbuyuni itapoteza kipimo na bado hutapata baba yako.”
Neema alichukia ushauri huo kwa sababu ulikuwa sahihi.
Aliweka ujumbe wa Rashid pamoja na kipande cha mbao ndani ya kikapu kilichofichwa. Kisha akarudi sokoni.
Wakati huo hakujua kwamba siri ya njia ingemrudisha kwake katika usiku wa njaa, wakati Bakari Mkubwa angehitaji kitu kutoka kwa watu aliowahi kuwauza.
---
Moto ulianza usiku wa mwezi mwandamo.
Kelele zilimwamsha Neema. Alipotoka nje, anga upande wa soko lilikuwa jekundu. Watu walikimbia na ndoo za maji, wakipiga kelele kwamba ghala la Chifu linaungua.
Neema alikimbia bila viatu.
Ghala hilo lilihifadhi nafaka iliyokusanywa kama ushuru na sehemu ya akiba ya mji. Moto ulitokea upande wa nyuma, karibu na dirisha dogo. Watu waliunda mstari kutoka kisimani, lakini paa la nyasi lilishika moto haraka.
Kabla jengo halijaanguka, walifanikiwa kuokoa magunia thelathini tu.
Asubuhi, Jabali alifika na walinzi.
Walichunguza udongo, dirisha na vipande vya kamba vilivyoungua. Kisha mmoja wa walinzi akatoa kitu chini ya kichaka.
Ilikuwa pishi ya mbao yenye alama ya Neema.
Umati ukafoka kwa mshangao.
“Nilikwambia,” Mtemi alisema akiwa amesimama mbali. “Mtu anayejifanya mwaminifu sana mara nyingi ndiye mwizi mkubwa.”
Jabali alimgeukia Neema. “Kwa nini kipimo chako kilikuwa nyuma ya ghala?”
“Sijui.”
“Ni mali yako?”
“Ni nakala ya kipimo cha soko. Lakini sikuiweka hapo.”
Walikwenda nyumbani kwake. Chini ya kitanda, walipata mfuko wa nafaka uliokuwa na muhuri wa ghala la Chifu.
Bi. Rehema alianza kulia.
“Hatukuwahi kuona mfuko huo!”
Jabali akamkamata Neema mkono. “Utaeleza mbele ya baraza.”
Neema hakupinga. Alipokuwa akiondolewa, aliangalia mfuko huo. Kamba yake ilikuwa imefungwa kwa fundo la aina ya pekee—fundo la kuvuta mara mbili ambalo wapagazi wa misafara walitumia ili mzigo usilegee.
Watu wa Mbuyuni walifunga magunia kwa fundo rahisi.
Rashid alikuwa ameondoka siku tatu zilizopita.
Lakini baadhi ya wapagazi wake walikuwa wamebaki katika nyumba ya Mtemi.
Neema alihifadhi jambo hilo moyoni.
Barazani, Chifu Baraka alikaa na uso wa hasira.
“Ulikuwa na ufunguo wa ghala,” alisema.
“Nilikuwa na ufunguo wa mbele. Moto ulianza nyuma.”
“Pishi yako ilipatikana huko.”
“Nakala ya pishi inaweza kuchukuliwa na mtu yeyote.”
“Na nafaka yangu nyumbani kwako?”
“Iliwekwa humo ili nionekane mwizi.”
Jabali akacheka. “Kila mwizi husema amewekewa.”
Neema akamwangalia Chifu. “Nipe siku mbili.”
“Kwa nini?”
“Nikishindwa kuonyesha aliyefanya hivi, unaweza kunifunga na kuninyang’anya kila kitu nilicho nacho.”
“Na ukifanikiwa?”
“Nitarejeshewa kazi yangu, na uchunguzi wa maghala yote ufanywe mbele ya watu.”
Chifu alimtazama Jabali, kisha Mtemi, ambaye alikuwa ameketi upande wa wageni.
“Siku mbili,” Chifu alisema. “Hutatoka mjini.”
Neema alirudi nyumbani chini ya uangalizi wa walinzi. Jioni hiyo, Mzee Salim na Mama Naliaka walikuja.
“Fundo,” Neema alisema. “Ni la wapagazi wa pwani.”
“Wapagazi wengi wameondoka,” Mama Naliaka akasema.
“Lakini si wote.”
Walitafuta hadi usiku wa manane. Mvulana mmoja aliwaambia kuwa alimwona mpagazi aitwaye Bakari akinunua mafuta ya taa siku ya moto. Muuza mafuta alithibitisha hilo, lakini aliogopa kuzungumza mbele ya Jabali.
Neema akamtafuta Bakari katika nyumba za wageni. Alikuwa ameondoka.
Waliporudi karibu na ghala lililoungua, Mzee Salim aliinama na kuokota punje nyeusi kutoka ardhini.
“Hii si mtama,” alisema.
Ilikuwa mbegu ya ufuta.
Ghala la Chifu halikuhifadhi ufuta.
Lakini ghala la pili la Mtemi lilihifadhi magunia mengi ya ufuta kwa ajili ya Rashid.
Neema akahisi moyo wake ukipiga haraka.
Moto haukuwa umeanzishwa ili kuharibu nafaka tu.
Ulikuwa umeanzishwa kuficha uhamisho wa nafaka.
---