Jabali alipokamatwa kwenye uwanda wa mapango, hakuwa mtu aliyeshindwa tu. Alikuwa mrithi wa Chifu mbele ya sehemu ya familia, mwenye wapiganaji waliomtii na wafanyabiashara waliokuwa wamemwahidi faida.
Siku mbili baada ya kufungwa, wajomba zake watatu walifika barazani. Walidai Chifu Baraka amedhalilisha damu ya ukoo kwa kumruhusu Mama Naliaka kumpiga Jabali kwa fimbo mbele ya watu.
“Alinyanyua upanga dhidi ya raia,” Chifu alisema.
“Raia aliyekusanya umati bila ruhusa,” mjomba mkubwa akajibu.
Neema hakuruhusiwa kwenye kikao hicho, lakini Amani alisikia kupitia karani wa baraza. Wajomba walitaka Jabali akabidhiwe kwa familia, si kwa wajumbe wa mtawala mkuu. Chifu alikataa. Usiku huo, walinzi wawili wa nyumba ya Jabali walitoroka na farasi.
Siku iliyofuata, alama za familia ya Chifu zilichorwa kwenye nyumba kadhaa za wafanyabiashara wanaomuunga mkono. Watu wakaanza kuogopa mgawanyiko wa ukoo ungeleta vita ndani ya Mbuyuni.
Mtemi alitumia hofu hiyo. Aliwaambia watu kuwa ghala la wanawake limevunja heshima ya jadi na kumgeuza Chifu kuwa mtumishi wa umati.
“Leo wanapima pishi,” alisema. “Kesho watapima damu ya watawala.”
Neema alijibu kwenye mkutano wa soko, “Damu haihitaji pishi. Nafaka ndiyo inayohitaji.”
Lakini maneno ya Mtemi yalipata masikio. Baadhi ya wazee hawakupenda jinsi wanawake walivyokuwa wakizungumza mbele ya baraza. Wengine waliogopa Liwali Hamadi akija, angeondoa Chifu na kuweka mtawala wa nje.
Chifu Baraka alimwita Neema usiku.
“Ukiendelea kusukuma kesi hadharani, familia yangu inaweza kugawanyika,” alisema.
“Na ukiificha, mji utajua sheria inasimama mbele ya damu.”
“Ni rahisi kusema ukiwa huna ukoo wa kutawala.”
“Ni rahisi kutawala ukiwa hujalala na mtoto mwenye njaa.”
Chifu alikasirika. “Usifikiri kwa sababu nimekusikiliza, tumekuwa sawa.”
“Sijawahi kufikiri hivyo.”
Waliketi kimya. Kisha Chifu akakiri jambo ambalo hakuwahi kusema mbele ya mtu wa soko.
“Jabali ni mwana wa dada yangu aliyekufa. Nilimlea. Nilimfundisha kupanda farasi, kushika mkuki na kusoma alama za ukoo. Niliona tamaa yake, lakini nilifikiri nguvu inaweza kuelekezwa.”
“Na sasa?”
“Sasa naona nilimfundisha kwamba muhuri ni mali yake ya baadaye.”
Neema akasema, “Basi mfundishe mara ya mwisho kwamba ni mali ya watu anaotaka kutawala.”
Chifu alikubali kuweka walinzi wa soko pamoja na walinzi wa familia kwenye nyumba ya Jabali. Pia akaamuru matumizi yote ya muhuri yaandikwe kwenye ubao wa umma.
Usiku uliofuata, watu wa Jabali walijaribu kumtorosha. Walifika kupitia ukuta wa nyuma, wakavunja mlango mdogo na kumfungua. Lakini Musa, aliyekuwa zamu baada ya kulipa kosa lake la zamani, aliona kivuli. Alipiga kengele ya ghala.
Watu walitoka nyumba zao wakiwa na mienge. Jabali na wafuasi wake walikimbia kuelekea mto, lakini njia ya daraja ilikuwa imejaa wanawake, wakulima na walinzi.
Hamisi akamwambia, “Weka silaha chini.”
Jabali akamcheka. “Mpagazi ananipa amri?”
“Mtu anayesimama kwenye njia yako.”
Mapigano yangeweza kuanza, lakini Chifu Baraka alifika akiwa peke yake, bila joho la sherehe. Alisimama kati ya pande hizo mbili.
“Ukinipita kwa upanga,” alimwambia Jabali, “hutakuwa mrithi wangu. Utakuwa muuaji wangu.”
Jabali akatetemeka kwa hasira. Kwa muda Neema alidhani atampiga mjomba wake.
Hatimaye alitupa upanga chini.
Wafuasi wake wakafanya vivyo hivyo.
Asubuhi, Chifu aliitisha watu. Alitangaza kwamba hakuna mtu wa familia yake atakayetumia muhuri bila saini za mashahidi watatu. Pia alisema mrithi wa mamlaka hatateuliwa kwa damu pekee, bali kwa baraza la ukoo na wawakilishi wa mji.
Wajomba zake waliondoka kwa hasira.
Lakini vita haikuanza.
Jabali alibaki kifungoni, na muhuri uliwekwa ndani ya sanduku lenye funguo tatu.
Neema aliona Chifu akiondoka uwanjani akiwa mzee zaidi kuliko jana.
Mamlaka ilipimwa pia.
Wakati mwingine kipimo chake kilikuwa kitu ambacho mtu alikuwa tayari kukipoteza ili sheria ibaki hai.
---
Nafaka ya mapangoni iliipa Mbuyuni muda, si wokovu.
Kila siku pishi zilipungua. Rashid bado alikuwa Kizinga, na njia ya mashariki ilidhibitiwa na wanaume waliolipwa na Jabali kabla ya kukamatwa. Walikuwa wameweka kambi kwenye korongo jembamba ambalo kila mkokoteni ulilazimika kupita.
Chifu alitaka kutuma wapiganaji.
Neema akasema, “Wakipigana, magunia yatachomwa au kuchukuliwa.”
“Basi una mpango gani?”
“Njia inayofungwa kwa nguvu inaweza kufunguliwa kwa njaa ya waliyoifunga.”
Aliwatuma watu wawili kwenye korongo, si na silaha bali na habari: Jabali amekamatwa, Mtemi hawezi tena kuwalipa, na mtu yeyote atakayerudi Mbuyuni bila kupigana atasamehewa na kupewa chakula cha siku tatu.
Usiku wa kwanza, wanaume watano waliondoka kambini. Usiku wa pili, saba. Mkuu wao aliwapiga waliotaka kuondoka, jambo lililowafanya wengine kukasirika.
Siku ya tatu, Neema alienda mwenyewe kwenye korongo pamoja na Chifu Baraka na wazee wawili. Walibeba pishi moja la uji mzito.
Mkuu wa walinzi aliitwa Mamba. Alikuwa mtu mkubwa mwenye kovu usoni.
“Rudi,” alisema. “Amri yetu ni kutoruhusu nafaka ipite.”
“Aliyetoa amri yuko kifungoni.”
“Fedha zake bado zina thamani.”
“Ziko wapi?”
Mamba hakujibu.
Neema akaweka sufuria chini. Harufu ya uji ikasambaa. Wanaume waliokuwa nyuma yake walimeza mate.
“Unaweza kulinda korongo mpaka mkate wako wa mwisho,” Neema alisema. “Lakini hakuna mtu atakayekulipa. Au unaweza kufungua njia na kila mmoja wenu apate chakula na kazi ya kulinda msafara.”
Mamba akacheka. “Unataka kuninunua kwa uji?”
“Hapana. Nakuonyesha tofauti kati ya ahadi na malipo.”
Mamba alitazama watu wake. Aliona walivyokuwa wamechoka.
“Akinisaliti?” aliuliza, akimwangalia Chifu.
Neema akatoa kijiti cha makubaliano chenye alama tatu. “Chifu, baraza na ghala watashuhudia. Ukifungua njia bila damu, kosa la kuizuia litasamehewa.”
Chifu Baraka alisita. Ilikuwa mara ya kwanza alitakiwa kuweka mamlaka yake kwenye kijiti pamoja na watu wengine.
Hatimaye akaweka alama yake.
Mamba akaruhusu njia ifunguliwe.
Siku nne baadaye, msafara wa Rashid uliingia Mbuyuni ukiwa na magunia mia sita ya muhogo mkavu, ulezi na maharagwe.
Watu walilia walipoona vumbi lake likipanda mbali.
Rashid alishuka kwenye punda na kumkabidhi Neema nakala ya makubaliano yao.
“Sikupunguza pishi hata moja,” alisema.
Neema akakagua magunia matatu.
“Nami sitapunguza malipo hata moja.”
Mtemi, aliyekuwa chini ya ulinzi wa nyumbani, aliangalia kutoka dirishani.
Alikuwa ametumia njaa kuwafunga watu kwake.
Neema alikuwa ametumia uaminifu kufungua njia.
---