Afisa wa benki aliwaita saa tatu na dakika kumi. Juma na Rehema walikuwa wamekaa kwenye viti viwili vya bluu mbele ya chumba cha consultation, folder la bluu likiwa katikati yao. Juma alikuwa ametuma statement usiku, lakini hakujua kama Rehema alikuwa ameisoma yote.
“Bwana na Bi Mbele?” afisa aliita.
“Ndiyo,” Rehema alisema.
Juma waliinuka. Afisa huyo, mwanamke aliyejitambulisha kama Neema, aliwakaribisha ndani na kufunga mlango kwa nusu.
“Tumepokea appointment yenu ya mortgage pre-check,” Neema alisema. “Nitaanza na income, existing obligations na credit consent. Mko comfortable kuendelea pamoja?”
“Ndiyo,” Rehema alisema.
Juma alitikisa kichwa.
Neema aliingiza taarifa zao kwenye mfumo. Rehema alitoa payslip na bank statements. Juma alitoa zake. Dakika za kwanza zilipita kwa maswali ya kawaida: miaka ya kazi, dependants, deposit source na muda wa kutaka kuhamia.
“Deposit imetoka kwenye savings account ya pamoja?” Neema aliuliza.
“Sehemu kubwa,” Rehema alisema. “Tuna account ya pamoja.”
Juma alitazama screen. Kwenye account ile, alikuwa ametoa kiasi kidogo miezi minne iliyopita na kukiingiza kwenye malipo ya broker. Alikuwa ameficha kwa kusema gharama za usajili wa kazi zingerejeshwa.
Neema alibonyeza refresh. Uso wake ukabadilika kidogo, si kwa mshangao mkubwa bali kwa umakini wa mtu aliyepata kitu kisichoendana na sentensi ya awali.
“Bwana Mbele, kuna facility ya personal loan kwenye credit report yako.”
Rehema akageuka kwake.
Juma alihisi kiti kikiwa kidogo. “Ndiyo.”
“Haikuwa kwenye form uliyowasilisha.”
“Nilikuwa bado naandaa taarifa.”
Neema aliangalia tarehe. “Ina arrears za siku tisini na mbili. Mfumo unataka maelezo kabla ya kuendelea na affordability.”
Rehema hakusema mara moja. Aliuliza kwa sauti iliyonyooka, “Kiasi gani?”
Juma akataja balance.
“Ulisema ni milioni tano,” Rehema alisema.
“Principal ilikuwa milioni saba na nusu. Balance imeongezeka kwa fees.”
“Lini ulisema kwangu kwamba umechukua?”
Juma alimtazama Neema, kisha Rehema. “Miezi minne iliyopita.”
Neema alifunga laptop kidogo, si kwa kuondoka bali kuwapa nafasi. “Mnaweza kuchukua muda. Mortgage application haiwezi kuendelea mpaka record iwe clear.”
“Clear inamaanisha kulipa?” Juma aliuliza.
“Inamaanisha affordability review itazingatia facility na arrears. Pia, kwa joint application, lender mwingine ataona credit report hiyo.”
Rehema alitoa pumzi ndefu. “Kwa hiyo deposit yetu haimaanishi tunaweza kuendelea.”
“Siwezi kusema mwisho bila full assessment,” Neema alisema. “Lakini hii ni material obligation.”
Juma alihisi neno hilo likikaa kati yao: material. Sio siri ndogo ya ndani ya ndoa; ni kitu kinachobadilisha hesabu ya nyumba.
Rehema alichukua kalamu na kuandika kiasi kwenye karatasi yake. “Ulitumia kwa nini?”
Juma hakujibu.
Neema akasema, “Hilo ni swali la familia. Mimi nahitaji kujua source ya debt na repayment plan.”
“Nilitumia kwenye mpango wa kazi,” Juma alisema.
“Mpango gani?”
“Placement ya nje ya nchi.”
Rehema alimtazama. “Miezi minne umeishi ukiniambia tunahitaji tu kuweka deposit.”
“Nilifikiri mpango utalipa kabla.”
“Ulipata contract?”
“Hapana.”
“Ulipata refund?”
“Hapana.”
Neema aliandika note. “Bwana Mbele, kama hakuna contract au income inayotarajiwa, facility hiyo itabaki existing debt. Nitaweka application on hold badala ya kuikataa. Mkiwa na repayment plan na taarifa sahihi, mnaweza kurudi.”
Rehema akafunga folder. “Tutarudi na taarifa sahihi.”
Walitoka chumba cha consultation bila kuzungumza. Kwenye corridor, kulikuwa na bango la benki lililosema “Build your future together.” Juma alilitazama na kuliona kama utani usio na nia.
Rehema alitembea mpaka nje ya benki. Jua lilikuwa kali, magari yakipita kwenye barabara ya mbele. Alisimama chini ya kivuli cha mti na kumgeukia.
“Ulikopa lini bila kuniambia?”
“Nilikuambia nilikuwa naangalia opportunity.”
“Opportunity sio deni.”
“Nilitaka kuongeza mapato.”
“Ulitaka kuonekana umeongeza mapato.”
Juma alichukua statement kutoka kwenye folder. “Nilifikiri nikifanikiwa—”
“Usitumie ‘nikifanikiwa’ kama bado unataka nielewe kwa nini ulificha.”
Alikaa kwenye benchi. Juma alisimama mbele yake, akijua kwamba kila jibu lililopunguzwa lingekuwa uongo mwingine.
“Nilikuwa naogopa utasema nimeharibu mipango yetu,” alisema.
“Uliharibu mipango yetu kabla sijajua.”
“Nilijaribu kurekebisha.”
“Kwa kutuma top-up application?”
Juma alikaa mbali naye. Rehema alikuwa ameona history ya portal alipomtumia screen recording? Alikumbuka kwamba alimtumia files zote; labda hakuficha.
“Ndiyo,” alisema.
Rehema alicheka mara moja. “Ulisema hutaki deni jipya.”
“Nilisimamisha kabla ya submit.”
“Hiyo ni hatua nzuri. Lakini si ushahidi kwamba umekuwa mkweli. Ni ushahidi kwamba ulisimama dakika ya mwisho.”
Juma alikubali kwa kichwa. Hakuwa na jibu.
Rehema akafungua simu yake. “Mortgage appointment imeahirishwa?”
“On hold.”
“Na deposit?”
“Bado ipo.”
“Bado ipo, lakini sehemu yake ilitumika kwenye broker.”
Juma alitazama chini. “Nilirudisha kutoka salary.”
“Kwa hiyo umeweka pesa nyuma ya pazia ili folder ionekane kamili.”
“Ndiyo.”
Rehema alifuta macho bila kulia. “Sikujui kwenye upande huu wa pesa.”
“Unanijua. Nilifanya uamuzi mbaya.”
“Uamuzi mmoja una tarehe, kiasi na mtu uliyemficha. Huo sio kivuli kidogo.”
Mlinzi wa benki alipita karibu yao. Rehema akasimama.
“Usinipigie simu kuniomba nikusamehe leo,” alisema. “Nataka records zote jioni. Original emails. Receipts. Chat ya Amina. Kila kitu.”
“Nitakutumia.”
“Na usiniite partner kama leo nimejua kuhusu deni lako mbele ya afisa.”
Juma alihisi aibu ikimshuka usoni, lakini hakujaribu kumzuia. Rehema alitembea mpaka kituo cha daladala bila kumsubiri.
Alibaki na folder la bluu mikononi. Kwenye benki, walikuwa wameingia kama wanandoa waliokuwa tayari kuchagua nyumba. Walitoka na application iliyosimamishwa, credit report iliyofunguka, na jina lake likiwa sasa mbele ya Rehema kwa namna ambayo haingeweza kurudishwa ndani ya siri.
Simu yake iliita. Ilikuwa message kutoka kwa Amina: “Mambo yamefika wapi? Charles amesema usipaniki.”
Juma hakujibu. Alipiga screenshot, akaongeza kwenye folder ya ushahidi, na kuandika chini yake: “Message received after credit exposure.”
Kisha akamtumia Rehema statement kamili, bila maelezo ya kujitetea.
Rehema alijibu: “Sasa najua una deni. Bado sijui ulikuwa unanificha nani.”
---