Jumapili, mama yake Juma aliandaa chakula cha mchana na kuwaita ndugu wawili waliokuwa wamezoea kuuliza nyumba mpya itaanza kujengwa lini. Rehema alijua swali lingekuja. Juma alijua pia, lakini hakujua kama angeweza kulijibu bila kugeuza mezani kuwa complaint desk.
Walipomaliza wali, mama yake akaweka kijiko chini. “Mtaenda kuangalia tiles lini? Nilimwambia jirani yenu kwamba mtaanza foundation kabla ya mvua kubwa.”
Juma akatazama Rehema. Alikuwa amemwambia hatatawala jibu lake. Rehema akamwangalia tu.
“Nyumba imeahirishwa,” Juma alisema.
Mama yake alikunja uso. “Kwa nini? Rehema, si ulikuwa umeweka savings?”
Juma akamkatiza kwa sauti tulivu. “Ni uamuzi wangu wa fedha uliotengeneza deni. Si kwa sababu ya Rehema.”
Chumba kikawa kimya. Ndugu yake Rehema akamwangalia kana kwamba alikuwa akingoja maelezo ya pili. Juma hakutaja Charles, Amina wala voice note. Alisema tu alifanya payment isiyothibitishwa, akaweka deposit ya nyumba hatarini na sasa alikuwa akifuatilia formal complaint.
“Ulipoteza pesa yote?” mama yake akauliza.
“Sehemu kubwa ya deposit iko kwenye dispute. Sijui itarudi lini.”
“Kwa nini hukusema mapema?”
“Kwa sababu niliona aibu na nilitaka kurekebisha mwenyewe.”
Rehema alishika kikombe chake. “Na kwa sababu aliamini akisema ukweli, kila mtu angeanza kumtafuta mchawi.”
Juma alimtazama. Hakuwa amemtetea; alikuwa ameweka ukuta wa maneno ambao ulimzuia familia kumgeukia yeye.
Ndugu yake Rehema akauliza kama nyumba ilikuwa imesitishwa na benki. Juma alisema hapana, ilikuwa imeahirishwa kwa sababu ya cash-flow na payment dispute. Mama yake akasema watu wangeanza kuzungumza.
“Watu watazungumza,” Juma alisema. “Lakini sitawaambia Rehema alichelewesha kwa sababu nilijua mimi ndiye niliyechelewesha.”
Mama yake akaweka mkono juu ya meza. “Ulikuwa unajaribu kuwasaidia.”
“Kujaribu kusaidia hakubadilishi nilichofanya.”
Baada ya chakula, ndugu waliondoka mmoja baada ya mwingine. Rehema alibaki jikoni akiosha vikombe. Juma akakusanya karatasi kutoka kwenye begi lake, lakini hakuzitoa. Hakutaka mazungumzo ya familia yajazwe na pages.
Mama yake alikuja sebuleni. “Unaweza kurekebisha?”
“Sijui.”
“Basi kwa nini uliwaambia?”
Juma alitazama mikono yake. “Kwa sababu nimekuwa nikijaribu kulinda picha ya mtu anayejua anachofanya. Picha hiyo ilikuwa inatufanya sisi wawili tuishi ndani ya uongo.”
Mama yake hakumkumbatia. Alikaa upande wa pili wa sofa na kumuuliza kama complaint ilikuwa ya kweli. Juma akasema ilikuwa ombi la kuchunguza payment na representations, na kwamba yeye pia alikuwa amefanya uamuzi mbaya.
“Usitumie kosa lako kumruhusu mtu mwingine akubebe,” mama yake alisema.
Juma alikumbuka maneno ya afisa wa complaint desk aliyokuwa bado hajakutana naye. Kukosea uamuzi hakufanyi utapeli kuwa halali, lakini usifiche kosa lako kwenye ushahidi.
Rehema alirudi sebuleni, akamwambia Juma kwamba alikuwa ameituma budget mpya kwenye group lao la familia. Iliorodhesha gharama walizoweza kuahirisha, bila kuonyesha balance yote ya account.
“Sikutaka kutoa taarifa ambazo si zetu zote,” alisema.
Juma akakubali. “Asante.”
“Usiniambie asante kama ndiyo mwisho wa mazungumzo.”
“Sio mwisho.”
Walipokuwa wakiondoka, mama yake Juma alimpa Rehema chombo cha chakula, kisha akamwambia mwanawe asimwache kubeba aibu yake peke yake. Juma alitaka kujibu kwamba ameelewa, lakini aliona Rehema akitazama dirishani.
Njiani, Rehema hakuzungumza mpaka walipofika kwenye taa za barabarani. “Ukweli wa hadharani hautengenezi trust ya ndani.”
“Najua.”
“Nataka uache kutumia siku hii kama evidence kwamba umebadilika. Kesho unaweza kurudia.”
Juma akafungua daftari. “Nitaweka hatua.”
“Usiniandikie promise.”
Juma akafunga daftari.
Usiku, Rehema aliweka note juu ya folder la payment. Hakukuwa na maelezo marefu; kulikuwa na mstari mmoja tu.
*Hatua inayofuata isiwe ahadi. Iwe kumbukumbu.*
Juma aliisoma, akapiga picha kwa ajili ya diary yake, kisha akaweka note mahali pale pale. Hakutaka kuipeleka kwenye evidence folder. Hilo lilikuwa neno la Rehema, si document ya complaint.
Asubuhi iliyofuata mama yake alimtumia ujumbe akiuliza kama alimwambia mjomba kuhusu nyumba. Juma akajibu kwamba alieleza ukweli wa msingi na kwamba hakukuwa na tarehe mpya. Mama yake akatuma emoji ya huzuni, kisha akauliza kama Rehema alikuwa salama.
Juma alitaka kujibu “tuko sawa,” lakini akaandika “tunajaribu kuzungumza bila kuficha mambo.” Aliisoma kabla ya kutuma, akagundua haikuwa taarifa kwa familia tu; ilikuwa kukataa kujenga picha ya amani ambayo haikuwepo.
Rehema alipoamka, alimwambia kuhusu ujumbe huo. Hakumpongeza. “Usitumie honesty kama performance,” alisema.
“Situmii.”
“Hujui mpaka uendelee hata siku ambayo hakuna anayekuuliza.”
Juma akaweka simu chini. Waliandaa budget ya wiki pamoja, wakapunguza safari zisizo za lazima na wakaamua kutouza plot kabla complaint haijapata reference ya hatua inayofuata. Uamuzi huo haukuleta pesa, lakini uliwazuia kufanya uamuzi wa pili kwa hofu ya wa kwanza.
Mchana, Juma alifungua complaint folder na kusoma statement yake. Kila mahali alipoandika *I was misled*, alihakikisha pia kulikuwa na tarehe ya message, receipt au voice note. Rehema aliona page moja iliyokuwa na maelezo mengi bila source.
“Hii ni hisia,” alisema.
Juma akaweka kwenye notebook binafsi, akaiondoa kwenye formal file.
Kabla ya kuifunga, aliandika kwenye index kwamba nyumba ilikuwa imeahirishwa na kwamba family communication ilikuwa imefanywa bila kumlaumu Rehema. Hilo halikuwa sehemu ya kumhukumu broker, lakini lilikuwa sehemu ya athari ya payment.
Juma akauona mstari wa note tena. Hatua inayofuata isiwe ahadi.
Alijua tofauti hiyo ilikuwa ndogo lakini muhimu: kumbukumbu ya ndoa haikupaswa kujifanya kuwa ushahidi wa complaint. Ikiwa angechanganya kila kitu kwa sababu alitaka kuonekana mkweli, angeanza tena kumiliki hadithi ambayo ilikuwa ya watu wawili.
Rehema alipofunga folder, alisema watakwenda complaint desk siku iliyofuata. Juma hakusema “nitaenda.” Alifungua kalenda, akaweka saa, akaandika documents za kubeba na akaweka reminder ya kutuma copy baada ya intake.
Usiku ulipofika, hakukuwa na tarehe mpya ya nyumba wala pesa iliyorudi. Kulikuwa na budget, note na ukweli wa familia uliokuwa umeacha kuchaguliwa na mtu mmoja.
---