Wiki sita baada ya siku ile ya rescue deposit, Juma alifungua duka lake mapema. Mvua ya usiku ilikuwa imeacha barabara ikiwa na matope pembeni, na hewa ya asubuhi ilikuwa na harufu ya chuma kilicholowa. Alipanga chargers, controllers na paneli ndogo kwenye rafu, kisha akafungua daftari la chama lililokuwa limewekwa juu ya counter.
Halima alimwomba akague safu mbili tu: tarehe ya malipo na risiti iliyothibitisha malipo. Hakumwomba achague mfuko, platform au uwekezaji. Kazi ilikuwa ya kawaida, lakini Juma aliifanya polepole kwa sababu alijua sasa makosa madogo ya hesabu yangeweza kuzaa hadithi kubwa.
Akiwa anailinganisha receipt ya tatu na entry ya daftari, Mbaraka, mteja aliyekuwa akimnunulia vifaa mara kwa mara, akaingia akiwa na tabasamu la mtu aliyebeba siri nzuri.
“Juma, umeamka mapema. Nimekuja na kitu kitakachokufanya urudi kwenye game.”
Juma akaweka kalamu chini. “Game gani?”
Mbaraka akafungua simu yake. Kwenye screen kulikuwa na dashboard yenye rangi safi, graph inayopanda, na picha ya withdrawal iliyofanikiwa. Chini ya picha kulikuwa na sentensi: early members get priority referral status.
“Ni group mpya,” Mbaraka alisema. “Nimejaribu jana. Niliweka kidogo, nikatoa ndani ya saa mbili. Wanasema ukiwa na link yangu, unapata bonus ya kila mtu unayemleta. Nimeona wewe ndiye mtu wa kwanza nilipaswa kumwambia.”
Juma alihisi mwili wake ukikumbuka haraka ile raha ya zamani. Graph, withdrawal, mtu akisema umechagua vizuri. Kwa sekunde chache duka likawa kama lilivyokuwa kabla ya KukuaPlus: watu wakimwangalia kwa sababu alionekana kujua mbele kulikuwa na nini.
Mbaraka akamsogezea simu. “Hii si kama ile story yenu. Nimepewa screenshot ya terms na proof ya payout. Uingie kwa kiasi kidogo tu, halafu uwatumie watu wa chama.”
Juma hakugusa link. Alitazama picha ya withdrawal. Kwenye kona ya chini kulikuwa na timestamp iliyokatwa nusu. Jina la sender halikuonekana. Graph ilikuwa na alama za referral kabla hata ya maelezo ya chanzo cha payout. Maneno yalikuwa mapya, lakini mpangilio wa ahadi ulikuwa wa zamani.
“Uliuliza pesa hiyo ilitoka wapi?” Juma aliuliza.
Mbaraka akacheka. “Ni withdrawal iliyotoka. Hilo ndilo jambo muhimu.”
“Hilo ndilo nililosema.”
“Lakini wewe ulipoteza kwa sababu uliweka nyingi. Mimi nimeweka kidogo.”
Juma akamrudishia simu. “Kiasi kidogo hakibadili swali la chanzo.”
Mbaraka akakunja uso. “Unakataa opportunity kwa sababu ya aibu ya zamani?”
“Siwezi kuiita opportunity kabla sijajua masharti yote, anayepokea commission, na namna payout inavyofadhiliwa. Na siwezi kukutumia link kwa sababu nimeona screenshot moja.”
Mbaraka akakaa kwenye kiti cha mbele ya counter. “Watu wameanza kupata pesa. Unaweza kurudi kwenye status yako. Watu wanakuheshimu ukiwa na habari ya kwanza.”
Juma akatazama rafu ya vifaa. Hapo ndipo alipoelewa kitu alichokuwa amepoteza: hakutamani pesa tu. Alitamani nafasi ya kuwa mtu wa kwanza kuleta jibu, mtu ambaye familia ilimwita kabla ya kuamua. KukuaPlus ilimpa hiyo nafasi kwa muda mfupi, kisha ikamwacha akiwa na simu zilizojaa maswali.
“Status hiyo ilinifanya niache kuuliza,” Juma alisema. “Situmii link tena.”
Mbaraka akasimama. “Hata kama unaona nimewithdraw?”
“Hata hivyo.”
“Basi nitampelekea mwingine.”
“Peleka uamuzi wako mwenyewe. Usiniweke kwenye referral.”
Mbaraka aliondoka akiwa bado ameshikilia simu yake. Juma hakumfuata na maelezo marefu. Hakutuma ujumbe wa kumshambulia kwenye group. Aliandika tu kwenye daftari lake: screenshot ya payout si evidence ya source; referral bonus ni conflict ya interest; urgency si due diligence.
Halima aliingia dakika chache baadaye akiwa na bahasha na laptop. Alisimama alipomwona Juma akiandika.
“Kuna nini?”
“Mbaraka ameniletea link mpya. Nimeikataa.”
Halima akaweka bahasha mezani. “Alisema nini?”
“Alisema withdrawal yake imefanikiwa, kwa hiyo nisikose nafasi.”
Halima akatikisa kichwa. “Uliuliza source?”
“Ndiyo. Hakujua.”
“Na bado aliuliza utumie chama?”
“Ndiyo.”
Halima akafungua bahasha. Ndani kulikuwa na update kutoka kwa Bi. Asha kuhusu complaint. Mamlaka ya usuluhishi ilikuwa imeomba export za ziada za transactions na majina ya kampuni yaliyotokea kwenye support footers. Baadhi ya account balances za waathirika ziliwekwa kwenye review hold, jambo lililozuia kuhamishwa kwa sehemu fulani. Kulikuwa na kiasi kidogo kilichopatikana kupitia njia rasmi, lakini report ilisisitiza kwamba hasara kubwa bado haijarudi na uchunguzi haukuwa ahadi ya refund kamili.
Musa alipiga simu wakati Halima akisoma. Alisema riba ya mkopo ilikuwa imepungua baada ya mchango wa Juma kuanza, lakini principal bado ilikuwa ikimkabili. Hakumwita Juma shujaa. Alimwambia tu, “Receipt ya mwezi huu nimeiona.”
Juma akajibu, “Nitatuma ya mwezi ujao tarehe ile ile.”
Baada ya simu, Halima akaweka update mbele yake. “Hii ndiyo sehemu ambayo watu wengi hawapendi. Kuna mafanikio madogo, hakuna muujiza.”
“Bora tujue tofauti yake,” Juma alisema.
“Ndiyo. Awali tulisema payout ni profit kwa sababu ilitufanya tujisikie salama. Sasa tutaita kiasi kilichohifadhiwa kilichohifadhiwa, kiasi kilichorejeshwa kilichorejeshwa, na kinachokosekana kitaitwa kinachokosekana.”
Juma akatabasamu kidogo. “Maneno yanaonekana madogo.”
“Maneno madogo ndiyo yalituficha kwenye maneno makubwa.”
Walikaa pamoja kukagua vitabu vya chama. Juma aligundua entry moja ambayo tarehe yake haikufanana na receipt. Hakuwa na haja ya kukisia mtu alikuwa ameiba. Alimwonyesha Halima, wakaweka alama ya “recheck” na kumpigia aliyefanya malipo. Mtu huyo akatuma picha ya receipt iliyokuwa na tarehe tofauti kwa sababu muamala ulikuwa umechelewa kuonekana.
Juma alihisi kazi hiyo ikiwa nzito kwa namna nzuri. Hakukuwa na graph inayopanda, hakuna notification ya bonus, hakuna mtu aliyemuita mjuzi. Kulikuwa na namba iliyotofautiana na karatasi iliyothibitisha kwa nini.
Amina alifika mchana akiwa na chakula na mtoto wa jirani aliyekuwa amekuja kuchukua charger. Alisikia habari ya Mbaraka na akamuuliza Juma kama alihisi majaribu.
“Ndiyo,” Juma alisema. “Kwa muda mfupi.”
“Ulichofanya na hiyo hisia?”
“Nilitenganisha hisia na evidence.”
Amina akakaa kwenye kiti. “Hilo ndilo jambo nililotaka kusikia. Si kwamba hutawahi kuvutiwa tena. Ni kwamba hutamwita mtu mwingine akufuate kabla hujauliza.”
Juma akafunga daftari la chama. Duka lake halikuwa limekuwa kubwa. Mpango wa kuongeza paneli ulikuwa umeahirishwa kwa sababu ya mchango wa Musa. Baadhi ya ndugu bado walimwuliza maswali makali. Complaint haikuwa imeleta pesa zote, na jina la KukuaPlus lilibaki kwenye simu zao kama ukumbusho wa maamuzi yao.
Lakini siku hiyo Juma alipokataa link, hakujisikia kama amepoteza nafasi. Alijisikia kama amekataa kurudia mtu aliyekuwa kabla ya lock. Alikuwa bado fundi wa solar na electronics, bado angeweza kukosea, bado angehitaji kuuliza. Tofauti ilikuwa kwamba hakutaka tena kuaminika kwa kuwa na jibu la haraka.
Halima alifunga laptop na kuinua ledger. “Taarifa ya complaint tutaweka kwenye folder la familia. Kila update itasomwa pamoja.”
“Na kama kuna platform nyingine?”
“Tutakaa pamoja, tusome, tuulize, halafu kila mtu aamue bila pressure.”
Juma akachukua ledger kutoka kwake. Hakukuwa na link ndani yake. Kulikuwa na safu za tarehe, receipts, kiasi kilichorejeshwa na maswali yaliyobaki.
Halima anamsukumia ledger, si referral link: “Hii unaweza kutusaidia kuikagua. Uamuzi wa kuwekeza tutafanya wote.”