Baada ya mgeni wa mwisho kuondoka, nyumba ilibaki na watu ambao Neema hakuwaalika.
Wanaume wawili vijana walikuwa wamekaa kwenye chumba cha mbele wakiorodhesha vitu upande wa daftari. Mmoja aliandika: sofa tatu, meza moja, televisheni moja, jokofu moja. Mwingine alifungua kabati la vyombo na kuhesabu vikombe.
Neema alimtazama akiandika nambari ya jokofu bila hata kuuliza nani aliyelinunua. Risiti ilikuwa katika barua pepe yake.
Alikuwa amelilipia kwa mshahara wake kufuatia David kutumia akiba yao kukamilisha paa. Meza waliyoihesabu ilionekana zawadi ya mama yake Neema. hata hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo pazia la dirisha lilikuwa limenunuliwa Kisumu siku ambayo David alichelewa kufika kwa sababu gari lake lilikuwa limeharibika.
Kwa jamii wale, vitu hivyo vilikuwa safu za hesabu. Kwa Neema, kila kimoja kilikuwa na siku, malipo na kumbukumbu.
Mama wa David, Nyaboke, alikuwa amekaa karibu na dirisha akiwa amefunika kichwa kwa shuka nyepesi. Hakusema chochote. Dada wawili wa David walikusanya sahani za mazishi, lakini walifanya hivyo kwa macho yaliyofuata kila hatua ya Neema.
Gideon alikuwa amesimama katikati ya chumba kama mwenye nyumba.
“Hawa ni akina nani?” Neema aliuliza.
Mwanaume aliyekuwa na daftari alisimamisha kalamu.
Gideon akasema, “jamii wa familia.”
“Hilo si jina.”
“Wanatusaidia kuweka kumbukumbu.”
“Ya mali ya nani?”
Gideon alikunjua uso. “Usianze tena.”
Neema aliweka mkoba wake mezani. Simu yake bado haikuwa na mtandao. Alikuwa ametumia simu ya jirani kumpigia Achieng Odera, rafiki yake wa zamani na wakili. Achieng alikuwa Kisumu na angefika asubuhi.
Mpaka hapo, Neema alihitaji kuhakikisha hakuna kitu kingine kinapotea.
“Simamisheni mnachofanya,” aliwaambia wale vijana.
Wote wakamtazama Gideon.
Hilo lilikuwa jibu la kutosha.
“Hawaendi popote na kitu,” Gideon alisema. “Tunajua mambo haya yanafanywaje.”
“Basi yaandikwe mbele yangu.”
“Unafanya kana kwamba tunakuibia.”
Neema alimwangalia.
“Asubuhi hii ardhi yangu imehamishwa pasipo mimi kujua.
Jioni hii wakaazi wako wanahesabu vijiko vyangu. Neno gani lingine unataka nitumie?”
Nyaboke alitoa sauti ya kuchoka.
“Neema,” alieleza, “tumemzika mwanangu leo. Heshimu nyumba.”
Neema aligeukia upande wake. “Ninaheshimu nyumba hii. Ndiyo maana sitaki jamii waibebe kipande kwa kipande.”
Dada mmoja wa David, Lilian, aliweka sahani chini kwa nguvu.
“Hakuna anayebeba chochote. hata hivyo wewe ni mmoja. Huna mtoto.
Huwezi kutufukuza katika mali ya ndugu yetu.”
Maneno yale yalikuja pasipo kujisitiri.
Neema alihisi maumivu ambayo hayakuwa mapya.
Kwa miaka saba ya ndoa, waathiriwa walikuwa wamezungumza kuhusu tumbo lake kana kuwa lilikuwa shamba ambalo halijatoa mavuno. Walimpeleka kwa maombi, dawa za miti na ushauri ambao hakuomba. David alikuwa akisema wapuuze.
Sasa David hayupo, na ukimya wake haukuweza kumlinda.
Alikumbuka shangazi mmoja aliyewahi kumwambia aombe David aoe mke wa pili “kwa ajili ya jina.” David alikuwa ameondoka upande wa chakula hicho pasipo kumaliza chai.
Siku hiyo Neema aliamini msimamo wake ulitosha.
Hakuwahi kufikiria kuwa, kufuatia kifo chake, maneno yale yale yangeletwa sawa na msingi wa kugawa nyumba yao.
“Nyumba hii haijaandikwa kwa jina la mtoto ambaye hatukupata,” Neema alieleza. “Imeandikwa kwa majina yangu na David.”
Gideon alicheka kwa kifupi.
“Karatasi za mjini hazibadilishi mila.”
“Na mila haifuti usajili.”
“Ardhi ilitoka kwa baba yetu.”
“Kiwanja kilinunuliwa. Nina stakabadhi za malipo yangu.”
“Mke husaidia mume. Haimfanyi kuwa mwenye familia.”
Neema akasogea karibu naye.
“Sisikilizi maoni yako kuhusu thamani yangu.
Nataka kila mtu atoke ndani ya vyumba vya ndani kabisa kabisa kabisa kabisa kabisa kabisa kabisa.”
“Neema—”
“kwa sasa.”
Hakupaza sauti. hata hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo, vijana wale wawili walifunga daftari. Wakati mwingine mamlaka haikutokana na ukubwa wa sauti, bali na mtu kuonyesha kuwa hatarudia agizo.
Gideon aliwaashiria wasitoke.
“Tutamaliza hivi,” alitamka.
“Kesho wazee watakaa.
David ameondoka bila mtoto.
Ardhi inarudi kwa familia.
Wewe unaweza kubaki kwa muda mpaka tujue utaenda wapi.”
Neema alitazama sofa waliyoinunua pamoja, rangi ya ukuta aliyochagua, na picha ya harusi iliyokuwa bado imening’inia juu ya televisheni.
“Nyumba yangu si zawadi mnayoniruhusu kuitumia.”
“Si nyumba yako tena.”
Sentensi hiyo ilikaa kati yao.
Neema aliitoa simu yake na kuwasha kinasa-sauti.
Hakukuwa na mtandao, hata hivyo kifaa kilifanya kazi.
Gideon aliiona.
“Unarekodi familia?”
“Ninahifadhi maneno yako.”
“Kwa ajili ya nani?”
“Kwa mtu yeyote atakayeniuliza mlianza lini kuniondoa.”
Gideon alisogea, hata hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo Nyaboke akainua mkono.
“Gideon, acha,” alieleza.
“Leo imetosha.”
Kwa mara ya kwanza, mwanaume huyo alisita.
Alimtazama mama yake, kisha Neema.
“wakaazi hawa wataondoka,” alieleza.
“hata hivyo kesho hatutazungumza sawa na wageni.”
“Kesho sitazungumza pasipo wakili.”
“Hivyo ndivyo Nairobi imekufundisha?
Kuitia familia mahakamani?”
“Nairobi imenifundisha mtu anayekimbia sheria mara nyingi anajua kwa nini.”
Vijana wale wakatoka. Lilian na dada yake walifuata kufuatia kukusanya mikoba yao.
Nyaboke alibaki kwa dakika chache, akitazama picha ya David.
“Mwanangu alikuwa na mambo yake,” alitamka polepole.
“Usifikiri ulimjua yote.”
Neema alitaka kumuuliza maana yake, hata hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo Nyaboke alisimama na kutoka pasipo kuongeza neno.
Giza lilipoingia, nyumba ilionekana tulivu kwa mara ya kwanza.
Neema alifunga milango.
Kisha akaingia katika chumba walichotumia kuhifadhi hati, vyeti na risiti.
Sanduku la chuma lilikuwa chini ya kabati, nyuma ya blanketi zilizokunjwa.
Alilipata likiwa limefunguliwa.
Moyo wake ulidunda kwa nguvu.
Ndani yake kulikuwa na cheti cha ndoa, vyeti vya shule, nakala za vitambulisho, hati za bima na faili za ushuru. Alitoa kila kitu na kukiweka sakafuni.
Hati asili ya ardhi haikuwepo.
Alikagua chini ya kabati, droo, mikoba ya David na rafu ya vitabu. Akaenda chumbani, akatoa nguo zote upande wa sanduku la chini.
Hakuna.
Kisha akaingia katika chumba kidogo David alichotumia sawa na ofisi.
Dawati lilikuwa safi kupita kawaida.
Kalamu zake zilikuwa ndani kabisa kabisa kabisa kabisa kabisa kabisa kabisa ya kikombe, nyaya zimekunjwa, na ramani mbili za zamani zimefungwa upande wa bomba la plastiki.
Kompyuta yake haikuwepo; polisi walikuwa wameichukua kutoka garini kufuatia ajali. hata hivyo upande wa droo ya chini kulikuwa na alama ya mstatili katika vumbi, kana kwamba faili nene lilikuwa limeondolewa hivi karibuni.
Neema alipiga picha.
Hakujua sawa na alama hiyo ilijitokeza ushahidi wa chochote.
Alijua tu kuwa mtu aliyekuwa amefungua sanduku hakuwa amekuja kutafuta hati moja kwa bahati.
Alisimama katikati ya chumba akiwa ameshikilia faili tupu.
David alikuwa mtu wa kuhifadhi kila kitu mahali pake. Angeweza kuacha viatu sebuleni, hata hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo hivyo si hati ya ardhi nje ya sanduku.
Mtu alikuwa ameichukua.
Au David mwenyewe alikuwa ameiondoa.
Neema alikumbuka miezi miwili iliyopita.
Alikuwa amemkuta David akifunga sanduku hilo haraka aliporudi Nairobi pasipo kutarajiwa.
Alipomuuliza, alitamka alikuwa akitafuta cheti cha gari.
Wakati huo hakulifikiria tena.
Sasa kila kumbukumbu ilionekana imeanza kubadilisha sura.
Kishindo kidogo kilisikika mlangoni.
Neema alinyanyua kichwa.
“Ni nani?”
“Gideon.”
Hakufungua.
“Nimesema tutazungumza kesho.”
“Nimeleta kitu unachotafuta.”
Neema alikaa kimya kwa muda, kisha akafungua mlango kwa kufunga mnyororo wa usalama.
Gideon alikuwa peke yake.
Alishikilia bahasha ya kahawia.
“Hati iko wapi?” aliuliza.
“Hii ni muhimu kuliko hati.”
“Weka chini.”
“Fungua mlango.”
“Weka chini, urudi nyuma.”
Alitabasamu kidogo.
“Unafikiri nitakudhuru?”
“Nafikiri umejua kuhusu mauzo kabla yangu.”
Tabasamu likatoweka.
Gideon aliingiza bahasha kupitia nafasi ya mlango.
Neema aliichukua na kufunga mlango.
Ndani kulikuwa na kurasa sita.
Kichwa cha kwanza kilisema:
**RIDHAA YA MWENZA WA NDOA KWA UUZAJI WA ARDHI.**
Jina la Neema lilikuwa limechapishwa chini.
Kulikuwa na nambari yake ya PIN, nakala ya kitambulisho na saini iliyofanana na yake.
Chini ya saini, kulikuwa na alama ya kidole gumba iliyotiwa wino wa bluu.
Kutoka nje ya mlango, Gideon alieleza, “Ulisaini. kwa sasa acha kujifanya mtu amekuibia.”
Neema alitazama alama ile.
Haikuwa tu karatasi ya uongo.
ilipatikana karatasi iliyokuwa imejengwa ili kumfanya yeye mwenyewe aonekane mwongo.