Ofisi ya bureau ilikuwa kwenye ghorofa ya chini ya jengo ambalo lilikuwa na maduka ya simu na kampuni za bima. Hakukuwa na bango kubwa la kutangaza ahadi. Kwenye mlango kulikuwa na karatasi iliyosema: **MIGOGORO YA TAARIFA — CHUKUA NAMBA, SUBIRI ZAMU.**
Mariam aliingia akiwa ameshikilia report ya benki, kitambulisho na receipt ya dispute ya ndani. Alikuwa ameacha Kendi studio akimsubiri supplier wa taa apige simu. Alijua kila dakika ya kukaa kwenye foleni ilikuwa ikiondoa muda wa kutafuta pesa, lakini kama hakufungua dispute rasmi, deni lingebaki likiwa kweli kwa kila mtu aliyekuwa akiangalia screen.
Mlinzi alimpa namba 47.
“Desk ya disputes iko mwisho,” alisema. “Usiende kwa customer service ya kawaida.”
Mariam alikaa kwenye kiti cha plastiki karibu na mwanamke aliyekuwa akifuta macho. Kwenye ukuta, televisheni ilikuwa ikionyesha matangazo ya mikopo ya haraka. Mtu mwenye suti alikuwa akisema kuwa record safi ni ufunguo wa maendeleo. Mariam alitazama maneno hayo na karibu acheke. Record yake ilikuwa imefungwa bila yeye kujua.
Namba 47 ilipoonekana, alienda kwenye kaunta ya mwanamke aliyejitambulisha kama Ruth. Ruth aliomba kitambulisho, kisha akaangalia jina kwenye report.
“Unapinga account gani?”
“Education loan ya 1997. Sijawahi kuipokea.”
Ruth alifungua faili kwenye mfumo. “Umeishi anwani iliyo kwenye record?”
“Ndiyo. Wakati wa chuo.”
“Basi lazima tuwe makini. Kama anwani ni yako, hatuwezi kuiweka moja kwa moja kama identity theft.”
“Mimi sijasema mtu alichukua jina langu kwa uhakika. Nimesema deni si langu na nataka kujua pesa zilienda wapi.”
Ruth akainamisha kichwa. “Hiyo ndiyo njia nzuri ya kuanza.”
Aliingiza namba ya kitambulisho, date of birth na borrower code. Mfumo ulizunguka kwa muda mrefu. Kisha ikatoa taarifa zile zile: jina, anwani ya Mwangaza Estate, loan type, outstanding balance na status ya miaka mingi. Kwenye sehemu ya lender kulikuwa na code ya taasisi iliyokuwa imebadilisha jina mara mbili tangu Mariam amalize chuo.
“Una nakala ya application?” Ruth akauliza.
“Hapana. Ndiyo maana nimekuja.”
“Bureau haihifadhi kila page ya original file. Tunahifadhi taarifa tulizopokea kutoka kwa lender.”
“Na lender anasema mna record.”
“Lender anaweza kurekebisha au kuthibitisha.”
“Lakini mkopo wa benki yangu umefungwa kwa sababu ya hii.”
Ruth aligeuza monitor kidogo ili Mariam aone case form. “Tunaweza kufungua formal dispute. Tutatuma inquiry kwa lender. Wakati wa review, record inaweza kuwekewa notation ya dispute, lakini si lazima ifutwe mara moja.”
“Notation inamaanisha nini kwa lender mwingine?”
“Inamaanisha wanaona kuna dispute.”
“Lakini bado wanaweza kukataa?”
“Wanaweza kufanya uamuzi wao.”
Mariam alikaza mkono juu ya kitambulisho. “Kwa hiyo nikiandika kwamba mfumo umekosea, mfumo utaniandikia kwamba nimesema umefanya kosa, lakini deni litaendelea kunifunga?”
Ruth hakukasirika. “Ninaelewa kwa nini unaona hivyo. Ndiyo maana tunahitaji evidence.”
Mariam alifungua faili lake. Kwanza akaweka report ya CRB, kisha fomu ya benki yenye namba ya request, halafu akaandika maelezo aliyokuwa ameyatayarisha usiku uliopita: mwaka wa disbursement ulikuwa kabla hajafika chuo, hakuwahi kuona akaunti ya kupokea, na anwani ilikuwa yake ya zamani. Pia aliambatisha statement ya akaunti yake ya sasa na barua ya benki ikisema summary haina account suffix.
Ruth alisoma kila ukurasa. “Unataka bureau iombe disbursement account?”
“Ndiyo. Na original application, kama lender bado anayo.”
“Na unakubali kuwa uliishi address hii?”
“Ndio. Siwezi kusema uongo ili jambo liwe rahisi.”
Ruth alitazama page ya address. “Hilo linafanya case yako iwe ngumu kidogo, lakini pia linaifanya iwe maalum. Watu wengi husema hawakuwahi kuishi mahali. Wewe unasema uliishi, lakini hukuomba mkopo.”
“Kwa sababu huo ndio ukweli.”
Ruth akaanza kujaza form. Alipofika kwenye sehemu ya anwani nyingine zilizowahi kutumika, Mariam alitaja Mwangaza Estate, nyumba ya wazazi wake na studio ya kwanza. Kwenye sehemu ya mawasiliano ya wakati wa chuo, alikumbuka namba ya simu aliyokuwa akiitumia kwa muda mfupi tu. Haikuwa na laini hiyo tena.
“Je, kuna mtu mwingine aliyeishi na wewe?” Ruth akauliza.
“Ndiyo.”
“Aliwahi kushughulikia barua zako?”
Mariam alinyamaza kwa sekunde mbili. “Wakati mwingine.”
“Jina?”
“Halima Noor.”
Ruth aliandika. “Anaweza kuwa witness wa address, si lazima awe suspect.”
Mariam hakupenda jinsi jina hilo lilivyoonekana kwenye fomu. Kwenye karatasi, Halima aligeuka kuwa **third party with possible access to documents**. Hayo hayakuwa maisha yao. Halima alikuwa rafiki yake, mtu aliyemfungulia mlango alipochelewa kurudi kazini, mtu aliyemletea chai alipokuwa akisoma hadi usiku. Lakini sasa jina lake lilihitajika kwa sababu ya bahasha ambayo Mariam hakumbuki.
Ruth alimsukumia fomu asome na asaini. “Hii ni declaration kwamba taarifa ulizotoa ni za kweli.”
Mariam alisoma sentensi ya mwisho mara mbili. *Ninaelewa kwamba taarifa ya bureau itabaki kwenye review mpaka lender ajibu.* Alisaini.
Ruth akampa receipt yenye case number.
“Usipoteze hii,” alisema. “Na ukipata document mpya, iwasilishe kwa case number hii.”
“Review itachukua muda gani?”
“Lender ana deadline ya kujibu, lakini usitegemee jibu ndani ya siku moja.”
“Na benki yangu inahitaji jibu kesho.”
Ruth alimtazama kwa huruma isiyo na uwezo wa kubadilisha sheria. “Waambie kuna formal dispute.”
“Wameona dispute ya ndani. Wanasema bado record iko.”
“Basi wape case number hii.”
Mariam aliweka receipt kwenye mfuko wa ndani wa faili. Alipoinuka, Ruth alimwita.
“Madam, kuna kitu kingine. Kama lender ataonyesha application yenye signature yako, hiyo haitathibitisha moja kwa moja kwamba ulipokea pesa. Lakini itafanya review iwe ndefu.”
“Na kama ataonyesha address yangu?”
“Address peke yake haithibitishi disbursement.”
Mariam alihisi pumzi ikirudi mwilini. Alikuwa amekuja akitarajia kuambiwa kwamba anwani yake ilimaanisha kila kitu. Sasa alikuwa amepata tofauti ndogo, lakini muhimu: address ilikuwa ushahidi wa mahali, si wa fedha.
Alitoka nje na kumpigia Kendi.
“Umefika?” Kendi akauliza.
“Nimefungua dispute rasmi. Hii ndiyo case number.”
“Supplier amepiga mara mbili.”
“Umemwambia nini?”
“Nimesema tunatayarisha deposit. Pia Asha ametuma ujumbe kuuliza kama sample bado iko Ijumaa.”
“Mwambie ndio.”
“Na kuhusu Halima?”
Mariam alishangaa. “Umejuaje?”
“Ulitaja kwenye call ya bureau ukiwa mbele yangu jana. Ulisema jina lake kwa sauti.”
Mariam alikaa kwenye ukingo wa planter nje ya jengo. Magari yalikuwa yakipita mbele yake, yakiacha moshi na kelele.
“Alijua anwani ya chuo,” alisema.
“Watu wengi waliijua.”
“Halima alishughulikia forms zangu wakati nilikuwa kazini.”
“Basi muulize kama anakumbuka kitu.”
“Kumtafuta baada ya miaka kwa kuanza na deni ni kama kumpelekea kesi mlangoni.”
“Na kutomtafuta ni kumwacha mtu asiyejulikana ajibu kwa niaba yake.”
Mariam alifungua contacts. Jina la Halima lilikuwa bado limehifadhiwa chini ya namba ya zamani. Alijaribu kupiga, lakini akakata kabla haijaunganika. Akatuma ujumbe mfupi: *Halima, ni Mariam. Kuna jambo la zamani la chuo nataka kukuuliza. Tafadhali nipigie.*
Hakutaja deni. Hakutaja bureau. Hakutaka ujumbe huo uwe hukumu kabla mazungumzo hayajaanza.
Kisha akamtumia Jonas case number ya bureau na kuomba back-office search ipewe priority kwa sababu ya supplier deadline. Jonas alijibu baada ya dakika kumi: *Nimeona. Nitafuatilia legacy index.*
Mariam alifunga simu. Alikuwa ameanzisha kesi rasmi, lakini sasa kila njia ilimrudisha kwenye chumba cha zamani, kwenye barua ambazo zilifika wakati wa kazi, na kwenye mtu ambaye jina lake lilikuwa limeandikwa kwenye fomu ya bureau.
Alitazama juu ya ghorofa, mahali ambapo ofisi ilikuwa na taa nyeupe zisizobadilika. Hakuwa na jibu la nani aliyefanya nini.
Alikuwa na swali moja tu, nalo lilikuwa limekuwa kubwa kuliko deni.
Nani mwingine alijua anwani hii?
---