Kendi Mwangi alimjibu Mariam kabla simu haijaita mara ya pili.
“Supplier wa taa yuko kwa line nyingine. Anauliza kama tumepata financing.”
“Usimwambie financing imekufa,” Mariam akasema alipokuwa akivuka barabara. “Mwambie tunathibitisha order na tutamrudishia jibu kabla ya saa moja.”
“Lakini amesema bila deposit leo ataweka stock kwa kampuni nyingine.”
“Nimesikia.”
Alikata simu na kushikilia faili la CRB chini ya mkono. Mji ulikuwa unaenda mbele bila kujali kwamba jina lake lilikuwa limewekewa deni la mwaka ambao hakuwa hata amefika chuo. Honi za matatu zilimlazimisha kusogea pembeni, na mfanyakazi wa dukani alimuita kwa sababu kanga alizokuwa amewaachia zikawa tayari. Mariam alitikisa kichwa tu. Oda ya harusi ilihitaji pesa, lakini sasa kila shilingi ilikuwa na kazi mbili.
Alipofika studio yao kwenye ghorofa ya pili ya jengo la zamani, Kendi alikuwa amesimama karibu na meza ya kukatia kitambaa. Kwenye ukuta kulikuwa na michoro ya ukumbi, vipimo vya meza na kadi za rangi. Kendi alikuwa mdogo wake wa mama, lakini katika biashara alikuwa mtu wa kwanza kugundua tatizo kabla Mariam hajakubali lipo.
“Umeongea na Jonas?” Kendi akauliza.
“Amefungua back-office request. Pia anasema tufungue dispute na bureau.”
“Na mkopo?”
“Umefungwa kwa sasa.”
Kendi alitazama faili. “Kwa sababu ya deni la zamani?”
Mariam akaiweka juu ya meza na kuifungua. “Deni la 1997.”
Kendi alidhani anatania. Alipoona uso wake, akavuta kiti. “Mariam, ulikuwa wapi 1997?”
“Nyumbani. Nilikuwa nasubiri matokeo ya shule.”
“Basi hii ni kosa.”
“Labda. Lakini kosa liko kwenye screen yao na screen ndiyo inaamua kama tunapata pesa.”
Kwenye ubao uliokuwa mbele yao, Kendi aliandika kwa marker: **DEPOSIT YA TAA — LEO; KITAMBAA CHA UKUMBI — KESHO; SAMPLE — IJUMAA.**
Chini yake akaongeza: **MTEJA — MCHANGO WA AWAMU YA PILI BAADA YA SAMPLE.**
Mariam akamwangalia. “Hiyo ni sababu tusipanic.”
“Panic haijawahi kuwa shida yangu,” Kendi alisema. “Shida yangu ni kwamba tunafanya biashara kama tu tutapata hiyo awamu ya pili. Kama financing haipo, tunahitaji mpango wa cash unaoweza kuishi bila hiyo.”
Mariam alichukua daftari la mapato. Walihesabu pesa zilizokuwa kwenye akaunti ya biashara, fedha za deposit ya mteja ambazo zilikuwa zimetengwa kwa vifaa, na malipo yaliyokuwa yanadaiwa na wateja wawili wa zamani. Hakuna aliyekuwa tayari kuhamisha pesa leo. Baada ya kuondoa mishahara ya wafanyakazi, usafiri na kodi ya studio, kilichobaki kilikuwa kidogo kuliko deposit ya taa.
“Naweza kuuza stock ya mapazia yale ya hotelini,” Kendi akasema.
“Hayana margin nzuri.”
“Margin haiwezi kutumika kama hatuna order.”
Mariam alipiga simu kwa supplier wa kitambaa. Mwanaume aliyepokea alikuwa akiitwa Babu na alikuwa anajua harusi za Nairobi zilivyo: ahadi nyingi, malipo machache, deadline zisizoheshimu foleni.
“Madam Mariam, ile quote ilikuwa ya jana,” Babu akasema. “Leo bei imepanda kidogo.”
“Ni kiasi gani?”
“Rangi ya shaba imepanda kwa asilimia nane. Na siwezi kuweka stock bila deposit.”
“Nitalipa sehemu leo. Mengine baada ya sample.”
“Wateja wote wanasema hivyo.”
“Mimi sijawahi kukukimbia.”
“Najua. Lakini biashara haiendeshwi kwa historia pekee.”
Maneno hayo yalimchoma kwa sababu yalifanana na yaliyosemwa na Jonas, ingawa kwa njia nyingine. Historia yake ilikuwa safi, lakini mfumo mmoja ulikuwa umeifuta kwa mstari wa deni. Babu alikubali kusubiri hadi kesho saa kumi, si kwa sababu ya imani bali kwa sababu Mariam alikuwa mteja wa miaka mingi.
Baada ya simu, Kendi alifungua folder ya mteja. Harusi ilikuwa ya Asha na Peter, familia mbili zilizokuwa zimekubali kila detail baada ya miezi ya mazungumzo. Mariam alikuwa ameahidi kitambaa cha viti mia nne, taa za njia, backdrop ya maua na meza ya wageni wa karibu. Mteja alikuwa amelipa deposit kwa wakati. Kazi iliyobaki haikuwa ndogo, lakini Mariam alijua inaweza kuleta faida ya kulipa madeni yote ya studio.
Kendi akasema, “Tumpigie mteja.”
Mariam akainua macho. “Tumwambie nini?”
“Kwamba financing imechelewa.”
“Haijachelewa. Imezuiwa na record ambayo haieleweki.”
“Kwa mteja hiyo ni sentensi moja.”
Mariam alifunga daftari. “Sitaki kumtisha bila kumpa mpango.”
“Na sitaki tumfiche mpaka siku sample ikose vitambaa.”
Walikaa kimya. Kwenye studio kulikuwa na kelele ya mashine ya kushonea kutoka chumba cha nyuma, lakini sauti hiyo ilionekana mbali. Mariam alifikiria jinsi ambavyo watu walimwamini kwa sababu hakuwahi kuwasukumia matatizo yake. Alikuwa amejenga jina kwa kutatua mambo nyuma ya pazia. Sasa tatizo lilikuwa limeingia kwenye oda yenyewe.
Alifungua simu na kupiga namba ya Asha.
“Habari, Mariam,” Asha akasema. “Kuna update ya sample?”
“Ndiyo. Niko kwenye hatua ya kupanga procurement. Kuna delay upande wa financing niliyotarajia, lakini sio delay ya vifaa vyote. Nataka nikushirikishe mapema ili tusifanye surprise.”
Kulikuwa na ukimya mdogo upande wa pili.
“Ni tatizo kubwa?”
“Ni tatizo la benki, si la oda. Nimepata deposit yako na sehemu ya stock. Sample ya Ijumaa bado iko kwenye mpango, lakini tutatumia essential items kwanza. Kama kuna mabadiliko, nitakupa kabla hayajatokea.”
“Ukiweza kutuonyesha sample tuliyokubaliana, tutazungumza kuhusu awamu ya pili.”
“Hicho ndicho ninachohitaji.”
“Usifiche kitu, Mariam.”
“Sitaficha.”
Walipokata simu, Kendi alimtazama kwa mshangao. “Umemwambia kuhusu financing?”
“Ndio. Bila kumpelekea hofu yangu yote.”
“Mteja bado yuko.”
“Kwa sasa yuko.”
Mariam alichora jedwali jipya. Essential zilikuwa kitambaa cha viti, taa za njia na frame ya backdrop. Nonessential zilikuwa taa za ziada kwenye barabara ya ukumbi, ribbons maalum na meza ndogo za picha. Kendi aliona list hiyo na akaguna.
“Ukikata hivi, décor itaonekana imepunguzwa.”
“Siikati. Naigawa kwa awamu. Tutaweka sample ya quality, si sample ya vitu vyote.”
Walitumia saa mbili kupiga simu kwa wauzaji. Supplier mmoja wa taa hakukubali staged payment. Mwingine alikubali nusu ya deposit lakini bei yake ilikuwa juu. Mariam alichagua wa pili. Kendi akapiga hesabu na kuonyesha kwamba faida yao ingeanguka karibu nusu.
“Ukienda hivi, unaweza kupata order lakini usipate faida,” alisema.
“Faida ya kwanza ni kutimiza ahadi.”
“Na ya pili?”
“Ya pili ni kubaki na biashara baada ya harusi.”
Kendi hakubishana, lakini aliandika gharama ya ziada kwenye daftari. Mariam akafungua ujumbe wa Jonas. Alikuwa amemtumia namba ya request ya back-office na kusema search ya kwanza ingehitaji siku mbili. Dispute ya bureau ingeweza kufunguliwa siku hiyo, lakini itahitaji nakala ya kitambulisho, report na maelezo ya maandishi.
Mariam alichukua picha za nyaraka na kuanza kujaza fomu. Kila swali lilimrudisha kwenye mstari ule ule: *Je, unaitambua akaunti? Je, uliwahi kuishi anwani hii? Je, uliwahi kuomba mkopo?* Alijibu bila kupunguza ukweli. Ndiyo, anwani ilikuwa yake. Hapana, mkopo haukuwa wake. Ndiyo, aliwahi kuishi na wanafunzi wengine kwenye chumba hicho.
Alipofika kwenye sehemu ya mtu mwingine aliyeweza kupata nyaraka zake, kalamu ilimkaa mkononi.
Kendi akasema kwa sauti ya chini, “Kuna mtu unamshuku?”
“Bado sijui.”
“Halima?”
Jina hilo lilitoka hewani kama kitu kilichokuwa kimesubiri kuitwa. Halima Noor alikuwa ameishi naye chumba kimoja chuoni. Wakati Mariam alikuwa akifanya kazi usiku, Halima ndiye aliyewahi kuchukua barua au kupeleka fomu ofisini. Walikuwa wameachana baada ya chuo, si kwa ugomvi mkubwa bali kwa simu zilizopungua na maisha yaliyojaa.
“Halima alijua anwani,” Mariam akasema.
“Na alikuwa anapeleka forms?”
“Mara chache.”
“Basi muulize.”
“Kumuuliza si kumhukumu.”
“Na kutomwuliza ni kumlinda au kujilinda?”
Mariam hakupenda swali hilo kwa sababu lilikuwa na haki. Alihifadhi dispute kwenye mfumo wa bureau na ku-print receipt. Kisha akaweka faili la CRB kwenye droo ya kufungwa.
Simu ya supplier wa taa iliita tena.
“Mariam,” sauti ya mwanaume ikasema, “nimeweka stock pembeni, lakini siwezi kuishikilia muda mrefu. Kesho saa kumi na moja, ama deposit imeingia ama vitambaa vinaenda kwa mtu mwingine.”
Mariam alitazama ubao wa Kendi. Saa arobaini na nane zilikuwa zimeanza kuhesabika, lakini tayari sehemu ya muda ilikuwa imepotea.
“Kesho saa kumi na moja nitakupa jibu,” alisema.
Alipokata simu, Kendi akauliza, “Tutapata?”
Mariam akafunga daftari la cashflow. “Tutatafuta njia.”
Lakini kwenye kona ya page aliandika neno moja kwa herufi kubwa: **SAA.**
---