BackDarasa Bila Ukuta
This chapter is saved on your device for offline reading
Chapter 15

Fedha ya Kuendelea

Kwenye budget meeting, hakuna mtu aliyebishana kuhusu watoto.

Walibishana kuhusu pesa.

Rukia aliandika kiasi kinachohitajika kwenye whiteboard, akakizungushia mstari mara mbili.

“Transport, cleaning ya vocational hall, security ya temporary site, replacement stationery, na emergency repairs za room mbili ambazo bado zinaweza kutumika.”

Mzazi mmoja akasema, “Tumeshalipa fees.”

“Mchango huu si fee,” Rukia alisema.

“Lakini pesa ni pesa.”

Salma alikuwa amekaa pembeni na ledger yake. Alijua sentensi hiyo ndiyo ukweli wa meeting kuliko kila kitu kingine.

Miezi haikuwa imebadilika kwa sababu classroom ilianguka. Kodi za nyumba zilikuwa bado zinatakiwa. Chakula kilikuwa bado kinanunuliwa. Wazazi waliokuwa na biashara ndogo hawakuwa wamepata wateja wapya kwa sababu shule ilikuwa na crisis.

Mwalimu Jengo akasema, “Tuna siku tatu za transport zilizofadhiliwa. Baada ya hapo tunahitaji arrangement nyingine.”

Mama mwenye bakery aliyekuwa ametoa buns akauliza, “School reserve?”

Salma akafungua sheet.

“Reserve inayoweza kutumika bila kugusa mishahara na food supplier inaweza kubeba sehemu ya wiki moja. Tukitumia yote, crisis nyingine ndogo itatufunga.”

“Basi levy ya lazima,” mwanaume mmoja alisema.

Amina, aliyekuwa amekuja kuleta register kwa Jengo, alisimama mlangoni.

Salma alimwona lakini hakumwita ndani.

Rukia akasema, “Kiasi kidogo kwa kila family kinaweza—”

“Hapana,” Salma alisema.

Rukia akamwangalia.

“Hata kabla hujasikia figure?”

“Tatizo si figure. Ukifanya access ya temporary class itegemee levy, watoto wa familia zisizoweza kulipa watakuwa wanaadhibiwa kwa demolition ambayo hawakusababisha.”

Mzazi mwingine akasema, “Lakini wanaoweza kulipa wafanye nini?”

“Wachangie. Voluntary. Transparent. Lakini hatuweki ticket kwenye bus.”

Rukia akavuta pumzi.

“Basi shortfall inatoka wapi?”

Kimya.

Hapo ndipo treasurer wa cooperative, Bi. Saada, alipofungua folder yake.

“Tuna event budget.”

Rukia akageuka.

“Sports and Founders Day?”

“Ndiyo.”

“Hiyo ni mwezi ujao.”

“Na classrooms ni leo.”

Saada akaweka statement mezani.

Cooperative ilikuwa imetenga fedha kwa tents za event, sound system, prizes, catering na visiting teams.

“Hatufuti event,” Saada alisema. “Tunapunguza. Sports day inaweza kuwa simple. Founders speeches zinaweza kuishi bila sound system ya gharama.”

Jengo akasema, “Hiyo inatoa kiasi gani?”

Saada akaandika.

Karibu theluthi moja ya shortfall ya wiki mbili.

Rukia alikaa kimya kwa sekunde.

“Nilikuwa nataka Founders Day iwe fundraiser kubwa.”

Salma akasema, “Tutafika mwezi ujao tukiwa na watoto wa kufundisha kwanza.”

Rukia akatikisa kichwa.

“Fine. Reallocate.”

Saada akaongeza sharti:

“Resolution iwe written. Amount iwe ring-fenced kwa learning continuity. Hakuna kutumia kwa land dispute lawyers, media, au family mediation costs.”

“Agreed,” Salma alisema.

Wazazi waliokuwa wamekaa nyuma wakaanza kunong’ona kwa utulivu zaidi.

Haikuwa pesa yote.

Lakini kwa mara ya kwanza hawakuwa wakitafuta mfuko wa mzazi mmoja mmoja.

Baada ya meeting, Rukia alimpeleka Salma kwenye soko la Mawimbi.

“Unafanya nini?” Salma akauliza.

“Trader coalition.”

“Umeipa jina tayari?”

“Ukipa kitu jina kinaonekana kina plan.”

“Umesikia Nuru.”

“Ndiyo, na alikuwa sahihi.”

Walikutana na wafanyabiashara watano nyuma ya duka la nafaka la Rukia: mwenye minibus mbili, mwenye pickup, mama wa bakery, fundi wa tyres na supplier wa fuel.

Mmiliki wa minibus, Bwana Omari, alisema, “Siwezi kutoa buses bure wiki mbili. Drivers wanahitaji kulipwa.”

“Hatukuombi bure,” Rukia alisema. “Tunaomba cost rate.”

“Cost rate ni nini kwako?”

Salma akaweka quote ya transport company mezani.

“Fuel, driver, basic maintenance allowance. Hakuna commercial margin kwa kipindi cha emergency.”

Omari akacheka.

“Na nikikubali, kila shule itakuja.”

“Si kila shule imepoteza classrooms mbili wiki hii,” mama wa bakery alisema.

Fundi wa tyres akauliza, “Insurance?”

“Process yake haijamaliza,” Salma alisema.

“Family?”

“Dispute inaendelea.”

“Kwa hiyo mnataka traders wabebe kesi ya familia?”

“Hapana. Tunataka contract ya transport ya watoto kwa gharama inayoweza kuthibitishwa. Mkitaka, school itaweka wazi invoice na payment.”

Omari akasoma quote tena.

“Nina bus moja ambayo afternoon route yake inaanza saa kumi. Naweza kufanya school run asubuhi na saa nane kwa fuel plus driver.”

Rukia akasema, “Wiki mbili?”

“Wiki moja kwanza.”

“Two.”

“Rukia.”

“Ten school days.”

Omari akacheka.

“Eight.”

“Deal.”

Pickup owner akasema anaweza kubeba teachers na vifaa bila passenger charge, mradi fuel ilipwe.

Fuel supplier akatoa litres kwa bei ya wholesale kwa ledger ya school.

Tyre fundi akasema atafanya puncture repair bila labour charge kwa buses zilizowekwa kwenye continuity route.

Mama wa bakery akaendelea na buns siku za assessment.

Salma aliandika kila ahadi kama arrangement tofauti. Hakuna “community support” iliyobaki kama maneno matamu yasiyo na kiasi, muda au responsibility.

Rukia akasema, “Unaweza hata kuharibu generosity kwa paperwork.”

“Generosity inayokumbukwa tofauti na watu watano inageuka ugomvi wiki ijayo.”

“Fair.”

Jioni, Kenga aliitisha meeting nyingine ndogo.

Doto na Nuru walikuja kwa wakati tofauti lakini walikuta viti vyao vimewekwa upande mmoja wa meza.

Doto akasema, “Hii ni psychological trick?”

Kenga akasema, “Ni meza ndogo.”

Saada aliwasilisha budget mpya.

Event reallocation.

Trader transport at-cost.

Voluntary parent contributions.

School reserve cap.

Bado kulikuwa na gap.

“Family branches,” Kenga alisema, “zimeombwa kuweka neutral continuity bond.”

Doto alicheka mara moja.

“Bond ya nini?”

“Fedha inayoshikiliwa kwa matumizi yaliyoainishwa ya school continuity wakati demolition loss assessment na land-use mediation zinaendelea.”

“Kwa nini familia ilipe kama ownership haijaamuliwa?”

Nuru akasema, “Kwa sababu watoto hawasubiri survey.”

Doto akamgeukia.

“Upande wako uko tayari kuweka kiasi sawa?”

“Ndiyo.”

Doto akakaa nyuma.

“Hapo ndiyo trap.”

Salma akasema, “Trap gani?”

“Kesho mtu atasema nimeweka bond kwa sababu nimekubali school ina right ya plot. Au nimekubali liability ya demolition.”

Rukia akasema, “Biashara yako ndiyo ilianza contractor chain.”

Kenga akainua mkono.

“Ndiyo maana wording ni muhimu.”

Akasoma draft:

**Contribution to the Upendo Ridge Learning Continuity Bond is made without prejudice to any land ownership, lease, liability, compensation, demolition authorization or other disputed claim. Deposit does not constitute admission. Funds may be used only for documented temporary learning continuity costs approved under the joint ledger protocol.**

Doto akasema, “Joint ledger ni nani?”

“School records clerk, cooperative treasurer, na observer wa mediation panel. Payments over threshold zinahitaji signatures mbili.”

“Nuru ana-control?”

“Hapana.”

“Rukia?”

“Hapana peke yake.”

“Refund?”

“Balance ambayo haijatumika baada ya continuity period itashughulikiwa kwa written agreement. Haiwezi kuhamishwa kwenye legal costs.”

Doto akasoma draft mwenyewe.

“Ongeza kwamba contribution haiwezi kutajwa public kama compensation.”

Rukia akafungua mdomo.

Salma alisema, “Sawa.”

Rukia akamwangalia.

Salma akaendelea, “Kwa sababu kama si compensation, hatupaswi kuiita compensation.”

Nuru akasema, “Na upande wangu pia. Sitaki kesho watu waseme tumelipa kwa sababu tunakubali land-use paper yetu ilikuwa invalid.”

Kenga akaandika clause nyingine:

**No public characterization beyond ‘learning continuity contribution’ without written consent of contributing party.**

Doto akasema, “Sasa naweza kusaini.”

Rukia akasema, “Na amount?”

Doto akamtazama Saada.

“Kiasi sawa na branch ya Nuru.”

Nuru akasema, “Agreed.”

“Lakini installments mbili.”

Saada akahesabu.

“First installment kesho inaweza kufunga gap ya transport na temporary rooms kwa wiki inayofuata.”

Doto akatikisa kichwa.

“Kesho.”

Kenga akasema, “Sign wording leo, deposit receipt kesho.”

Walitia initials kwenye draft, si final land-use agreement, si demolition settlement.

Karatasi ndogo sana kwa crisis kubwa.

Lakini Salma alipoingiza numbers kwenye ledger, gap iliyokuwa imeonekana haiwezekani asubuhi ilipungua mpaka kuwa manageable.

Siku iliyofuata, deposit ya Nuru branch iliingia kwanza.

Doto alifika hardware shop saa mbili na nusu na kumtumia Saada confirmation ya transfer saa tatu na dakika saba.

Saada hakutuma emoji.

Alituma receipt number.

Rukia alipoona, alisema, “Huyu mwanamke ni wewe lakini kwenye finance.”

Salma akasema, “Nimefurahi kuna wawili wetu.”

Noticeboard ilibadilishwa mchana:

**LEARNING CONTINUITY FUND**

Opening balance.

Event budget reallocation.

Voluntary contributions.

Trader support valued at documented cost.

Family continuity bond — branch A.

Family continuity bond — branch B.

Transport paid.

Cleaning paid.

Temporary repairs approved.

Hakukuwa na column ya “nani ana lawama.”

Amina alisimama mbele ya board baada ya kutoka class.

“Doto ameweka pesa?”

“Ndiyo.”

“Na Nuru?”

“Ndiyo.”

“Kwa hiyo wamepatana?”

“Hapana.”

Amina akasoma tena.

“Basi pesa imepatana?”

Salma akacheka.

“Kwa muda.”

Amina akaonyesha line ya transport.

“Hii ina maana buses zinaendelea?”

“Ndiyo.”

“Mpaka lini?”

“Arrangement ya sasa inatupa muda wa kutosha kutengeneza solution inayofuata.”

Amina akatikisa kichwa kana kwamba hilo ndilo jambo pekee muhimu.

Jioni, Kenga alifika na folder jipya.

“Kesho tunarudi kwenye ardhi.”

Salma akamwangalia.

“Nilijua amani hii ni ya masaa.”

“Si amani. Ni separation.”

Akaweka draft mezani.

Juu iliandikwa:

**WITHOUT-PREJUDICE TEMPORARY LEARNING USE — 90 DAYS**

Chini yake kulikuwa na sehemu tofauti:

**School continuity.**

**Independent boundary survey.**

**Demolition loss assessment.**

**Evidence preservation.**

Salma alisoma heading ya kwanza, kisha ya pili.

Fedha za wiki zijazo zilikuwa zimepata njia.

Sasa walihitaji kuhakikisha darasa lenyewe halitegemei nani atashinda ardhi.

---

Reading settings
Line spacing
Theme