Amina hakuwa ametoroka. Alikuwa amejificha.
Tofauti hiyo ilimshtua Zawadi alipofika karibu na benchi na kuona msichana huyo wa miaka kumi na nne amekaa kimya, viatu vikiwa vimejaa vumbi, mikono imekumbatia magoti. Hana alibaki hatua chache nyuma, kama alivyotaka kumpa nafasi.
“Amina,” Zawadi alisema kwa sauti ya chini, “tumekuwa tukikutafuta.”
Amina hakujibu mara moja.
“Umeumia?”
Akatikisa kichwa.
“Kuna mtu amekufanyia kitu?”
Akatikisa tena.
Zawadi akaketi upande mwingine wa benchi, akiacha nafasi kati yao. “Basi nataka tu kujua kwa nini hukutaka kurudi darasani.”
Amina alitazama ardhini. “Sikutaka kulala pale.”
“Kuna tatizo na darasa?”
“Si darasa.”
Hana alisogea kidogo. “Ni kelele?”
Amina akamwangalia, kisha akasema, “Na watu. Na kubadilisha nguo mbele ya watu. Na kila mtu anauliza kwa nini niko kimya.”
Zawadi alihisi kitu ndani yake kikibadilika. Siku nzima walikuwa wamezungumza kuhusu njia za kutoka, idadi ya magodoro, milango, tape ya bluu na checklist. Hayo yote yalikuwa muhimu. Lakini usalama wa kuweza kutoka kwenye jengo haukuwa sawa na usalama wa kuweza kuwa ndani yake bila kuhisi mwili wako umewekwa hadharani.
“Kwa nini hukuniambia?”
Amina akacheka kwa uchungu mdogo. “Mwalimu, kila mtu alikuwa na tatizo. Mimi ningesema nini? Kwamba sipendi watu waniangalie nikibadilisha nguo?”
“Hilo ni tatizo halali.”
“Lakini si moto. Si mlango.”
“Usalama si moto tu.”
Hana akaketi pembeni ya nyasi. “Nilikwambia,” akasema kwa sauti ndogo.
Amina akamgeukia. “Usiseme nilikwambia nini.”
“Sitasema.”
Zawadi alitambua mara moja kwamba kulikuwa na jambo ambalo Hana alijua na ambalo halikuwa lake kuchukua bila ruhusa. Alikumbuka mpaka aliokuwa amejiwekea tangu mwanzo: hatatumia ujumbe wa binafsi wa mwanafunzi kama ushahidi bila ridhaa. Vivyo hivyo, hangegeuza hofu ya Amina kuwa maelezo ya kikao bila kumuuliza.
“Tutafanya hivi,” alisema. “Kwanza tutarudi pamoja. Sitakufanya ueleze mbele ya watu. Nitawaambia tu kwamba umepatikana salama. Kesho asubuhi, ukikubali, tutazungumza na Ruth kuhusu namna ya kufanya sehemu ya kubadilishia nguo iwe ya faragha.”
Amina akauliza, “Na kama hawatakubali?”
“Basi nitawaambia mimi kwa nini ni muhimu. Bila kutumia maelezo yako kama hutaki.”
Kwa mara ya kwanza, Amina alimwangalia moja kwa moja.
Waliporudi kwenye corridor kuu, security wawili walikuwa wanakuja kutoka upande wa geti. Muriithi aliwapokea kwa uso uliochanganya hasira na afueni.
“Ulikuwa wapi?” alimuuliza Amina.
Zawadi akaingia kati ya swali na jibu. “Tumempata salama. Hakuna mtu aliyemdhuru. Tuwaache wanafunzi warudi kulala; maelezo mengine tutayashughulikia kwa utaratibu.”
“Lakini tunahitaji kujua kwa nini aliondoka bila ruhusa.”
“Tutajua. Lakini si hapa mbele ya kila mtu.”
Muriithi alitazama wanafunzi waliokuwa wamekusanyika milangoni. Akaona simu kadhaa mikononi, ingawa hakuna aliyekuwa akirekodi waziwazi. Akavuta pumzi, kisha akasema, “Sawa. Wote ndani.”
Ruth alipomwona Amina, alishusha mabega kwa afueni. “Nilikuwa tayari naenda kuita polisi.”
Amina akaomba msamaha.
Ruth akamshika begani. “Tutazungumza kesho. Leo nilitaka tu kukuona uko salama.”
Usiku huo Zawadi alikaa darasani hadi karibu saa sita. Hakufanya hotuba. Aliandika majina ya kila mwanafunzi aliyekuwa amelala katika kila chumba, akakagua milango, akahakikisha hakuna godoro lililoziba njia, kisha akakaa kwenye kiti cha mwalimu akisikiliza sauti zikishuka polepole.
Karibu saa sita na robo, Hana alitoka chini ya blanketi na kumfuata.
“Unaenda kulala?” Zawadi akauliza.
“Nataka maji.”
Zawadi akamruhusu, lakini Hana hakutoka mara moja.
“Mwalimu, Amina hakukimbia kwa sababu ya crowd tu.”
Zawadi akamtazama. “Kama ni jambo lake binafsi, si lazima uniambie.”
“Si siri yake yote. Ni sehemu ya bweni.”
“Sehemu gani?”
Hana akasita. “Washroom ya nyuma ilikuwa imefungwa. Wasichana walikuwa wanabadilisha nguo karibu na magodoro kwa sababu sehemu ya kubadilishia ilikuwa imejaa. Amina alienda pale jana, akakuta mlango umefungwa kwa padlock.”
“Kwa nini imefungwa?”
“Hatujui. Matron alisema labda kuna bomba limeharibika.”
“Uliiona?”
“Ndio.”
“Uliipiga picha?”
Hana akatikisa kichwa. “Nilifikiria. Lakini nilikumbuka ulisema si kila kitu lazima kiwe video kwanza.”
Zawadi alitabasamu kidogo, si kwa furaha bali kwa kuona kwamba mazungumzo yao yalikuwa yameanza kubadilisha namna msichana huyo alivyotumia sauti yake.
“Asante. Kesho tutaiangalia.”
Asubuhi kabla ya breakfast, Zawadi na Ruth walienda kwenye washroom hiyo. Mlango wa nyuma ulikuwa umefungwa kweli. Kwenye karatasi ndogo iliyobandikwa pembeni iliandikwa `OUT OF SERVICE`, bila tarehe wala maelezo.
Ruth akakunja uso. “Sikujua hii bado imefungwa.”
“Ulikuwa unajua imeharibika?”
“Wiki iliyopita Kibet alisema kuna drain inahitaji kurekebishwa. Nilidhani walimaliza kabla watoto hawajafika.”
Kibet alipofika, alifungua padlock na kuonyesha sehemu ya ndani. Hakukuwa na maji sakafuni wala bomba lililovunjika. Kulikuwa na vifaa vya ujenzi: mifuko ya cement, mabati madogo, ndoo, rolls za cable.
Ruth akageuka polepole. “Hii si washroom iliyoharibika. Hii imegeuzwa store.”
Kibet akasema, “Kwa muda tu.”
Zawadi akatazama neno hilo kana kwamba lilikuwa limekuwa adui wa wiki yao.
“Kwa muda,” alisema, “imekuwa jibu la kila kitu. Ukumbi wa muda. Store ya muda. Madarasa ya muda. Lakini watoto wanaishi ndani ya hiyo ‘muda’ kila saa.”
Kibet alinyamaza.
Amina hakutaka jina lake liingie kwenye report, na Zawadi aliheshimu hilo. Badala yake waliandika tatizo kwa namna ya mfumo: `privacy/changing capacity insufficient; rear washroom unavailable due to storage use; immediate restoration required.`
Muriithi aliposoma report, alichora mstari chini ya sentensi hiyo.
“Kwa nini hili halikuwa kwenye inspection ya jana?”
Ruth akajibu, “Kwa sababu tulikagua exits, occupancy na aisles. Hatukuuliza wanafunzi wanabadilisha nguo wapi.”
Muriithi alikaa kimya kwa muda. “Basi checklist yetu haikutosha.”
Hiyo ilikuwa mara ya kwanza Zawadi kumsikia akikubali mapungufu bila kwanza kujitetea.
Lakini kabla hawajamaliza kikao, Kibet alipokea ujumbe kutoka kwa contractor. Alisoma mara mbili, uso wake ukabadilika.
“Tatizo jingine?” Muriithi akauliza.
Kibet akaweka simu mezani.
“Bweni jipya halitakuwa tayari ndani ya saa sabini na mbili.”
“Litachelewa kwa muda gani?”
Kibet akavuta pumzi.
“Wanasema angalau siku tano zaidi.”
---