Nuru hakutazama screenshots kwanza.
Alitazama daftari la Salim.
Walikuwa wamekaa mezani baada ya Alya kulala. Salim alikuwa ameweka simu yake katikati, tayari kuonyesha messages za Kassim na risiti ya Moses, lakini Nuru aliivuta notebook ya biashara karibu naye.
“Ulisema leo unakuja na ukweli wote,” alisema.
“Ndio maana nimeleta hizi.”
“Tunaanza hapa.”
Alifungua ukurasa wa wiki iliyopita.
Salim alijua mara moja ni mstari gani angeuona.
Loss ya skrini mbovu.
Namba aliyokuwa ameandika haikuwa namba halisi.
Nuru aliweka kidole kwenye mstari.
“Hii ndiyo loss ya box?”
Salim alikaa kimya.
“Salim?”
“Hapana.”
“Ni nini?”
“Nilipunguza.”
“Kiasi gani?”
Salim akataja namba halisi.
Nuru hakusema kitu. Akachukua calculator, akaingiza tofauti, kisha akaandika pembeni.
“Kwa nini?”
“Nilijua ungeuliza reserve.”
“Kwa hiyo ukapunguza loss ili nisione duka lina shida kiasi gani.”
“Nilikuwa natafuta namna ya kuitatua kabla haijawa shida ya nyumba.”
Nuru akamwangalia.
“Lakini ulitumia pesa ya nyumba kuitatua.”
Salim akashusha macho.
Nuru akaendelea kurasa nyingine.
“Deposit ya supplier wa pili ni hii?”
“Ndiyo.”
“Uliitoa lini?”
Salim akataja tarehe.
“Delivery uliambiwa lini?”
“Awali siku iliyofuata.”
“Na hapa umeandika stock imepokelewa.”
Salim alishtuka.
“Wapi?”
Nuru akamwonyesha kifupi alichoandika mwenyewe pembeni ya order: **stock — received/ready**.
“Hiyo ilikuwa estimate.”
“Received si estimate.”
“Nilimaanisha supplier alikuwa ameconfirm.”
“Lakini stock haikuwa dukani.”
“Hapana.”
Nuru akafunga kalamu.
“Salim, mimi nafanya procurement. Nikiona ‘received’, maana yake kitu kimefika. Kama hakijafika, ni ‘ordered’ au ‘in transit’. Haya maneno si mapambo.”
Salim alihisi aibu nyingine ikipanda.
“Nilikuwa najituliza.”
“Kwa kuandika kitu ambacho hakijatokea?”
“Hivyo ndivyo ilivyokuwa kichwani.”
“Na kichwa chako ndicho kilikuwa kinaamua pesa za nyumba bila mimi.”
Salim akavuta pumzi.
“Nuru, najua nimekosea.”
“Bado hatujui kosa ni kubwa kiasi gani.”
Alifungua transaction history ya reserve kwenye simu yake mwenyewe.
“Tarehe hii.”
Salim akajua.
“Deposit ya screen.”
“Na hii?”
“Malipo ya Tunu.”
“Na hii ndogo?”
“Transfer kwenda dukani.”
“Kwa nini haipo kwenye daftari?”
Salim akatafuta ukurasa.
Hakukuwa na entry.
“Nilisahau.”
Nuru akacheka mara moja bila furaha.
“Unasahau pesa inayotoka, lakini unakumbuka ishara.”
Maneno hayo yalimuumiza kwa sababu yalikuwa sahihi.
Nuru akachukua karatasi tupu.
“Tutafanya reconciliation.”
“Usiku huu?”
“Ndiyo.”
“Ni karibu saa tano.”
“Pesa ilitoka usiku na mchana. Tutaihesabu usiku na mchana.”
Walipitia transaction moja baada ya nyingine.
Kila pesa iliyotoka reserve ilipata sababu.
Kila pesa iliyoingia dukani ililinganishwa na receipt au kazi.
Kila deposit ya mteja ambayo bado haijafungwa iliwekwa pembeni.
Nuru alichora mstari katikati ya karatasi.
Upande mmoja akaandika **BIASHARA**.
Upande mwingine **NYUMBANI**.
Kisha akachora mshale kutoka NYUMBANI kwenda BIASHARA kwa transfers ambazo Salim alikuwa amefanya.
Mshale mwingine haukurudi.
“Ulisema utarudisha,” Nuru alisema.
“Bado supplier refund haijaingia.”
“Hilo ni jibu la leo. Ulipotoa, mpango wa kurudisha ulikuwa nini?”
Salim alifikiria.
Hakukuwa na mpango.
Kulikuwa na matumaini kwamba kitu kingeenda vizuri.
“Nilidhani collections zingeingia.”
“Zipi?”
“Juma, wateja…”
“Juma tayari alilipa. Pesa yake ilienda wapi?”
“Supplier na repairs.”
“Kwa hiyo haikuwa pesa ya kurudisha reserve.”
“Hapana.”
Nuru akaandika namba nyingine.
“Basi reserve haikukopeshwa kwa mpango. Ilitumika.”
Salim alitaka kupinga neno hilo.
Hakupata msingi.
Baada ya saa moja, walikuwa na jumla.
Nuru aliizungushia duara.
Hiyo ndiyo pesa ambayo biashara ilikuwa imechukua kutoka kwenye familia na haijarudisha.
Ndani yake kulikuwa na malipo ya Tunu.
Salim aliangalia namba hiyo kwa muda mrefu.
“Kiasi hiki siwezi kukirudisha wiki hii,” alisema.
“Najua.”
“Labda hata wiki ijayo.”
“Najua.”
“Nuru…”
“Sitaki ahadi nyingine sasa. Nataka taarifa.”
Salim akatikisa kichwa.
Ndipo Nuru akaonyesha simu yake.
“Sasa hiyo evidence.”
Salim alimpa screenshots.
Alianza na messages za Kassim na zake. Nuru alisoma taratibu. Alirudi juu, akalinganisha tarehe, kisha akasoma tena.
“Ni karibu copy,” alisema.
“Ndiyo.”
“Na Kassim alipokea hizi miezi iliyopita?”
“Ndiyo.”
“Na wewe wiki hii.”
“Ndiyo.”
Salim akafungua picha za receipts.
Consultation.
Follow-up.
Completion stage.
Nuru akauliza, “Hii ya tatu ni ya Kassim?”
“Ndiyo.”
“Na hii?”
“Moses. Alilipa mara nne.”
“Moses ni nani?”
“Mtu aliyempeleka Kassim kwa Tunu.”
Nuru aliweka simu chini.
“Kwa hiyo referral inaenda mtu kwa mtu.”
“Ndiyo.”
“Na kila mtu anaona anapewa hali yake binafsi.”
“Ndiyo.”
“Lakini hatua zinafanana.”
“Ndiyo.”
Nuru akanyamaza.
Salim alitarajia aseme *nilikwambia*.
Hakusema.
Badala yake akauliza, “Ulimlipa tena baada ya kugundua?”
“Hapana.”
“Utaenda tena?”
“Sijui.”
Nuru akainua macho.
Salim akarekebisha.
“Sitakwenda kulipa.”
“Hilo si swali nililouliza.”
Salim alikaa kimya.
“Nataka kuongea naye kuhusu refund.”
“Peke yako?”
“Labda na Kassim.”
“Na kwa nini sasa?”
“Kwa sababu hizi receipts zinaonyesha pattern.”
“Zinaonyesha pattern. Hazihakikishi atakupa pesa.”
“Najua.”
“Na hazifuti ulichofanya hapa.”
Nuru akaweka mkono juu ya daftari.
Salim alihisi tumbo likikaza.
“Sijajaribu kufuta.”
“Vizuri. Kwa sababu hata kama Tunu atakurudishia kila senti, bado ulificha loss. Ulibadilisha maana ya ‘received’. Ulichukua reserve bila makubaliano. Hizo ni shida zetu, si zake.”
Salim akakaa kimya.
Hilo lilikuwa gumu kuliko kumlaumu Tunu.
Tunu alikuwa mtu wa nje. Angeweza kumkasirikia, kumzuia, kudai pesa.
Lakini daftari lilikuwa la Salim.
Entries zilikuwa handwriting yake.
Nuru akafungua ukurasa mpya.
“Kuanzia leo, hakuna transfer ya nyumbani kwenda dukani bila kuandikwa hapa na hapa.”
Akaonyesha daftari zote mbili.
“Na deposit ya mteja?” Salim akauliza.
“Si mapato mpaka kazi imekamilika.”
Salim akatikisa kichwa.
“Stock?”
“Ordered, in transit, received. Usitumie neno ambalo halijatokea.”
“Na reserve?”
“Haitoki bila sisi wote kujua.”
Salim alitabasamu kidogo. “Procurement officer.”
Nuru hakutabasamu.
“Leo ndiyo kazi yangu.”
Kisha akafungua form ya trip ya Alya.
“Na hii imelipwa. Hatuigusi tena.”
“Ndiyo.”
Walipomaliza, ilikuwa karibu usiku wa manane.
Nuru alisimama kwenda kuweka maji.
Simu ya Salim ikatetemeka.
Moses alikuwa ametuma screenshots nyingine.
Salim alifungua.
Kati ya messages kulikuwa na moja kutoka kwa Tunu:
**Usimshirikishe mtu wa nyumbani kabla hatua haijakamilika. Watu wa karibu huleta hofu na kukatisha mchakato bila kuelewa.**
Salim aliisoma mara mbili.
Nuru akarudi na vikombe viwili.
“Nini?”
Salim alimpa simu.
Nuru alisoma.
Uso wake ukabadilika.
“Alimwambia Moses asimwambie mtu wa nyumbani?”
“Ndiyo.”
“Alikwambia wewe?”
“Hapana. Alisema kama fee itanifanya nidanganye nyumbani nisilipe.”
Nuru akafikiria.
“Kwa hiyo anabadilisha maneno kulingana na mtu.”
“Lakini lengo linaweza kuwa lilelile.”
Nuru akasogeza screenshot nyingine.
Moses alikuwa ametuma picha ya receipt ya nne.
Maelezo:
**Protection / Maintenance.**
Nuru akaiweka karibu na `Completion stage`.
“Hatua ya mwisho ambayo ina hatua baada yake,” alisema.
Salim alitikisa kichwa.
Simu ikaita.
Moses.
Salim akapokea na kuweka speaker.
“Umeona?” Moses akauliza.
“Nimeona.”
“Kuna nyingine.”
“Nini?”
“Mke wangu alipogundua malipo, tuligombana. Baadaye nilikutana na watu wawili ambao walikuwa wameenda kwake pia.”
Salim na Nuru waliangaliana.
“Watu gani?”
“Mmoja ni mama wa biashara ya catering. Mwingine alikuwa dereva aliyekuwa anatafuta contract. Sijui kama bado wana receipts, lakini messages zao zilikuwa kama zangu.”
“Una contacts?”
“Ya mama ninayo.”
“Nitumie.”
Nuru akaingilia. “Usimtumie bila kumuuliza kwanza.”
Moses akanyamaza.
“Nani huyo?”
“Mke wangu,” Salim alisema.
Moses akacheka kidogo. “Ana akili kuliko sisi tulivyokuwa nayo wakati huo.”
Nuru hakujibu mzaha.
“Muulize kama yuko tayari kuzungumza,” alisema. “Akiwa tayari, ndipo utupe namba.”
“Sawa.”
Baada ya simu kukatika, Nuru alikusanya karatasi zote na kuziweka kwenye envelope moja.
Juu yake akaandika tarehe.
Kisha akaandika:
**MALIPO / UJUMBE / RISITI — USIFUTE.**
Salim akamwangalia.
“Unafikiri tutahitaji?”
Nuru akafunga envelope.
“Sijui.”
Salim alitaka kusema kitu.
Nuru akamtazama.
“Nini?”
Salim akatikisa kichwa.
“Hakuna. Ni vizuri tu kusikia ‘sijui’ bila mtu kujaribu kuniuzia jibu.”
---