Simu ya Musa Kenga ilitetemeka juu ya kaunta wakati alikuwa ameinama chini ya taa ndogo, akijaribu kulinganisha sprocket mbili ambazo mteja alikuwa ameleta kutoka pikipiki ya zamani. Aliifuta mikono kwa kitambaa cheusi, akaangalia ujumbe, halafu akabaki kimya kwa sekunde kadhaa.
**Kodi mpya inaanza tarehe 28. Ongezeko ni asilimia ishirini. Ukikubali, thibitisha kabla ya Jumatatu.**
Musa aliusoma ujumbe mara mbili. Duka lake halikuwa kubwa—rafu nne za vipuri, kaunta ya mbao, compressor iliyokuwa ikikohoa kila ilipowashwa, na sehemu nyembamba nyuma ambako alihifadhi matairi. Lakini lilikuwa mahali alipojenga jina lake kwa miaka sita. Wateja wa bodaboda walimjua. Mafundi walijua kwamba akisema bearing ni bandia, mara nyingi alikuwa sahihi. Tatizo lilikuwa kwamba kila mwaka biashara yake ilikua kidogo na duka lilibaki lilelile.
“Boss, hii chain?” mteja aliuliza.
Musa akatikisa kichwa kana kwamba alikuwa amerudi kutoka mbali. “Chukua hii ya pili. Ya kwanza meno yake yameanza kula upande mmoja. Utarudi baada ya wiki mbili ukinilaumu.”
Mteja akacheka, akalipa, akaondoka.
Musa akafungua calculator kwenye simu. Kodi mpya. Mshahara wa kijana aliyemsaidia jioni. Stock ya mwezi. Kisha akafungua picha aliyotumiwa na dalali Jengo: kiwanja chenye duka la zamani la saruji mbele, nafasi ya kutosha pembeni kwa magari mawili, na paa la bati lililochoka lakini lililoweza kubadilishwa kuwa karakana.
Bei: milioni thelathini na nane.
Kwa mara ya kwanza namba hiyo haikuonekana kama ndoto ya mtu mwingine.
Saa moja baadaye Halima aliingia dukani akiwa na daftari lake la hesabu chini ya mkono. Dada yake mkubwa hakusalimia kwa maneno mengi. Aliona ujumbe wa landlord ambao Musa alikuwa ameacha wazi kwenye simu, akaona calculator, kisha akaona picha ya kiwanja.
“Umeshafanya hesabu bila mimi,” alisema.
“Nimefanya hesabu kwa sababu wewe ukianza, ndoto huwa ina columns kumi na mbili.”
“Ndoto isiyoweza kuingia kwenye column ni deni.”
Musa akatabasamu, lakini Halima hakutabasamu. Alikaa kwenye kiti cha plastiki na kufungua daftari.
“Milioni thelathini na nane. Una ngapi bila kugusa stock?”
“Karibu kumi na mbili.”
“Na deposit?”
“Nane.”
“Ambayo tatu ni zangu.”
Musa akavuta pumzi. “Mkopo wako. Si zawadi.”
“Ni akiba ya ada ya Amina. Hilo neno ‘mkopo’ halibadilishi mwenye pesa.”
Musa alijua hapo ndipo mazungumzo yangekuwa magumu. Halima alikuwa amekubali kumkopesha milioni tatu kwa sababu aliamini Musa angeweza kulipa baada ya kuuza stock ya msimu na kuhamisha biashara. Lakini alitaka ukaguzi wa siku mbili kabla ya senti yoyote kutoka.
Simu ya Musa ikaita. Jengo.
“Rashid yuko tayari,” dalali alisema. “Lakini kuna mtu mwingine ameuliza. Akisema leo, bei hii inafungwa leo.”
Halima alisikia upande mmoja wa mazungumzo na kuinua nyusi.
“Tunakuja kuona,” Musa alisema. “Kuona si kulipa.”
“Mpaka uone,” Halima akaongeza baada ya simu kukatika.
Walifika Kijani baada ya mchana. Barabara kuu ilikuwa imejaa pikipiki, malori madogo na maduka yaliyokuwa yakisukuma mabango karibu zaidi na lami kila mwezi. Kiwanja kilikuwa mita chache kutoka barabara ya pembeni yenye mafundi wa welding na wauzaji wa matairi. Musa aliposimama mbele yake, hakuliona paa lililochoka. Aliona lift ya pikipiki. Aliona rack za shock absorbers. Aliona jina lake juu ya mlango.
Rashid Raza aliwasubiri akiwa na bahasha ya kahawia na funguo mbili mkononi. Alikuwa mtu mwenye sauti tulivu, shati safi na haraka iliyofichwa vizuri.
“Hapa mbele ni shop,” alisema, akifungua padlock. “Nyuma unaweza kuweka store. Upande huu unaingia gari. Title copy iko hapa.”
Halima hakutazama ndani kwanza. Alienda pembeni ya jengo, akatazama ukuta, kisha njia nyembamba iliyokwenda nyuma.
“Mpaka unaanzia wapi?” aliuliza.
Rashid akaonyesha kwa mkono. “Kutoka hapa, unakwenda moja kwa moja mpaka nyuma.”
“Beacon?”
“Surveyor ataonyesha.”
“Na nyumba ndogo ya nyuma?”
Musa sasa akaiona vizuri. Haikuwa tu store tupu. Kulikuwa na pazia dogo kwenye dirisha, jiko la mkaa nje na ndoo mbili za maji. Mlango wake ulikuwa umefungwa kwa padlock tofauti.
Rashid akapunga mkono. “Ni kiosk ya familia. Itatolewa kabla ya closing.”
Halima akageuka. “Nani anaitumia?”
“Mambo ya nyumbani. Hakuna shida.”
“Spouse consent?”
Rashid akacheka kidogo. “Dada, title iko kwa jina langu. Hii si kesi.”
Halima hakujibu. Aliinama kuangalia mstari wa mifereji uliopita karibu na upande wa nyuma. Musa alimjua vya kutosha kuona kwamba alikuwa akihifadhi maswali, si kuyasahau.
Ndani ya duka la zamani, Rashid alitoa photocopy ya title, draft ya sale agreement na kitambulisho chake. Musa alipitia majina na namba. Alikuwa amezoea invoices, receipts na serial numbers; macho yake yalitafuta kitu kilichokosekana au kilichorudiwa. Hakukuwa na typo kubwa. Hakukuwa na jina tofauti. Stamp na reference zilikaa mahali ambapo alitarajia.
“Unaona?” Rashid alisema. “Clean.”
Halima akavuta karatasi kuelekea kwake. “Clean paper haijibu nani yuko nyuma.”
Jengo, aliyekuwa amesimama mlangoni, akasema, “Mama, watu wa familia wataondoka. Hilo ni jambo dogo.”
“Jambo dogo kwa mtu ambaye si pesa zake,” Halima alisema.
Musa akatoka nje tena. Kutoka barabarani aliweza kusikia sauti ya mashine ya welding na injini ya bodaboda ikiwashwa. Alifikiria ujumbe wa landlord. Asilimia ishirini. Alifikiria miaka sita ya kulipa kwa ukuta ambao haujawahi kuwa wake. Halafu akatazama nafasi ya pembeni ya kiwanja na kuiona karakana yake ikiwa tayari imejaa kazi.
“Rashid,” alisema, “nikilipa deposit leo, final payment haitoki kabla ya survey.”
Rashid akakunja uso. “Survey ya nini? Title ina sketch.”
“Sketch si kamba ardhini. Nataka mipaka ionyeshwe.”
“Na ukichelewesha, mimi nina commitments.”
“Basi andika condition. Survey kwanza. Final payment baada ya hapo.”
Halima alimwangalia Musa kwa muda mrefu. “Na occupants?”
Musa akageukia Rashid. “Kabla ya final payment, hiyo kiosk iwe clear kwa maandishi. Nani anaitumia, na kwa msingi gani.”
Rashid akavuta pumzi kupitia pua. “Mnaifanya simple sale kuwa audit.”
“Ni milioni thelathini na nane,” Halima alisema. “Simple ni chai.”
Walirudi ndani. Musa alisoma draft tena. Akaandika kwa mkono pembeni kwamba balance italipwa baada ya boundary survey kuthibitishwa. Rashid alitaka maneno yafupishwe; Halima alitaka yaongezwe. Dakika ishirini zikapita kwenye sentensi moja.
Wakati Musa alipofungua app ya benki, mkono wake ulisimama juu ya kitufe cha kuthibitisha.
Milioni nane.
Alikumbuka siku ambayo alianza duka lake kwa sanduku mbili za brake pads. Alikumbuka Halima akimpa hela ya shelf ya kwanza na kumwambia, “Ukishindwa, usifiche.” Sasa milioni tatu za dada yake zilikuwa ndani ya kiasi hiki. Hakuwa akinunua tu ardhi. Alikuwa akifunga pesa ya familia kwenye ahadi yake kwamba amejifunza kutosha kutofanya kosa la kijana mwenye haraka.
“Bado unaweza kusubiri mpaka Jumatatu,” Halima alisema kwa sauti ya chini.
Musa akatazama notice ya kodi kwenye simu nyingine, kisha kiwanja kupitia mlango wazi. “Nikingoja kila kitu kiwe bila risk, nitakuwa nalipa kodi mpaka Amina amalize chuo.”
“Risk si sawa na kutouliza.”
“Ndio maana nimeweka survey.”
Halima akagonga karatasi kwa kidole. “Stamp si jirani. Umeuliza nani anaishi nyuma?”
Musa akamwangalia Rashid.
Rashid akasema, “Nimekwambia, ni family kiosk. Itakuwa empty.”
Jibu halikumpendeza Musa, lakini condition ya survey ilimpa kitu cha kushikilia. Akabonyeza **Confirm**.
Simu ya Rashid ikalia sekunde chache baadaye. Akaangalia kiasi, akatabasamu na kusaini receipt ya deposit. Halima aliandika namba ya receipt kwenye daftari lake kabla Musa hajaiweka mfukoni.
“Milioni tatu,” alimwambia. “Usije ukasema baadaye hukumbuki kiasi changu.”
“Nitakurudishia kabla ya ada.”
“Usiniahidi tarehe ambayo hujaiweka kwenye cashflow.”
Walipotoka, jua lilikuwa limeanza kushuka. Rashid akafunga duka la zamani na kumpa Musa ufunguo mmoja. Chuma chake kilikuwa cha zamani, meno yake yamechoka. Musa aliuzungusha kwenye kiganja chake na kuhisi uzito mdogo ambao akili yake iliufanya mkubwa kuliko ulivyokuwa.
Kesho angeleta mtu wa kupima. Kesho angeona nafasi ya lift, entrance ya pikipiki na store. Kesho, kwa mara ya kwanza, angeweka mstari wa kitu alichotaka kuwa chake.
Rashid anampa Musa ufunguo na kusema, “Kesho ukipima, utaona mpaka ni rahisi.”
---