Bwana Kenga aliwaonya wasifikiri kila mtu aliyewahi kumpa Hassan fedha atataka kuingia kwenye mchakato wao. “Aibu ina nguvu,” alisema. “Na wengine wana sababu zao za kutotaka familia au biashara zao zijue. Heshimu hapana.”
Juma na Mariam walitengeneza ujumbe mfupi usio na tuhuma: *Kama uliwahi kuweka fedha kupitia Hassan na unataka kuhifadhi rekodi yako kwa usalama, kuna njia ya kuwasilisha statement/ujumbe kwa Bwana Kenga. Kushiriki ni hiari. Hakuna taarifa itasambazwa bila ridhaa.*
Hawakutuma kwenye kundi la umma. Waliwatumia wale ambao walijua kwa uhakika walikuwa wamewahi kutajwa na Hassan mwenyewe au walikuwa wamejitokeza. Watu watatu walikataa. Juma aliwaambia asante na hakuwafuata tena.
Mmoja, Halima, alikubali kuzungumza kwenye kibanda cha chakula karibu na stendi. Hakutaka jina lake liwe kwenye kikao cha pamoja. “Mume wangu hajui,” alisema. “Nilitumia akiba yangu ya biashara.”
Juma hakumuuliza kwa nini. “Unaweza kuweka rekodi kwa mshauri bila sisi kuona kila kitu.”
Halima alitoa transfer mbili na voice note ya Hassan. Kwenye sauti ya zamani, Hassan alisema: “Usiogope kuhusu account. Hii ni ya watu wetu tu. Nikiweka kila mtu kwenye portal gharama na regulations zitaua returns.”
Juma na Mariam walitazamana. Hayo yalikuwa maneno ya Hassan mwenyewe, lakini bado yalihitaji muktadha. Halima aliruhusu voice note ihifadhiwe na Bwana Kenga, si kutumwa kwenye group.
“Alikutumia lini?” Mariam aliuliza.
Halima alionyesha tarehe. Ilikuwa miezi kadhaa kabla Juma hajawekeza. Hii ilionyesha kwamba maelezo ya kutokuwa na portal hayakuwa jibu la dharura lililotungwa baada ya maswali ya Juma. Yalikuwa sehemu ya namna Hassan alivyokuwa akiwasilisha mfumo kwa watu wengine.
Mtu mwingine, Daniel, alikataa kabisa kutoa kiasi lakini akasema aliwahi kupokea payment kutoka kwa mtu asiye Hassan. “Alisema huyo ni partner,” Daniel alisema. “Sitaki kuleta jina la mtu huyo.”
“Usilete kama hutaki,” Juma alisema. “Lakini ukiamua kushiriki baadaye, mpe mshauri record yenyewe.”
Daniel alishangaa. “Hamshinikizi watu?”
“Nilishinikiza maisha yangu mwenyewe kwa kutotaka kuonekana mjinga. Sasa sitatumia aibu hiyo kwa mwingine.”
Kila mazungumzo yaliongeza picha, lakini pia mipaka. Juma aliona jinsi ilivyokuwa rahisi kugeuza “tunatafuta ukweli” kuwa leseni ya kuingia kwenye simu za watu. Hawakufanya hivyo. Hakuna akaunti iliyofunguliwa bila ruhusa, hakuna voice note iliyowekwa hadharani, hakuna jina lililoongezwa kwenye ledger bila mtu kuthibitisha.
Jioni Bwana Kenga aliwapigia. “Halima ameruhusu voice note itumike katika mazungumzo rasmi na Hassan, lakini si public.”
Hassan alipoisikiliza siku iliyofuata, hakukataa sauti yake. Alisema alikuwa anaeleza private arrangement, si kuficha akaunti.
“Lakini ulisema portal na regulations zingepunguza returns,” Bwana Kenga alisema. “Hiyo inaonyesha ulijua watu hawakuwa na direct access.”
Hassan akakubali. “Nilijua.”
Juma hakuwa na haja ya kuongeza. Kauli hiyo ilienda kwenye kumbukumbu pamoja na tarehe.
Watu wasiopenda kusema walimfundisha Juma aina nyingine ya mipaka. Mmoja alimwambia anaogopa kazi yake kujua alifanya uwekezaji wa faragha. Mwingine alikuwa na mgogoro wa ndoa na hakutaka statement yake ipitie kwa Juma. Bwana Kenga akaanzisha njia ya wao kutuma records moja kwa moja kwake na kuthibitisha tu kwamba claim imepokelewa.
Hivyo Juma hakujua jumla ya kila mtu. Hilo lilimsumbua mwanzoni. Alihisi kama hawezi kuelewa picha bila kuona kila namba. Mariam akamkumbusha, “Wewe si msimamizi wa claims zote. Unahitaji kujua mfumo una haki gani, si maisha ya kila mtu.”
Halima alipowasilisha voice note, aliomba pia isichezwe mbele ya washiriki wote isipokuwa lazima. Bwana Kenga akaandika transcript ya sehemu muhimu kwa kikao rasmi na kuhifadhi audio. Hassan angeweza kuisikia na kuthibitisha au kupinga context.
Katika mazungumzo yaliyofuata, Hassan hakupinga maneno lakini alisema regulations alizotaja zilikuwa gharama tu, si sababu ya kuficha. Bi. Nuru akamuuliza kama washiriki waliambiwa kwamba kwa kuepuka portal pia walikuwa hawana statement ya taasisi kwa majina yao. Hassan alisema “walijua ni private.” Halima, kupitia taarifa yake, alisema hakuelewa hilo. Tofauti hiyo ikaandikwa kama disputed understanding.
Juma alitaka kuonyesha message yake mwenyewe yenye maneno sawa, lakini Bwana Kenga akasema haina haja kuongeza kila artifact kama point tayari imeonyeshwa na records kadhaa. “Evidence nyingi si lazima evidence bora. Chagua kile kinachojibu swali bila kuvunja faragha zaidi.”
Hilo lilikuwa somo jipya. Juma alikuwa ameanza safari kwa kutaka screenshot moja imhakikishie kila kitu; sasa angeweza kufanya kosa la pili la kutaka documents mia zimpe certainty kamili. Hakukuwa na certainty hiyo. Kulikuwa na threshold ya kutosha kufanya maamuzi.
Baada ya kikao, Halima alimtumia ujumbe: *Asante kwa kutoweka jina langu kwa watu.* Juma alijibu tu, *Asante kwa kuweka record salama.* Hakumuuliza kama atajiunga na madai. Uamuzi huo ulikuwa wake.
Bwana Kenga aliweka namba tofauti ya mawasiliano kwa records ili watu wasitumie simu ya Juma kama archive. Hilo lilimpunguzia Juma nafasi ya kujiona kitovu cha mchakato. Watu waliweza kushiriki au kutoshiriki bila kupitia uhusiano wao naye. Mariam alisema hiyo ni muhimu pia kwa baadaye: kama Juma na Hassan watagombana zaidi, records zisitegemee simu ya Juma. Mfumo mzuri unapaswa kuendelea hata mtu mkuu akiwa na hisia kali. Juma alikubali, na alifuta copies ambazo watu walikuwa wamemwomba asihifadhi baada ya kuhamishwa kwa mshauri, akibakiza tu kumbukumbu kwamba zimewasilishwa.
Juma alipoona baadhi ya watu bado wanamtumia moja kwa moja usiku, alianza kujibu kwa template fupi iliyowapa njia rasmi bila kuwauliza kiasi. Hilo lilimsaidia kuacha jukumu la kuwa mtu wa siri za kila mtu. Siku mbili baadaye mtu mmoja aliyekuwa amekataa kuzungumza alitumia njia hiyo bila kumjulisha Juma. Bwana Kenga alithibitisha tu kwamba record mpya imepokelewa. Juma hakulazimisha kujua ni nani. Kwa mara ya kwanza, kutokujua taarifa fulani kulionekana kama ishara kwamba mipaka inafanya kazi.
Voice note ya zamani ilikuwa imeweka wazi kuwa kutokuwa na portal kulikuwa jambo alilolijua Hassan, si ajali iliyogunduliwa baada ya mgogoro.
#