Siku iliyofuata Hamisi hakukimbilia hostel office kwanza. Alienda library, akakaa kwenye meza ya nyuma karibu na noticeboard ambayo wanafunzi walikuwa wamebandika namba za support groups, room-share adverts na ujumbe wa kununua textbooks zilizotumika.
Karatasi moja ilikuwa imeandikwa kwa marker: *Students with aid delays — share dates, not rumours.*
Hamisi alisimama mbele yake kwa muda. Jina halikuwepo. Namba ya simu ilikuwa ya mwanafunzi mwingine. Chini yake kulikuwa na comments ndogo zilizoandikwa kwa kalamu: “hostel deadline before aid”; “registration expires Friday”; “status still processing.”
Kelvin alifika baadaye akiwa na folder ya documents.
“Umeona?” aliuliza.
Hamisi akatikisa kichwa. “Nimeona. Lakini sitaki hii iwe protest ya kelele.”
Kelvin akakaa. “Basi iwe nini?”
“Evidence.”
Walipiga simu kwa wanafunzi wachache waliokuwa wameacha namba. Hamisi aliweka rule kabla hawajaanza: hakuna majina kwenye karatasi ya mwisho, hakuna accusations, hakuna “wamesema” bila document. Kila mtu alete tarehe na source.
Mwanafunzi wa kwanza, Neema, alikuwa na hostel notice iliyotaka deposit kabla ya tarehe fulani. Portal yake ya aid ilikuwa verification. Registration yake inge-expire siku mbili baada ya hostel deadline.
Mwanafunzi wa pili alikuwa na approved status lakini hakuna payment schedule. Finance office ilikuwa imempa provisional extension ya siku nne.
Kelvin akaweka documents zake. Yeye hakuwa na debt bridge kabisa; family decision ilikuwa clear. Kama tarehe hazikutana, angeondoka.
Hamisi aliweka zake: email ya Mariam, hostel waitlist notice, screenshot ya processing status, practical attendance warning.
Walitandika karatasi zote mezani.
“Tatizo ni nini?” Neema akauliza.
Kelvin akasema, “Pesa hazijafika.”
Hamisi akatikisa kichwa. “Hilo ni sehemu. Angalia dates.”
Akaandika safu tatu kwenye paper kubwa: REGISTRATION, HOSTEL, AID.
Chini ya registration akaweka expiry dates. Chini ya hostel akaweka deposit deadlines. Chini ya aid akaweka status na tarehe ya mwisho ya update kama ipo.
Mstari ulipoanza kujazwa, pattern ikaonekana.
Kwa kila mwanafunzi, calendar moja ilikuwa inafanya assumption kwamba nyingine tayari imekamilika.
Hostel ilitaka cash. Registration ilikubali provisional proof lakini kwa muda mfupi. Aid portal ilitoa status bila release date.
Neema akasema, “Kwa hiyo tunawaambie waongeze deadline?”
Hamisi akasema, “Si kwa kila mtu automatically. Watauliza mpaka lini.”
Kelvin akasema, “Basi waulize wenye verified status.”
Hamisi akaandika hilo pembeni.
Walipofika kwenye screenshots, Hamisi aliomba wafiche majina na application numbers. “Hatuhitaji kupeleka maisha yetu yote,” alisema. “Tunataka kuonyesha mismatch.”
Mwanafunzi mmoja alitaka kuweka voice note ya officer aliyemwambia “subiri tu.”
Hamisi akasema, “Hapana. Hatuwezi kuthibitisha context. Tumia email kama unayo.”
“Lakini officer alisema—”
“Najua. Lakini tukijenga case juu ya maneno, watabishana kuhusu maneno. Tarehe hazibishani.”
Sentensi hiyo ilibadilisha mood ya meza.
Wakaendelea.
Hamisi alitengeneza anonymized timeline. Case A: application verified, hostel deadline Monday, provisional registration expires Wednesday, no aid release date. Case B: processing, day-student possible, commute makes practical attendance unstable. Case C: approved, no scheduled payment, family debt ceiling zero.
Kelvin alitazama Case C na akasema, “Hiyo ni yangu.”
Hamisi akasema, “Bila jina.”
“Good.”
Mariam alipita library mchana na kuwaona. Hakukaa mara moja. Alisoma karatasi juu juu.
“Hii ni nini?”
“Timeline,” Hamisi alisema.
“Ya complaints?”
“Ya dates.”
Mariam aliketi.
Hamisi alimwonyesha jinsi registration, hostel na aid zilivyokuwa na clocks tofauti.
Mariam akasema, “Msiweke assumption kwamba student support inaweza ku-control Mfuko.”
“Hatuna hiyo assumption.”
“Na hostel ina capacity issue halisi.”
“Tunajua.”
“Basi mnaomba nini?”
Hamisi alisita. Hapo ndipo aliona hawakuwa wamefika kwenye request bado. Walikuwa na evidence, lakini evidence bila ask inaweza kuwa poster nzuri tu.
“Tunataka process kwa cases ambazo status inaweza kuthibitishwa,” alisema. “Si promise ya pesa. Bridge ya muda.”
Mariam akasema, “Andikeni hivyo. Na msitumie neno guarantee.”
Kelvin akacheka. “Kila mtu anaogopa neno hilo.”
Mariam akamjibu, “Kwa sababu guarantee bila authority ni deni lingine.”
Hamisi alifikiria baba yake mara moja.
Jioni walikuwa na pages tatu. Hamisi alipiga picha lakini hakutuma social media. Aliweka folder kwenye cloud account na copy kwenye flash drive.
Amina alipompigia simu, Hamisi alimwambia wanakusanya dated cases.
“Usijifanye spokesman wa kila mtu,” Amina alisema.
“Sifanyi. Kila case ni anonymous.”
“Na yako?”
“Pia.”
Juma alipofahamu, aliuliza kama chuo kitamchukulia Hamisi kama troublemaker.
Hamisi akasema, “Hatusemi wamekosea. Tunaonyesha calendars.”
“Na wakisema rules ni rules?”
“Basi angalau tutajua rule gani inatugonga.”
Kesho yake kundi lilipanuka bila Hamisi kutarajia. Wanafunzi wawili walifika na screenshots zao baada ya kusikia kuhusu karatasi ya dates. Mmoja alikuwa akiuza charger za simu jioni ili kulipia fare; mwingine alikuwa ameomba ndugu yake kuchelewesha rent ya nyumbani ili aweke hostel deposit.
Hamisi alihisi hasira ikipanda. Lakini badala ya kuandika “system inawatesa wanafunzi maskini,” aliuliza kila mmoja source yake ni nini.
“Kwa nini unafanya kama auditor?” mwanafunzi mmoja akamchokoza.
“Kwa sababu story bila date inaweza kupingwa kwa story nyingine,” Hamisi akasema.
Walipojaza cases zaidi, tofauti za kijamii zilionekana wazi. Student mwenye mzazi wa mshahara aliweza kuvuka wiki mbili kwa advance. Mwingine alikuwa na business ya familia ambayo ingeweza kukopa. Mwingine hakuwa na asset yoyote ya kuweka security. Rules zilionekana sawa kwenye noticeboard, lakini cost ya kusubiri haikuwa sawa.
Kelvin akaandika pembeni: *uncertainty has unequal price.*
Hamisi alisoma, kisha akasema, “Hilo liwe observation, si accusation.”
Neema akauliza, “Kuna tofauti?”
“Ndiyo. Observation tunaweza kuonyesha kwa cases. Accusation inahitaji motive.”
Mariam aliporudi, aliona cases zimeongezeka. “Sasa hii inaweza kuwa serious submission,” alisema. “Lakini msifanye crowd.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu crowd inafanya office ijibu crowd management. Document inafanya wajibu document.”
Hamisi alihifadhi sentensi hiyo.
Walianza kuandika cover note. Mara ya kwanza ilikuwa ndefu na yenye hasira. Mara ya pili waliifupisha. Waliondoa adjectives. Waliacha facts: verified status, conflicting deadlines, measurable consequences, request ya review window.
Kelvin akauliza, “Hii inatosha kubadilisha kitu?”
Hamisi akasema, “Sijui.”
“Basi tunafanya nini?”
“Tunafanya kile tunaweza kuthibitisha.”
Usiku Hamisi alirudi kwenye chumba chake cha mbali. Musa alikuwa amelala. Hamisi aliwasha torch ndogo na kufungua paper kubwa tena.
Aliangalia dates tatu za case yake.
Hostel waitlist ilifungwa kabla provisional registration kuisha. Provisional registration iliisha kabla portal haijatoa payment schedule. Aid status ilikuwa official, lakini muda wake haukuwa official.
Hakukuwa na fraud. Hakukuwa na villain. Hakukuwa hata na mtu mmoja wa kumlaumu.
Na labda hiyo ndiyo ilifanya tatizo liwe gumu zaidi.
Kwenye karatasi moja mbele yake kulikuwa na tarehe tatu rasmi ambazo mwanafunzi asiye na cash ya mbele hangeweza kutimiza zote:
**tarehe tatu zisizokutana.**
---