Siku ya kumi na tano tangu Mariam na Tunu waondoke Mto Mdogo, kibanda cha Mariam kilionekana kama sehemu mbili zilizolazimishwa kuishi pamoja. Upande mmoja kulikuwa na mashine ya kushonea, mifuko ya sare, vipande vya kitambaa na pasi ndogo iliyokuwa ikitoa mvuke. Upande mwingine kulikuwa na folder la BM-AUD-118, copies za receipts na karatasi za comparison ambazo hakutaka tena ziwe katikati ya kila saa ya kazi.
Asubuhi hiyo wateja walifika kabla hata hajafungua zipu ya kibanda vizuri. Mama mmoja mwenye sare tatu za watoto alisimama mlangoni akiwa amekunja uso.
“Nilileta hizi Jumatatu. Leo ni Alhamisi.”
“Najua,” Mariam alisema. “Sketi mbili ziko tayari. Shirt moja bado.”
“Kesho mtoto ana assembly.”
Mariam hakutafuta excuse ya housing office, bedsitter wala foleni. Alitoa sketi mbili, akazikagua, kisha akasema, “Shirt nitakupa saa kumi leo. Ukifika haipo tayari, nitakurudishia labour charge.”
Mteja akamwangalia. “Sio refund ninayotaka. Nataka sare.”
“Hilo ndilo nataka pia.”
Baada ya mteja kuondoka, Kesi, msichana wa miaka ishirini aliyekuwa akimsaidia mara mbili kwa wiki, akasema, “Mama Tunu, ukiendelea kuahidi mwenyewe kila pickup, hutamaliza.”
“Na nifanye nini?”
“Tuache kila mteja aje kuuliza. Wape namba. Wape saa.”
Mariam alitazama order book. Kila order ilikuwa na jina, simu na tarehe, lakini pickups zilikuwa bado zinategemea kumbukumbu yake. Wakati mambo yalikuwa kawaida, kumbukumbu yake ilitosha. Sasa alikuwa na shule ya Tunu, bedsitter, case audit, SACCO installment na wateja waliokuwa hawajali kwamba serikali ya nyumba ilikuwa imemgeuza kuwa mtu wa folders.
Tunu alifika kabla ya kwenda tuition ya jioni. Alikuwa amevaa uniform na backpack yake upande mmoja.
“Mama, ulisema utanipa hela ya photocopy.”
Mariam akafungua cash tin, akampa kiasi kidogo, kisha akasema, “Nahitaji msaada wa dakika kumi.”
Tunu akamwangalia kwa mashaka. “Wa housing?”
“Wa kazi.”
Hilo likabadilisha uso wake kidogo.
Mariam akaonyesha order book. “Kesi anasema tuweke pickup system.”
Tunu akatoa simu yake. “WhatsApp?”
“Kwa watu wenye WhatsApp. Wengine?”
“SMS. Lakini message iwe same. Order number, status, pickup time.”
Kesi akasema, “Na mifuko iwe na namba, si majina tu.”
Walichukua marker nyeusi na kuanza kuandika kwenye paper tags: U-031, U-032, U-033. Kila mfuko ulipewa namba inayolingana na order book. Tunu akatengeneza ujumbe mfupi:
ORDER U-031: READY. PICKUP: 4:00–5:00 PM. BALANCE: 8,000.
Mariam akausoma. “Usiweke ‘sorry for delay’ kwa kila mtu.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu wengine hawajachelewa.”
Tunu akacheka. “Hata apology yako ina audit.”
Mariam alitaka kumkanya, lakini akajikuta akicheka pia.
Kesi alichukua kazi ya kupiga pasi na kupanga finished pieces. Mariam akabaki kwenye alterations zinazohitaji fitting. Walikubaliana kwamba Kesi atalipwa extra kwa kila siku ya pickup peak. Margin ilishuka, lakini Mariam aliona kitu ambacho wiki mbili za dispute zilikuwa zimemsahaulisha: gharama ndogo inayodhibitiwa ilikuwa bora kuliko chaos ya bure.
Saa nne, customer wa kwanza alipokea sare zake bila kuuliza mara tatu. Saa nne na nusu, mwanamume mwenye trousers mbili alikuja akiwa ameonyesha message yake.
“Hii system mpya ni nzuri,” alisema. “Nilikuwa nakuja tu nione kama umefika.”
Mariam akasema, “Sasa hata nisipokuwepo, Kesi anajua order yako iko wapi.”
“Utakuwa hujapo kwa sababu ya nyumba?”
“Wakati mwingine.”
“Case bado?”
“Bado.”
Mariam hakufungua story zaidi. Alipima upana wa kiuno, akaweka pin na kuandika U-039 kwenye tag.
Mchana ulikuwa mzito. Joto lilifanya paa la bati liwe kama sufuria. Harufu ya pasi, kitambaa kipya na vumbi la soko ilichanganyika. Kesi aliweka chupa ya maji juu ya sanduku la uzi. Tunu alitoka kwenda tuition baada ya kuhakikisha templates za messages ziko kwenye simu ya Mariam.
Kabla hajaondoka alisema, “Ukiona message ya unknown number, usifikiri ni housing kila mara.”
Mariam akasema, “Nimefika hapo tayari.”
“Uongo.”
“Enda tuition.”
Jioni, mteja mmoja wa muda mrefu, Bi Amina, aliingia na gauni la ofisi lililohitaji kupunguzwa mikono. Alikuwa mwanamke wa karibu miaka hamsini ambaye kila mara alikuja na measurements zilizoandikwa mwenyewe, ingawa Mariam alipima upya kila wakati.
“Unaonekana umechoka,” Amina alisema.
“Ni soko.”
“Na nyumba?”
“Na nyumba.”
Amina akasimama juu ya platform ndogo. Mariam akapima sleeve, akaweka chalk.
“Nimesikia watu wanasema sasa una case number.”
“Nina case number. Sina nyumba bado.”
“Dada yangu ana mtu records.”
Mariam aliendelea kupima bila kuinua kichwa. “Records gani?”
“Housing. Anaweza kuuliza.”
Mariam alisimamisha tape measure.
“Kuuliza nini?”
“Kuona file yako iko wapi. Si vibaya. Watu wanasaidiana.”
Kesi aliyekuwa upande mwingine wa kibanda alinyamaza. Mariam alihisi ule mvuto wa njia fupi. Siku kumi na tano za kulala kwenye nafasi za watu wengine, warning ya shule ya Tunu, quotation ya Beno, BM-17, P-0417—kila kitu kilimfanya sentensi ya “anaweza kuuliza” isikike kama mlango.
Lakini mlango ambao haukuwa kwenye record ndio aina ya mlango aliyokuwa amechoka nayo.
“Bi Amina, sitaki mtu aingie kwenye file yangu bila case route.”
“Si kuingia vibaya.”
“Najua unamaanisha kunisaidia.”
“Basi?”
“Nahitaji mfumo wa kazi, si mtu wa kunipenyeza.”
Amina alishusha mikono. “Wewe sasa unaogopa hata msaada.”
“Naogopa msaada ambao kesho siwezi kueleza ulifanyaje.”
Amina alimtazama kwenye kioo. “Lakini kama huyo mtu ndiyo auditor wa case yako?”
“Hapo ni tofauti. Kama amepewa case yangu rasmi, nitazungumza naye rasmi.”
“Na kama si yeye?”
“Basi asiguse.”
Amina akatikisa kichwa, si kwa kukubaliana kabisa bali kwa kuona Mariam alikuwa ameshafanya uamuzi.
Walimaliza fitting. Mariam akaandika pickup time na kumpa tag number.
Wakati Amina anaondoka, aligeuka. “Huyo mtu ninayesema si mtu wa kunipenyeza sana kama unavyofikiri. Anafanya internal review.”
Mariam hakujibu mara moja.
“Jina?”
Amina akafungua handbag yake. “Nuru. Nuru Adili. Tulisoma pamoja na dada yake zamani.”
Kesi akatazama Mariam.
Mariam alisema, “Usimpigie kuhusu mimi.”
“Sijampigia.”
“Na usimpe namba yangu kama favor.”
Amina akacheka. “Sawa, Mama Audit.”
Akaondoka.
Mariam akarudi kwenye mashine. Kwa saa moja iliyofuata hakukuwa na muda wa kufikiria Nuru. Order U-033 ilihitaji collar kurekebishwa. U-035 alikuwa amekuja mapema. Kesi alikosea kuweka mfuko mmoja kwenye rack ya READY badala ya WAITING FOR FITTING, wakarekebisha system na kuweka clips za rangi tofauti. Kila kosa dogo lilikuwa linazaa rule inayofanya siku inayofuata iwe rahisi.
Saa moja kabla ya kufunga, Mariam alifungua order book na kuhesabu. Orders kumi na moja zilikuwa zimekamilika. Refund hakuna. Kesi alistahili extra aliyokuwa ameahidiwa. Cash tin haikuwa nzuri, lakini haikuwa mbaya kama siku tatu zilizopita.
Tunu alirudi kutoka tuition akiwa na njaa.
“System yetu imefanya kazi?”
“Imepunguza watu wanaoniuliza ‘imefika?’ mara ishirini.”
“Basi mimi nalipwa consultancy.”
“Unalipwa chakula.”
“Unfair.”
Mariam akampa maandazi mawili aliyokuwa ameweka pembeni.
Wakati wanafunga, Mariam aliona karatasi ndogo nyeupe imebanwa chini ya receipt ya Bi Amina. Aliifikiri ni business card ya kampuni ya Amina. Akaichukua ili aiweke kwenye lost-and-found envelope.
Kadi ilikuwa na jina ambalo Amina alikuwa ametaja.
Hakukuwa na namba ya simu ya binafsi iliyoandikwa kwa kalamu, hakuna ujumbe wa “mpigie huyu”, hakuna promise. Ilikuwa card rasmi tu yenye title ya ofisi.
Mariam aliiweka mezani bila kuipiga picha. Tunu akainama kuisoma.
“Ni huyo mtu wa records?”
“Internal review.”
“Utampigia?”
Mariam akafunga cash tin. “Kama case yangu imeenda kwake, wao watanipigia.”
“Na kama haijaenda?”
“Basi kadi haitabadilisha njia.”
Tunu akachukua tag moja ya pickup na kuizungusha kwenye kidole. “Unaweza kuwa mgumu sana.”
“Ndio maana tumetengeneza system leo.”
Kesi akazima pasi. Kibanda kikawa kimya kwa mara ya kwanza tangu asubuhi.
Customer anaacha business card: “Nuru Adili — Internal Review Office.”
---