Mvua ilianza kabla hawajamaliza kuhamisha nguo za Saada kutoka kwenye kamba ya nyuma.
Dakika kumi baadaye, Leila alipaza sauti kutoka chumbani kwa mama yao.
“Nasma! Maji yanaingia huku!”
Nasma alikimbia kutoka sebuleni.
Maji yalikuwa yakitiririka kwa mstari mwembamba kutoka kona ya dari, yakigonga shelf ya juu na kushuka karibu na box mbili za karatasi.
Leila alikuwa tayari amesogeza moja.
“Kito!” Nasma akaita. “Leta basin.”
Kito alikimbia akiwa na ndoo badala ya basin.
“Hii?”
“Weka hapo.”
Tone la kwanza likagonga chini ya ndoo.
Leila akavuta box la pili kutoka shelf. Karatasi kadhaa zikaanguka.
“Usizikanyage,” Nasma alisema.
“Najua.”
Walikuwa wameahirisha kusafisha chumba cha Saada kwa siku kadhaa. Kila mtu alikuwa na sababu. Factory. Chuo. Shule. Mjomba. Supplier. Buyer. Lakini sababu ya kweli ilikuwa rahisi zaidi.
Hakuna aliyekuwa tayari kuona nguo zake zikiwa vitu.
Apron yake ya kazi ilikuwa bado imetundikwa nyuma ya mlango.
Kito aliichukua.
“Hii msitupe.”
Nasma akasema, “Hatuitupi.”
“Na ile scarf yake ya blue?”
“Hatuitupi.”
“Na shoes?”
Leila akasema, “Kito, hatufanyi decision leo juu ya kila kitu.”
Kito akakumbatia apron kifuani.
“Kwa sababu mkianza kutupa vitu, room itakuwa sio ya Mama tena.”
Hakuna mtu aliyekuwa na jibu la kumsaidia.
Nasma akakaa kwenye floor na kuanza kukusanya papers zilizoanguka.
Receipts za zamani.
List za suppliers.
Notes za recipe ratios.
Karatasi yenye namba za workers.
Notebook ndogo ya rangi ya kijani.
Leila akaichukua kabla yake.
“Angalia hii.”
Kwenye cover kulikuwa na tab tatu za rangi: njano, nyekundu na bluu.
Hakukuwa na title.
Leila akaifungua katikati.
Ukurasa mmoja ulikuwa na heading kubwa kwa mwandiko wa Saada:
**BIASHARA BILA KUGAWANYA WATOTO.**
Nasma alihisi kitu ndani yake kikisimama.
“Usisome peke yako,” alisema.
Leila akamtazama.
“Sijasoma.”
Kito akaja karibu.
“Hilo ni daftari la Mama?”
“Ndio.”
“Ni will?”
Nasma akatikisa kichwa mara moja.
“Hatujui. Na tusiiite hivyo.”
Leila akaweka daftari mezani.
“Mama alikuwa anaandika kila kitu.”
“Si kila kitu ni decision.”
Kito akauliza, “Kwa nini ameandika biashara bila kugawanya watoto?”
Nasma akasema, “Tutasoma.”
Leila akamwangalia. “Yusuf yuko wapi?”
“Route.”
“Mpigie.”
Nasma alichukua simu.
Kwa sekunde moja akasita.
Daftari hilo lingeweza kuwa kitu alichokuwa akikitafuta bila kukubali kwamba anakitafuta.
Page ambayo ingesema Saada alimchagua yeye.
Page ambayo ingempa legitimacy mbele ya Rashid.
Page ambayo ingefanya Yusuf anyamaze.
Temptation hiyo ilimfanya apige simu haraka zaidi.
Yusuf alipokea.
“Nini?”
“Tumepata daftari la Mama.”
Kimya.
“Daftari gani?”
“Notes za company. Kuna heading kuhusu management na family.”
“Umesoma?”
“Section moja tu imeonekana.”
“Nasma.”
“Njoo.”
“Niko mbali.”
“Njoo ukimaliza. Hatutaendelea bila wewe.”
Yusuf akakaa kimya kwa sekunde.
“Sawa.”
Walipomsubiri, Nasma na Leila waliendelea kuhamisha boxes kutokana na leak. Kito alikaa kitandani akiwa ameshikilia apron.
“Kwa nini Mama hakutuambia?” aliuliza.
Leila akasema, “Labda alikuwa bado anafikiria.”
“Lakini watu wazima wanafikiri sana mpaka wanakufa bila kusema.”
Nasma alihisi sentensi hiyo ikigonga sehemu isiyotarajiwa.
Saa moja baadaye Yusuf aliingia chumbani akiwa bado na vumbi la route kwenye suruali.
“Ulipata lini?”
Nasma akaangalia saa.
“Dakika saba kabla sijakupigia.”
Yusuf akamwangalia kwa muda.
“Dakika saba?”
“Ndio.”
“Ndiyo maana uko hapa sasa?”
“Ndiyo maana uko hapa sasa.”
Leila akasogeza daftari katikati ya kitanda.
“Rule moja,” alisema. “Hakuna mtu anachukua pages na kuzipeleka kwa Mjomba au Khalfan kama quote bila sisi wote kujua.”
Yusuf akasema, “Nani amekuweka chair?”
Leila akamwangalia kwa utulivu.
“Mimi ndiye niliyepata daftari.”
Kito akacheka.
Hata Nasma alitabasamu.
Yusuf akaweka mikono juu.
“Sawa.”
Walianza kusoma.
Notes nyingi hazikuwa na mfumo wa mwisho.
Page moja: **Je, management iwe kwa mtu mmoja au wawili?**
Page nyingine: **Watoto wasipokee cash kwa panic. Lakini wasisubiri bila tarehe.**
Nasma alisoma sentensi hiyo mara mbili.
Yusuf akamwangalia.
“Hiyo unaipenda?”
“Inanishtua.”
“Kwanini?”
“Kwa sababu ni karibu na tulichosema kwenye whiteboard.”
“Au wewe ulisema kwa sababu ulikuwa umewahi kumsikia Mama?”
Nasma akatikisa kichwa. “Sikuwahi kuona note hii.”
Leila akaendelea kusoma.
Kulikuwa na idea ya miezi kumi na mbili ya stabilization ambapo management ya kila siku isingechanganywa na beneficiary rights. Saada alikuwa ameandika kwamba watoto wote wanne lazima wajue accounts summary kwa intervals. Alikuwa ameandika independent bookkeeper. Alikuwa ameandika education support kama category ya family benefit, si “favor ya dada mkubwa.”
Yusuf akasema, “Hii inamsaidia Nasma sana.”
Nasma akajibu, “Continue.”
Page iliyofuata ilikuwa na mstari uliozungushiwa:
**Tatizo la Nasma: hubeba kila kitu, halafu anaeleza baada ya solution. Hii inaweza kuwa control hata akiwa na nia nzuri.**
Yusuf akanyamaza.
Leila akainua macho polepole.
Kito akasema, “Mama amekuandikia vibaya.”
Nasma akacheka kwa maumivu.
“Ndio.”
Yusuf akasema, “Ukitaka tunaweza skip hiyo page kwa Mjomba.”
Nasma akamwangalia.
“Unatania?”
“Nusu.”
“Ndio maana daftari halibaki kwangu.”
Yusuf akakaa vizuri.
“Unamaanisha nini?”
“Nataka liwekwe sehemu ambayo sisi wote tunajua. Na pages za company zipigwe copy mbele yetu wote. Si mimi nitachagua quote.”
Leila akatikisa kichwa.
“Good.”
Yusuf akauliza, “Na Mjomba?”
“Atasoma sections zinazohusu company pamoja nasi. Lakini hatutamwambia hii ni amri ya Mama.”
Yusuf akakunja uso. “Kwa nini si amri?”
“Kwa sababu hakuna sign ya formal document. Kuna questions. Kuna options. Kuna sentences zilizofutwa. Mama alikuwa anafikiria.”
Leila akasema, “Na hata kama alikuwa anataka kitu, sisi bado tunaishi na consequences sasa.”
Kito akauliza, “Basi daftari lina maana gani?”
Nasma akajibu, “Linaonyesha maswali ambayo Mama alikuwa anaona.”
“Majibu?”
“Baadhi. Sio yote.”
Yusuf aligeuza page nyingine.
Saada alikuwa ameandika list ya possible monthly family benefit baada ya reserve kufikiwa.
Chini yake, swali:
**Je, faida sawa maana yake kila mtu cash sawa kila mwezi? Au education/health/basic needs zitenganishwe kwanza?**
Leila akasema, “Hata yeye hakuwa ameamua.”
“Ndio,” Nasma akasema.
Yusuf akasoma page nyingine.
**Manager anaweza kulipwa salary kwa kazi, tofauti na beneficiary share. Hii lazima iwe wazi ili ndugu wasifikiri management = ownership.**
Yusuf akampiga Nasma kwa jicho.
“Hii ndiyo sentence yako ya kujua funguo si kumiliki mlango.”
Nasma akatikisa kichwa.
“Sijawahi kuiona.”
“Maybe Mama alikuwa anasema version yake pia.”
Mvua iliendelea kugonga paa.
Kwa muda, buyer offer ya Othman ilisahaulika.
Lakini haikuondoka.
Yusuf akaangalia simu.
“Offer yake inaexpire kesho.”
Nasma akasema, “Daftari halituiambii tukatae.”
“Lakini miezi kumi na mbili stabilization?”
“Ni idea. Si order.”
“Mjomba akiona ataamini umeipanga.”
“Ndiyo maana wewe umeiona sasa kabla yake.”
Yusuf akafunga daftari kidogo, kisha akalifungua tena.
“Honestly, nilitaka nipate page inayosema Mama alitaka tuuze na tugawane.”
Leila akasema, “Na Nasma alitaka page inayosema aongoze.”
Nasma akamwangalia.
“Umejuaje?”
“Kwa sababu mimi pia nilitaka page inayosema ada yangu ilindwe bila mimi kuomba.”
Kito akasema, “Mimi nilitaka page inayosema tusiuze kiwanda.”
Wote wakamwangalia.
Kito akashika apron vizuri zaidi.
“Kwa sababu ikiwa kiwanda kimeuzwa, ni kama sehemu nyingine ya Mama imeondoka.”
Nasma akamsogelea.
“Kito, hatuwezi kuweka company hai kwa sababu tu tunaogopa kupoteza memory.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu workers, customers na sisi wenyewe tunahitaji company iwe business halisi. Sio kaburi.”
Kito aliumia, lakini akatikisa kichwa taratibu.
Yusuf akasema, “Hiyo ilikuwa hard.”
“Ndio.”
“Lakini true.”
Walifikia pages za mwisho.
Mwandiko wa Saada ulikuwa mbaya zaidi hapo, kana kwamba alikuwa ameandika akiwa amechoka.
Kulikuwa na heading:
**KAMA NASMA ATAONGOZA MUDA WA MPITO**
Yusuf akaacha kupumua kwa sekunde.
Nasma akasema, “Soma wewe.”
Yusuf akasoma.
Saada aliandika kwamba Nasma alijua operations kuliko siblings, lakini hilo lilikuwa risk pia. Alisema mtu anayejua kila kitu anaweza kuanza kuamini kuwajulisha wengine ni kuchelewesha kazi.
Nasma alihisi kila line kama mirror isiyopendeza.
Leila akasema, “Mama alikuwa anakujua.”
“Ndio.”
Page ya mwisho ilikuwa imechanika kidogo pembeni.
Sentensi moja ilianza vizuri, kisha ikaishia katikati.
Yusuf akaisoma kwa sauti.
“Nasma akiongoza, lazima ajifunze kwanza…”
Hakukuwa na neno baada yake.
---