Nyumba ya Rose Mbele ilikuwa nyuma ya duka la dawa, kwenye mtaa ambao Mariam aliujua vizuri. Alifika pamoja na Inspekta Kilonzo baada ya Rose kukubali mazungumzo. Mara ya mwisho Mariam alikuwa ameingia pale, Rose alikuwa ametengeneza chai na kumwonyesha picha ya mwanawe akiwa amevaa sare mpya. Leo kikombe kilichowekwa mezani hakikuguswa.
Rose aliweka risiti ya shule mbele yao. “Hii ndiyo nilichelewesha.”
Mariam aliiangalia bila kuishika. Kiasi kilikuwa karibu sawa na fedha ambazo Rose aliweka Mwangaza baada ya ujumbe wake.
“Sikujua ulitumia hela ya ada,” Mariam alisema.
Rose akajibu, “Nilikuambia nataka fedha zikue kabla ya muhula.”
“Nilikumbuka ulikuwa unaweka akiba, sikujua hii ndiyo hela yenyewe.”
“Ulinambia nikiiacha benki haitafanya kitu.”
Mariam akakumbuka sentensi hiyo. Ilikuwa kauli aliyokuwa ameisikia kwenye mkutano, kisha akaanza kuitumia kama methali. Sasa, kwenye meza hii, haikuwa slogan. Ilikuwa uchaguzi wa Rose uliokuwa umeathiriwa na sauti ya mtu aliyemjua.
Inspekta Kilonzo aliweka simu ya Rose pembeni, baada ya kupata ruhusa ya kuona thread husika. Ujumbe wa Mariam ulikuwa hapo: *Nimehakikisha mwenyewe. Hawa watu wako sawa. Usiogope kelele za watu wanaotaka kutoa mapema.*
Mariam akasema, “Hiyo ilikuwa baada ya complaint.”
Rose akacheka bila furaha. “Sasa unajua tarehe. Mimi nilijua wewe.”
Mariam alitaka kuomba msamaha haraka, kisha kutoa ahadi ya kumsaidia kulipa. Lakini alikumbuka mazungumzo ya Halima: samahani isitumike kufunga jambo. Na hakujua kama angeweza kulipa kila mtu. Ahadi nyingine isiyoweza kutekelezeka ingekuwa namna mpya ya kujisafisha.
“Nitakusikiliza,” alisema. “Sitaahidi kitu ambacho siwezi kuthibitisha.”
Rose akamwangalia kwa hasira. “Hiyo ndiyo lugha ulihitaji kutumia zamani.”
Maneno hayo yalikaa kati yao.
Rose akaeleza jinsi alivyohamisha fedha baada ya mkutano. Alisema hakumfahamu Musa. Hakuwahi kumpigia promoter mkuu. Aliingia kwa sababu Mariam alikuwa mtu aliyekuwa amemsaidia kupata vifaa kwa mkopo dukani, mtu aliyekuwa amemwambia mara nyingi asikubali bidhaa bandia. Uaminifu wa miaka ya biashara ulisafirishwa kwenda kwenye jambo ambalo Mariam mwenyewe hakuwa amelithibitisha.
Mariam hakulia. Alihisi macho yakiuma, lakini hakutaka machozi yake yawe tukio kuu ndani ya nyumba ya Rose.
“Ulipopata delay ya kwanza,” Rose aliuliza, “ulijua?”
“Nilijua watu walikuwa wanalalamika. Sikuwa najua chanzo. Niliamini maelezo ya maintenance.”
“Uliamini au ulitaka kuamini?”
Mariam alitazama risiti ya shule. “Sijui kama naweza kutenganisha hayo sasa.”
Inspekta Kilonzo akaandika sentensi hiyo, lakini hakutoa maoni.
Rose alienda chumbani na kurudi na printout ya ujumbe mwingine. “Huu ndio ulionifanya niingie kabisa. Lakini angalia sender.”
Mariam akaisoma. Maneno yalikuwa karibu sawa na aliyotuma yeye: *Nimehakikisha. Usisikilize kelele. Fursa bado iko wazi.*
“Si namba yangu,” Mariam alisema.
“Ndiyo. Nilipata kutoka kwa mtu mwingine pia. Nilidhani ninyi wote mnajua kitu.”
Mariam akainua macho. Ujumbe haukuwa tu maneno yake. Kulikuwa na mfumo wa sentensi zinazozunguka. Hilo lingeweza kuonyesha chanzo ya promoter, lakini halikufuta ukweli kwamba yeye alichagua kuzituma kwa jina lake.
Rose aliondoka mezani na kurudi na bahasha ya shule. Ndani kulikuwa na barua ya ofisi ya shule kuhusu kuchelewa kwa ada, pamoja na ratiba ya malipo ambayo familia ililazimika kupanga upya. “Sikukuleta hapa ili unionee huruma,” alisema. “Nataka ujue neno ‘delay’ kwako lilikuwa mwezi wa aibu kwangu.”
Mariam aliomba ruhusa ya kusoma. Barua haikutaja Mwangaza. Ilikuwa tu matokeo: ada haikulipwa kwa wakati. Hilo lilimvutia kuliko screenshots zote za account kwa sababu halikuhitaji kueleza fraud. Lilionyesha gharama iliyotokea baada ya uamuzi.
Rose akamwita mtoto wake, Jamal, kutoka chumbani. Hakumwambia kuhusu kesi. Alisema tu, “Huyu ni Shangazi Mariam.” Jamal akasalimia na kurudi kusoma. Mariam alikumbuka kuwa yeye ndiye aliyewahi kumpa kalamu za shule kama zawadi. Alitaka kulia, lakini alizuia hali hiyo isigeuke kuwa Rose anayemfariji.
“Nilikuwa nimeanza kutenga tena ada kidogo kidogo,” Rose alisema. “Sikutaka mtoto ajue kwa nini tulichelewa.”
Mariam akasema, “Sikujua impact hii. Lakini sitaitumia ‘sikujua’ kama namna ya kupunguza nilichosema kwako.”
Rose akamtazama kwa muda mrefu. “Hiyo ndiyo sentensi ya kwanza leo ambayo siitumii kupigana nayo.”
Walirudi kwenye thread ya ujumbe. Rose akaonyesha siku ambayo alimuuliza Mariam moja kwa moja: *Ukiwa mimi, ungeweka?* Mariam alikuwa amejibu: *Mimi nimeweka tayari.* Hakusema kiasi, hakusema risk, hakusema kwamba return yake ya kwanza ilikuwa ndogo. Rose alitafsiri uwekezaji wa Mariam kama recommendation.
“Nilifikiri ukweli kwamba mimi mwenyewe niliweka pesa ulikuwa disclosure ya kutosha,” Mariam alisema.
“Kwangu ulikuwa guarantee ya tabia yako,” Rose akajibu. “Nilikujua kwa miaka.”
Inspekta Kilonzo akauliza Rose kama mtu mwingine aliyemtumia ujumbe ileile alikuwa mtu anayemjua. Rose akasema alikuwa binamu wa rafiki, si promoter aliyemjua. Hiyo ikafungua uwezekano kwamba kiolezo ilikuwa imesambaa kwenye mlolongo nyingi.
Mariam aliona jinsi responsibility ilivyoweza kusambaa bila kutoweka. Kama kila mtu alisema “nilipata ujumbe kutoka juu,” hakuna aliyebaki kuwa sender wa mwisho. Lakini Rose alikuwa na sender wawili halisi. Mariam alikuwa mmoja wao.
Kabla ya kuondoka, Mariam alisema, “Sitatuma tena taarifa kwako kuhusu kesi isipokuwa kupitia njia rasmi ambayo umechagua. Sitaki kuwa chanzo yako tena.” Rose akakubali kwa kichwa. Huo haukuwa msamaha. Ulikuwa mpaka mpya.
Kabla kikao hakijaisha, Rose alimwonyesha Mariam ukurasa wa budget ya familia. Hakukuwa na drama: kodi, chakula, usafiri, ada. Kwenye mwezi wa investment, mstari wa ada ulikuwa umevuka kwa kalamu na kuhamishwa mbele. Mariam aliona kwa nini “return” kwake ilikuwa namba kwenye simu lakini kwa Rose ilikuwa nafasi kati ya mtoto kuendelea na ratiba ya shule au kuomba muda.
Inspekta aliuliza Rose kama angependa Mariam awepo wakati copies zinachukuliwa. Rose akasema ndiyo, lakini “asiwe mtu wa kunielezea nilichohisi.” Mariam akakubali. Alikaa kimya wakati Rose mwenyewe alieleza kwa nini aliamini ujumbe. Hilo lilikuwa zoezi la kukubali matokeo bila kuimiliki simulizi ya mwathirika.
Rose akamsukumia karatasi karibu zaidi. “Nilitumiwa na mtu mwingine ujumbe uleule.”