Saa kumi na moja na dakika arobaini na saba alfajiri, nyumba ya kina Mwinyi ilikuwa bado imefungwa ndani ya usingizi mzito. Kipepeo wa pazia kilichokuwa karibu na dirisha la sebule kilitikiswa na upepo wa kilimani, na friji ilitoa mlio wake wa kawaida uliokuwa umekuwa sehemu ya ukimya wa familia kwa miaka mingi. Elias alikuwa amelala nusu kwa nusu, simu yake ikiwa chini ya mto kwa sababu ya zamu ya dharura aliyokuwa amemaliza usiku uliopita.
Mtetemo wa kwanza haukuwa mkubwa. Kioo cha kikombe kilichowekwa juu ya kabati kiligongana na sahani mara mbili, kisha mlango wa chumba cha Amani ukalia kwa sauti ndogo. Elias alifumbua macho kabla hajajua kilichomwamsha. Sekunde chache baadaye, simu yake ikapiga sauti kali ya onyo.
**TAHADHARI YA HARAKA. TETEMEKO KUBWA LIMEKADIRIWA. TOKA KWENYE JENGO MARA MOJA.**
Chini ya ujumbe kulikuwa na namba kubwa iliyomfanya Elias akae kitandani kwa mshtuko. Mfumo wao wa mawasiliano ya dharura haukupaswa kutuma namba hiyo bila alama ya uhakika. Lakini mwili wake uliamua kabla akili haijaanza kuuliza maswali.
“Amani!” aliita.
Mlango wa chumba cha mtoto ukafunguka. Amani, mwenye miaka kumi, alitokea akiwa amevaa fulana ya shule na suruali ya kulalia, macho yake yakiwa makubwa. “Baba, tufanye nini?”
“Viatu. Sasa.”
Kutoka chumba cha pili, Musa Mwinyi alitoka taratibu akiwa ameshika fremu ya mlango. Mzee huyo wa miaka sitini na nane alikuwa ameishi kwenye milima hiyo muda mrefu kuliko Elias. Aliangalia simu yake, akaangalia ukuta, kisha akasema, “Hii tena?”
“Baba, si muda wa kubishana.”
“Nilisikia.”
“Basi vaa viatu.”
Simu ya Amani ikalia. Ujumbe wake ulikuwa na namba tofauti, ndogo zaidi. Musa akainua simu yake iliyokuwa ya kawaida, si smartphone mpya. Ujumbe wa SMS aliopokea haukuwa na namba kabisa; ulisema tu *Kaa mbali na vitu vinavyoweza kuanguka. Subiri sasisho.*
Elias akahisi tumbo lake kukaza.
“Mbona zinasema tofauti?” Amani aliuliza.
“Hatuwezi kusubiri kujua.” Elias akamvuta mtoto kuelekea mlangoni. “Tunatoka.”
Musa hakusogea.
“Baba.”
Mzee huyo akatikisa kichwa. “Miaka saba iliyopita nilikimbia kwa sababu ya ujumbe kama huu. Nikaanguka kwenye ngazi, nikamwangusha jirani, tukajikuta hospitali wakati hakukuwa na kitu.”
“Hii si ile siku.”
“Na wewe unajuaje?”
Elias alijua jibu la kitaalamu lilipaswa kuwa kuhusu tahadhari, uwezekano na hatua salama. Lakini sasa alikuwa baba, si mratibu wa mawasiliano. Akasema kwa sauti kali, “Kwa sababu kazi yangu ni kujua.”
Maneno hayo yakasimama kati yao vibaya kuliko mtetemo.
Amani alikuwa amevaa kiatu kimoja tu. Elias akapiga magoti, akamsaidia cha pili, kisha akachukua koti la mtoto. “Tunakwenda nje.”
Musa akaketi kwenye kiti karibu na mlango. “Nenda.”
“Siwezi kukuacha.”
“Lakini tayari umeamua kwamba hunisikilizi.”
Mtetemo mwingine mdogo ukapita chini ya miguu yao. Huo ulikuwa wa kutosha. Elias akamshika Amani mkono na kutoka naye nje, moyo ukimdunda kwa hasira na hofu. Alitarajia kusikia hatua za baba yake nyuma yao. Hakusikia.
Barabarani, majirani walikuwa wakitoka kwenye nyumba zao kwa njia tofauti. Wengine walikimbia. Wengine walibeba watoto. Mama mmoja alikuwa ameshika sufuria badala ya begi. Mwanaume wa duka la kona alipiga kelele, “Tunaenda wapi?” lakini hakuna aliyekuwa na jibu.
Amani alimkumbatia Elias kiunoni. “Babu yuko ndani.”
“Nitajua yuko salama.”
“Ulisema tutoke sasa.”
Elias akatazama nyumba. Hakutaka kurudi ndani bila sababu, lakini hakutaka mtoto ajifunze kwamba amri ya mfumo ilikuwa muhimu kuliko mtu aliyekataa kuifuata. Akampigia Musa. Simu ikaita mara moja.
“Niko chini ya fremu ya mlango wa ndani,” Musa alisema kabla Elias hajauliza. “Nimehamisha kiti mbali na kabati.”
“Huo si mpango tuliokubaliana.”
“Hatukuwa na mpango.”
Elias hakujibu.
Baada ya dakika sita, ujumbe mwingine ukafika kwenye simu yake.
**SASISHO: MAKADIRIO YA AWALI YALIKUWA JUU KULIKO DATA YA SASA. ENDELEA KUWA TAYARI. USIKIMBIE.**
Kundi la majirani lilitoa sauti ya pamoja, nusu nafuu, nusu hasira. Mtu mmoja akacheka kwa uchungu. “Walitutoa vitandani kwa makosa?”
Amani akasoma ujumbe. “Kwa hiyo tulitoka bure?”
Elias alitaka kusema hapana. Tahadhari haikuwa bure ikiwa ilimfanya mtu ajilinde. Lakini alikumbuka Musa ndani ya nyumba, na maneno yake mwenyewe: *kazi yangu ni kujua.*
Ruth Kenga, mhariri wa redio ya jamii ambaye aliishi nyumba tatu kutoka kwao, alitokea akiwa amevaa koti juu ya kanga. “Elias,” alisema, “redio tayari inapokea simu. Watu wanauliza kwa nini walipata jumbe tatu tofauti.”
“Nenda hewani na hatua salama tu. Usitaje sababu kabla sijajua.”
“Na ukiulizwa kama mfumo ulikosea?”
Elias akavuta pumzi. “Sema tunathibitisha mlolongo wa ujumbe.”
Ruth hakufurahia jibu hilo, lakini alitikisa kichwa na kuondoka.
Elias akampeleka Amani karibu na ukuta wa chini uliokuwa wazi. Mtoto alikuwa ametulia, lakini si kwa amani. Alikuwa ameshaona kitu ambacho Elias alitaka kimfichikie: watu wazima wenye mamlaka hawakuwa na jibu moja.
Simu ya Elias ikatetema tena. Si mfumo. Ilikuwa picha iliyotumwa na jirani kwenye kundi la mtaa. Screenshot ya tahadhari ya kwanza ilionyesha namba kubwa kuliko hata ile iliyokuwa kwenye simu yake—na muda wake ulikuwa sekunde kumi na mbili mapema.
Elias akapanua picha kwa vidole viwili. Chini kabisa palikuwa na alama ya njia ya usambazaji ambayo aliijua vizuri.
Kabla hajafunga simu, Elias aliwaomba majirani wachache wasifute tahadhari zao. Hakutaka kugeuza mtaa kuwa maabara, lakini timestamps za vifaa vya kawaida zilikuwa ushahidi wa kile watu walichokiona kwa macho yao. Mama aliyekuwa amebeba sufuria alimwonyesha ujumbe wake; haukuwa na namba, lakini ulitumia neno “haraka” mara mbili. Kijana wa nyumba ya pili alikuwa na screenshot iliyotumwa na rafiki kabla app yake mwenyewe haijalia. Elias alipiga picha za skrini kwa ruhusa na kuandika jina la channel, si jina la mtu.
Amani alikaa kwenye ukuta, akitazama watu wakilinganisha simu. “Baba, kama simu yangu na yako hazikubaliani, ninamsikiliza nani?”
Elias alikaa karibu naye. “Kwenye dharura, kwanza tunafanya hatua ambayo ni salama hata taarifa ikibadilika.”
“Lakini ujumbe haukusema hivyo.”
“Hapana.”
“Basi wewe unajua kwa sababu ni kazi yako.”
Elias alitaka kusema ndiyo, lakini aliona mtego wa jibu hilo. “Leo nimegundua kazi yangu pia ni kufanya ujumbe usihitaji mimi nisimame pembeni yako kuueleza.”
Waliporudi karibu na nyumba, Musa alikuwa ametoka mwenyewe. Hakuwa na viatu vya haraka; alikuwa amevaa viatu vyake vya zamani vya karakana na ameshika funguo. Hakumwambia Elias “nilikwambia.” Alimpa tu Amani koti la pili na kumwuliza kama aliumia. Kutokuwepo kwa ushindi kwenye sauti yake kulifanya Elias ajisikie vibaya zaidi.
Ruth alipita akienda studio na kusema, “Nitatuma rekodi za calls baada ya kipindi. Lakini usije na explanation kabla logi.” Elias akakubali. Hapo ndipo alipoamua kwamba siku hiyo asingetetea mfumo kwa mazoea; angeanza na mlolongo wa kile kilichotumwa.
Ujumbe wa kwanza haukutoka kwenye njia aliyotarajia.
#