Hamisi alimsubiri Mariam kwenye canteen kabla zamu haijaanza. Saa ilikuwa 06:25, chairs nyingi bado zilikuwa juu ya meza, na mfanyakazi wa jikoni alikuwa akichemsha chai kwenye sufuria kubwa. Hamisi alikuwa ameshika karatasi iliyokunjwa mara mbili.
Mariam alipoiona, hakuketi mara moja.
“Umeandika?”
Hamisi akatikisa kichwa.
“Uko sure?”
“Ndiyo.”
Mariam akavuta kiti na kukaa upande wa pili. “Kabla sijaisoma, nataka ujue unaweza kuichukua na kuondoka.”
Hamisi akakunja uso. “Nimeamka mapema kuandika halafu unaniambia niende?”
“Nakuambia sahihi yako si deni kwangu. Ukiweka, iwe kwa sababu maneno ni yako.”
Hamisi aliangalia karatasi, kisha akaiweka mezani.
“Niliandika nilichokumbuka.”
Mariam akaifungua.
Mstari wa kwanza ulikuwa sawa: Ijumaa, Bay Three scanner issue, supervisor terminal, ticket yenye employee number ya Mariam. Lakini paragraph ya pili ilikuwa na sentensi: “Victor alikuwa anataka Mariam aondoke na ndiyo maana access ilizimwa.”
Mariam akasukuma karatasi kurudi kwake.
“Hii umeiona?”
Hamisi alisoma line. “Hapana. Lakini kila mtu—”
“Basi iondoe.”
Hamisi akamwangalia kwa hasira ndogo. “Mariam, unataka nikusaidie au hutaki?”
“Nataka unisaidie kwa kitu ambacho kinaweza kusimama ukiulizwa tena baada ya miezi sita.”
Hamisi akachukua kalamu, akafuta sentensi hiyo kwa mstari mmoja.
Kisha Mariam akaona nyingine: “Management ilikuwa imepanga kupunguza watu wawili.”
“Hii uliiona?”
“Niliambiwa na Salim.”
“Salim aliiona?”
“Sijui.”
“Iondoe.”
Hamisi akavuta pumzi, lakini akaifuta.
Walibaki na paragraph fupi zaidi:
Ijumaa asubuhi, karibu saa 10:10–10:20, Hamisi alikuwa kwenye supervisor terminal wakati IT technician akirekebisha scanner ya Bay Three. Ticket list ilikuwa wazi. Aliona request yenye employee number ya Mariam na action `user access revoke`. Status ilikuwa approved by operations supervisor. Hakufungua detail, hakusoma approver name, na hakujua reason.
Mariam aliisoma tena.
“Hii ndiyo uliona?”
“Ndiyo.”
“Unaweza kusema hivyo mbele ya HR?”
Hamisi akatazama mlango wa canteen. “Ndiyo, lakini sitaki jina langu liwekwe kwenye notice board ya kampuni.”
“Hakuna anayesema hivyo.”
“Victor ana control overtime list.”
Hapo Mariam alinyamaza.
Hamisi alikuwa na watoto wawili. Overtime yake ilikuwa sehemu kubwa ya pesa ya shule. Kukubali kuwa witness hakukuwa gesture ya urafiki tu; ilikuwa risk ya maisha ya kawaida.
“Basi andika pia kwamba statement itumike kwenye HR case au mediation tu bila public circulation isipokuwa ikihitajika rasmi.”
“Unafikiri watakubali?”
“Sijui. Lakini tunaweza kuweka preference yako.”
Hamisi akaongeza line hiyo.
Mfanyakazi wa jikoni aliwaletea chai mbili bila kuulizwa. Mariam alitaka kukataa lakini Hamisi akasema, “Leo ninalipa.”
“Usifanye hii kuwa sherehe.”
“Si sherehe. Ni chai.”
Wote wakacheka kidogo.
Hamisi akasema, “Nililala vibaya jana.”
“Kwa sababu ya hii?”
“Ndiyo. Nilifikiria nikisema niliiona ticket, mtu atasema nilikuwa naangalia screen ambayo si yangu.”
“Ulikuwa pale kwa scanner repair.”
“Najua. Lakini watu wakitaka kukufanya uwe tatizo, wanachukua kitu kidogo.”
Mariam alielewa sentensi hiyo vizuri sana. “Ndiyo maana statement isiwe na chochote zaidi ya ulichoona katika mazingira yale.”
Hamisi akapitia tena maneno yake, safari hii polepole zaidi. Alibadilisha “nilisoma ticket” kuwa “niliona ticket kwenye list” kwa sababu hakufungua detail. Alibadilisha “Victor approved” kuwa “status showed approved by operations supervisor.” Mariam hakumwambia afanye hivyo; Hamisi mwenyewe alianza kuona tofauti.
“Unaona?” Mariam alisema. “Sasa hii ni yako.”
“Na inaonekana dhaifu.”
“Inaonekana narrow. Hiyo si weakness.”
Hamisi akachukua kalamu, akasaini chini, kisha akaandika tarehe na muda. Akatengeneza copy ya pili kwa mkono wake mwenyewe kwa sababu hakutaka kutumia photocopier ya office kabla shift haijaanza.
Mariam alichukua original.
“Thank you.”
Hamisi akasema, “Usinishukuru sana. Ninaogopa bado.”
“Unaweza kuogopa na bado ukasema ulichoona.”
Walikaa kimya kwa muda.
Kabla ya chai kuisha, mlango wa canteen ulifunguliwa na workers wawili wakaingia wakizungumza kuhusu pallets zilizokwama yard. Hamisi alinyamaza mpaka walipopita. Mariam aliona jinsi mwili wake ulivyobadilika kila mtu alipoingia—mabega yakikaza, sauti ikishuka. Hapo alitambua kwamba consent ya witness haikuwa sahihi kwenye karatasi tu; ilikuwa kitu cha kuheshimiwa kila hatua. Akamwambia, “Niki-submit hii, nitataja preference yako ya confidentiality tena mbele yako.” Hamisi akasema, “Hapo nitaweza kusimama.”
Kisha Hamisi alisema, “Kuna jambo lingine.”
Mariam akamwangalia.
“Mwaka jana kulikuwa na mtu wa inventory, Rose.”
“Namkumbuka kidogo.”
“Alikaa karibu wiki mbili akija kazini bila duties. System ilisema active. Watu walidhani amefanya kosa.”
“Ulihusika?”
“Hapana. Niliona tu alikuwa floor mara nyingi bila assignment.”
“Na mwisho?”
“Aliondoka.”
“Kwa resignation?”
“Sijui.”
Mariam akafunga statement. “Basi hatutajenga kitu juu yake.”
Hamisi akashangaa. “Hutaki kumtafuta?”
“Si sasa.”
“Kama ni pattern?”
“Pattern ya mtu mwingine inaweza kunisaidia, lakini pia inaweza kunitoa kwenye facts zangu. Nina enough kwenda hatua inayofuata.”
Hamisi akatikisa kichwa. “Wewe ungekuwa mtu mwingine, ungekuwa tayari unatafuta Rose Facebook.”
“Mimi pia nataka. Lakini sitaki case yangu iwe kuwinda hadithi.”
Saa 06:55 workers walianza kuingia canteen kwa chai ya haraka. Hamisi akakunja duplicate yake na kuiweka ndani ya wallet. Mariam akaweka original kwenye envelope yenye HR receipt.
Wakiwa wanatoka, Denis alipita na kuwatazama. Hakusema chochote. Hamisi alikaza mabega kidogo. Mariam aliiona.
“Bado unaweza kubadilisha mawazo kabla statement haijatumika,” alisema.
Hamisi akatikisa kichwa. “Nimeshasaini.”
“Sahihi haikufanyi mfungwa.”
“Ninaelewa.”
Walitembea kuelekea warehouse. Hamisi alipofika karibu na entrance, supervisor mwingine alimwita kuhusu overtime ya weekend. Hamisi alijibu kawaida, lakini Mariam aliona jinsi alivyoiweka duplicate note ndani zaidi ya vest. Hofu yake haikuwa dramatic; ilikuwa ndogo, ya kila siku, na ndiyo iliyofanya sahihi yake iwe na uzito.
Kabla hawajatengana, Hamisi alisimama.
“Mariam.”
“Ndiyo?”
Alitoa duplicate note, akaikunjia vizuri zaidi na kuiweka kwenye pocket ya ndani ya vest.
“Mariam, wewe si wa kwanza kukaa hapa bila kupewa kazi.”
---