Kaseke alikutana nao kwenye kibanda cha chai kilichokuwa karibu na barabara ya kwenda kwenye kiwanja. Hakukaa mpaka Juma afike. Alisimama pembeni ya meza, akishikilia faili la bluu na simu iliyokuwa imejaa ujumbe.
“Nimeahirisha ukamilishaji kwa saa ishirini na nne,” alisema. “Sijafuta makubaliano kabisa.”
Amina aliketi kwanza.
“Tunataka kuona kila ukurasa uliotiwa saini.”
Kaseke aliweka faili mezani, lakini mkono wake ulibaki juu ya jalada.
“Nilidhani Juma ndiye mwenye mamlaka.”
“Uliamini hivyo kwa sababu gani?” Neema akauliza.
“Alikuwa na hati, funguo na maelezo yote. Alisema dada zake walikuwa wanajua mchakato.”
Halima akamwangalia Juma.
“Hatukujua.”
Juma hakumjibu. Aliangalia barabara, kisha akavuta kiti.
Kaseke akafungua ukurasa wa kwanza. Kulikuwa na maelezo ya kiwanja, tarehe ya makubaliano ya awali, kiasi cha amana na muda wa ukamilishaji. Chini yake, jina la Juma lilikuwa limeandikwa kama mwakilishi wa familia.
Amina akasoma mara mbili.
“Hapa hakuna sahihi za wengine.”
“Juma alisema angeleta sahihi ya mwisho,” Kaseke akasema.
“Na ulilipaje amana?”
“Kiasi kilitumwa kwa akaunti niliyopewa. Maelezo yalisema ‘Mhando plot.’”
Juma akasema, “Nilitaka kuhakikisha pesa haipotei.”
Amina akamgeukia.
“Amana ilikaa kwenye akaunti gani?”
Juma akafungua simu, lakini Kaseke akazungumza kwanza.
“Fedha zilitoka kwenye akaunti yangu baada ya mimi kulipa. Nilipewa ujumbe kwamba Juma angekamilisha ndani ya siku saba.”
“Ulipewa nakala ya makadirio ya thamani?” Neema akauliza.
Kaseke akatoa karatasi yenye muhuri wa wakala wa mali.
“Brokari aliniambia bei hiyo ilikuwa nzuri kwa sababu nilikuwa tayari kuchukua haraka.”
Amina alichukua karatasi. Makadirio mawili ya pembeni yalikuwa na viwango vya juu kuliko kiasi cha makubaliano. Tofauti haikuwa ndogo.
“Brokari huyu ni nani?” Halima akauliza.
“Anaitwa Rashid. Aliletwa na Juma.”
Juma alisogeza faili.
“Rashid aliwahi kusaidia kwenye duka. Alijua watu wa eneo.”
“Kujua watu si sawa na kuamua bei,” Amina akasema.
“Nilihitaji mnunuzi aliyekuwa tayari kusubiri muda mfupi.”
“Ulihitaji mnunuzi aliyekuwa tayari kukubali haraka.”
Juma alikaza taya.
“Deni lilikuwa linakimbia.”
“Na bei nayo ilikimbia chini.”
Kaseke akainua mikono.
“Sikuja kuwasikia mkibishana. Nimeweka fedha yangu kwa sababu niliahidiwa uhamisho ulio wazi. Kama familia haikubaliani, sitaki kuingia kwenye mgogoro.”
Amina akamtazama.
“Tunakuomba usikamilishe mpaka tumalize kuthibitisha mamlaka na thamani.”
“Ndiyo maana nimesimamisha kwa saa ishirini na nne. Baada ya hapo, brokari anataka gharama zake.”
“Ni gharama gani?”
Kaseke alionyesha ujumbe wa Rashid. Kulikuwa na madai ya usafiri, ukaguzi na maandalizi ya karatasi. Lakini ujumbe haukuwa na risiti.
Neema akasema, “Hatuwezi kuhesabu madai yasiyo na nyaraka kama deni la familia.”
Rashid alitokea nyuma ya kibanda kabla Kaseke hajajibu. Alikuwa amevaa shati jeupe lililofungwa mpaka juu na kubeba bahasha nyembamba.
“Nilisikia mnatafuta nyaraka.”
Juma alisimama.
“Umeitwa?”
“Nilimsaidia Kaseke kufika hapa. Na nilifanya kazi ya kuunganisha pande mbili.”
Amina hakumkaribisha kukaa. “Tunaomba mkataba wa huduma yako na risiti za gharama.”
Rashid akatabasamu kwa upande mmoja.
“Familia haiwezi kukamilisha jambo kama kila karatasi inahitaji kikao.”
“Familia haiwezi kuuza kiwanja kama kila karatasi inafichwa,” Amina akasema.
Kaseke akamwangalia Rashid.
“Ulinieleza kuwa Juma angeleta sahihi ya mwisho. Ulimwambia yeye kuwa bei inaweza kupanda ikiwa tunasubiri?”
Rashid aliangalia faili.
“Bei ilikubaliwa.”
“Na makadirio mawili yalionyesha tofauti,” Amina akasema.
“Makadirio si bei ya sokoni.”
“Basi tutaomba makadirio ya tatu.”
Rashid akamgeukia Juma.
“Nilikwambia familia itaanza kuchelewesha.”
Juma alisimama pia.
“Usinielekeze mbele yao.”
“Nilikuwa nakuambia ukweli. Ulishasema muda ni muhimu.”
“Usitaje mambo ya ndani.”
Amina alihisi hewa ikibadilika. Rashid hakuwa tu brokari aliyekuwa akisubiri ada. Alikuwa anajua Juma alikuwa na haraka kabla wengine hawajui deni lote.
“Ulipataje taarifa kwamba Juma alikuwa na haraka?” Amina akauliza.
Rashid akageuka kwake.
“Aliniambia.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu nilikuwa namtafutia mnunuzi.”
“Kwa nini alikuchagua wewe?”
“Kwa sababu nilimjua baba yake.”
“Hilo halijibu.”
Rashid alikunja bahasha.
“Kila familia ina mambo yake. Mimi nilileta mnunuzi.”
“Na ulipendekeza bei hii?” Neema akauliza.
“Nilipendekeza bei ambayo ingefanya muamala uende haraka.”
“Kwa nini haraka ilikuwa muhimu kuliko thamani?” Halima akauliza.
Juma aligonga meza kwa vidole.
“Kwa sababu tulikuwa na deni.”
Rashid akanyamaza. Kaseke alimtazama Juma, kana kwamba sasa alikuwa amepata jibu ambalo hakuwa amepewa mwanzoni.
Amina akafungua picha ya mkataba wa SACCO kwenye simu yake, lakini hakumwonyesha Rashid maelezo yote.
“Deni ni la baba. Kiwanja ni dhamana ya familia. Hakuna mtu mmoja aliyekuwa na mamlaka ya kuahidi uhamisho wa siku saba.”
Rashid akasema, “Mambo ya familia si yangu.”
“Lakini ada yako inategemea makubaliano hayo.”
“Nilifanya kazi.”
“Basi tuone kazi hiyo kwa nyaraka.”
Rashid aliweka bahasha mezani.
“Gharama zangu ziko hapa.”
Amina aliifungua. Ndani kulikuwa na karatasi mbili za mafuta, nakala ya ukaguzi wa mpaka na ujumbe uliochapishwa. Hakukuwa na mkataba wa huduma uliotiwa saini na familia. Kwenye ujumbe mmoja, Juma alikuwa ameandika: **Fanya iwe haraka. Usifungue mambo ya deni.**
Neema aliusoma kwa sauti.
Juma alinyanyua mkono.
“Ujumbe huo ulikuwa kati yangu na Rashid.”
“Na ulikuwa unahusu mali ya wote,” Amina akasema.
Juma akaketi. Sauti yake ilipungua.
“Nilitaka Kaseke akamilishe kabla taarifa ya SACCO haijafika hatua mbaya.”
“Na ulitaka sisi tusijue,” Halima akaongeza.
“Nilijua mkijua mtasimamisha kila kitu.”
“Kwa sababu tulipaswa kusimamisha,” Amina akasema.
Kaseke akafunga faili lake.
“Mimi nasitisha ukamilishaji. Sitatuma fedha nyingine mpaka nipate uthibitisho wa sahihi zote.”
Rashid akasimama kwa hasira.
“Na ada yangu?”
“Tutaiangalia,” Amina akasema. “Lakini si kutoka kwenye kodi wala amana mpaka ijulikane ni kazi gani familia iliidhinisha.”
Rashid alimtazama Juma kwa muda, kisha akaondoka bila kuaga.
Kaseke aliwapa nakala ya mkataba wa awali na ujumbe wa amana. Amina alihakikisha kila ukurasa ulipigwa picha mbele ya wote. Juma hakujaribu kumzuia.
Walipokuwa wakitembea kuelekea kwenye kiwanja, Halima alifungua ujumbe wa Kaseke tena.
“Bei ya chini haikusaidia tu deni,” alisema. “Ilimsaidia mnunuzi pia.”
“Na Rashid alipata ada ya haraka,” Neema akaongeza.
Juma akasema, “Sikupanga kumdanganya Kaseke.”
“Lakini ulimpa taarifa nusu,” Amina akajibu.
Walifika kwenye kiwanja. Nyasi zilikuwa zimekuwa ndefu kando ya uzio uliopinda. Kaseke alikuwa ameshaondoka, lakini alama za tairi zilionekana kwenye udongo.
Amina alisimama katikati ya eneo na kuangalia barabara ya pembeni.
“Baba alitaka duka liendelee,” alisema. “Hakuwa ameandika kwamba Juma au mtu mwingine auze kiwanja kwa bei ya kwanza.”
Juma alishusha pumzi.
“Nilidhani nikifunga deni, mtanipongeza.”
“Labda tungekushukuru kwa kutuambia,” Neema akasema.
“Na kama ningewaambia mkakataa?”
“Basi tungetafuta mpango mwingine.”
“Na kama mpango mwingine usingepatikana?”
Amina akamgeukia.
“Basi tungeamua pamoja ni kitu gani cha kuuza, kwa bei gani, na kwa nini. Ulichotufanyia si kwamba ulitaka kulipa deni. Ni kwamba ulifanya hofu iwe siri yako binafsi.”
Juma alitazama udongo.
Kwenye simu ya Amina, ujumbe mpya uliingia kutoka kwa Kaseke.
**NITASITISHA KUKAMILISHA. LAKINI RASHID AMESEMA ATAWASILISHA DAI LA ADA KWA FAMILIA.**
Chini ya ujumbe huo kulikuwa na picha ya karatasi ambayo Kaseke alikuwa ametumiwa na Rashid.
Mstari wa mwisho uliwafanya wote wanyamaze:
**BROKARI ALIWEKWA NA NDUGU WA FAMILIA, SI NA WATOTO WOTE.**
---