Halima alikimbia kutoka nyumba moja hadi nyingine na filimbi yake. Mfaume na vijana walivunja uzio kuwatoa mbuzi. Walimu walibeba watoto kwenye gari la shule. Familia mbili zilikuwa tayari zimeondoka, lakini nyumba ya Mama Zubeda ilikuwa imefungwa.
Alikuwa mlemavu wa miguu na mjukuu wake alikuwa ameenda kutafuta ng’ombe.
Kiwelu alitaka kubaki akirekodi maji yanavyokuja. Halima alimpa kamera kijana mmoja juu ya kilima na akakimbia kwa Zubeda.
Katika chumba cha vali, Kassim na Salum waliendelea kuzungusha gia. Maji ya kusafisha yaliondoa tope, lakini shinikizo lilitikisa ukuta. Kondo alipiga kelele kwamba nguzo ya valve ilikuwa ya zamani na inaweza kuvunjika.
Mizunguko kumi na tisa.
Kassim alisukuma lever. Haikusogea. Salum aliweka mwili wake juu yake. Kwa pamoja waliifikisha mzunguko wa ishirini.
Lango 4B lilianza kufunga.
Kwenye mto, wimbi la kwanza lilifika. Halima na Mfaume walimwinua Mama Zubeda kwenye mlango uliotolewa kwenye bawaba na kuutumia kama machela. Mjukuu alirudi akilia na ng’ombe mmoja. Walikimbia kuelekea kilima wakati maji yakivunja ukuta wa nyumba.
Kiwelu alirekodi wimbi likibeba mifuko yenye alama za Kaskazi kutoka mfereji wa siri. Baadhi ilipasuka na kutoa unga mweusi. Maji yalikuwa ushahidi hai wa uchimbaji.
Lakini pia yalikuwa hatari. Gari la shule lilikwama kwenye matope. Watoto walishuka na kushikana mikono, wakiongozwa na walimu. Halima alirudi mara mbili kuhakikisha hakuna aliyeachwa.
Lusekelo alifika na polisi, si kusaidia uokoaji bali kumkamata Halima kwa “kueneza taharuki na kuvamia eneo la bwawa.” Watu wa kijiji walisimama mbele yake. Mfaume alionyesha video ya maji na kusema, “Utakamatwa kwanza na mto.”
Kwenye jengo la udhibiti, walinzi walivunja mlango. Kassim alisimama mbele ya jopo. Mfumo ulionyesha 4B imefungwa kwa asilimia tisini. Mlinzi alijaribu kuirejesha kwa kompyuta, lakini Kondo alikuwa amekata kiunganishi cha umeme.
Upendo aliingia akiwa na afisa wa mahakama na amri ya kusimamisha utoaji wa maji.
Hakimu alisaini baada ya kuona picha za handaki na data ya Kondo.
Afisa alimkabidhi Lusekelo nakala.
Sajenti alidai amri imechelewa, lakini saa yake ya mfumo ilionyesha mzunguko wa jaribio ulianza kabla kibali cha mamlaka kutolewa.
Mrema alifika kwa gari la Mkuu wa Wilaya.
Alitazama mashamba yaliyofurika kidogo na akasema Kassim ameharibu mfumo, akasababisha wimbi.
Kassim alionyesha rekodi ya kompyuta.
Akaunti ya msimamizi wa Kaskazi ilianzisha 4B. Jina la mtumiaji lilikuwa E.Mrema.
“Linaweza kuibiwa,” Mrema alisema.
Kiwelu akafika na video kutoka handaki, masanduku ya grafiti, na mifuko iliyotoka kwenye maji. “Na hivi pia vimeibiwa?”
Mkuu wa Wilaya aliamuru wote watulie hadi tume ichunguze. Hakumkamata Mrema.
Badala yake, aliomba Kaskazi iendelee “kulinda bwawa” kwa sababu kampuni ndiyo ilikuwa na wataalamu.
Kassim alitambua kwamba hata baada ya kuzuia mafuriko, mfumo wa mamlaka ulikuwa bado upande wa Mrema.
Watu waliokubali fidia walikuwa wameona nyumba ya Mfaume ikiungua na maji yakifunguliwa. Wengi walirudi shuleni kuchukua nakala za hati zao. Kijiji kilichogawanywa kilianza kuungana, si kwa sababu wote walimwamini Kassim, bali kwa sababu waliona kampuni haikulinda hata waliotii.
Usiku, Salum alimwambia Kassim jambo ambalo hakusema handakini.
Surveyor Juma Ndele hakufa kwenye ajali ya kawaida. Kabla ya kufa, alituma barua kwa Mahakama ya Ardhi yenye nakala ya ramani ya kweli. Barua haikuwahi kufika kwenye faili.
Maji yalipopita kwenye mashamba, Kassim alifuatilia kiwango kwa alama za simu zilizotumwa na vijana kwenye kilima. Kila dakika walipiga picha ya fimbo za kupima. Data hiyo ya jamii ililingana na sensa ya Kondo na ilionyesha wimbi lilianza kabla Kassim kuvuta lever ya kusafisha.
Hivyo Mrema hangeweza kusema Kassim ndiye aliyeanzisha utoaji wa kwanza.
Mama Zubeda, baada ya kufika salama, alikataa kupelekwa Lukobe. “Kuokolewa leo si kukubali kuondoka milele,” alisema. Upendo aliandika kauli hiyo kwenye maombi ya mahakama ili kutenganisha uokoaji wa dharura na kukabidhi haki.
Huo ulikuwa mtego mwingine wa kampuni: kutumia picha za watu wanaohama kwa muda kama ushahidi kwamba wamekubali uhamisho wa kudumu.
Kiwelu alipata mifuko miwili ya sampuli iliyokwama kwenye mti. Hakuzigusa. Aliweka kamera, akaita afisa wa mazingira, na kuwaonyesha viongozi wa kijiji. Mifuko ilikuwa na namba zinazolingana na picha za handaki. Mnyororo huo uliunganisha uchimbaji wa siri na maji yaliyotolewa kwa makusudi.
Lusekelo alipokuwa mbele ya umati, askari mmoja kijana alimwambia kwa sauti ya chini kwamba saa ya mfumo wa bwawa haikulingana na taarifa ya kibali.
Sajenti alimnyamazisha, lakini Kiwelu alisikia.
Baadaye askari huyo alitoa nakala ya daftari la simu lililoonyesha Mrema alitoa amri dakika kumi na saba kabla mamlaka kuidhinisha jaribio.
Uongo ulikuwa umeanza kabla sababu yake ya kisheria.
Mtu katika mahakama aliichukua.
Katika dakika hizo saba, Kassim aligundua ramani ya uokoaji ya wilaya ilikuwa na makosa yale yale ya ramani ya uhamisho. Barabara ya juu ilionyeshwa wazi, lakini daraja dogo lilikuwa limeporomoka miezi sita iliyopita.
Alitumia picha za droni na ujumbe wa madereva kubadilisha njia papo hapo, kisha akatuma tabaka jipya kwenye simu za walimu na waendesha bodaboda.
Mfumo wa kawaida ulitaka afisa mmoja aidhinishe mabadiliko; hakuna muda uliokuwepo. Kassim aliandika sababu ya kila uamuzi ili ukaguliwe baada ya hatari kupita.
Mama Zubeda alikataa kuondoka bila sanduku la hati za ardhi.
Mfaume alitaka kuliacha, lakini Halima alijua hati hizo ndizo kampuni ingetangaza zimepotea kwenye mafuriko. Walitumia gunia la plastiki na kulifunga juu ya pikipiki. Kitendo hicho kilichelewesha uokoaji kwa sekunde tisini, hivyo Kassim alihesabu kiwango cha maji kabla kukiruhusu.
Haikuwa rahisi kusema mali si muhimu wakati mali hiyo ndiyo ushahidi wa nyumba yako. Walimtoa Mama Zubeda, dawa zake, na sanduku lake.
Dakika moja baadaye maji yakafunika ngazi ya kwanza.
Kesho, kesi yao ya dharura ya kusimamisha uhamisho ilipangwa kusikilizwa katika mahakama hiyo hiyo.