Jikoni kwa Mama Rahma kulikuwa na harufu ya chai iliyochemshwa kwa tangawizi na mafuta yaliyobaki kwenye sufuria ya maandazi. Amina aliingia mchana uleule akiwa na bahasha ya suspension ndani ya mkoba. Hakukuja kukumbatiana. Mama yake alikuwa amesimama karibu na meza ya mbao, ameshikilia kitambaa cha chai kilichokunjwa mara nne.
“Kabla hujaniuliza, soma hii,” Rahma alisema.
Alitoa ukurasa mmoja ndani ya kitambaa. Karatasi ilikuwa imekunjwa kwenye mstari uliopita karibu na saini. Amina aliutandaza kwa vidole viwili. Juu kulikuwa na kichwa cha ombi la uchunguzi wa fedha za Mzee Sefu. Chini yake kulikuwa na sentensi mbili zilizosema familia ilihitaji kampuni kusaidia kufuatilia fedha zilizokuwa zimepotea. Hakukuwa na neno wizi. Hakukuwa na jina la akaunti. Saini ya Rahma iliwekwa chini ya ukurasa, na tarehe ilikuwa siku tatu kabla ya barua ya kampuni.
“Hii ndiyo uliyoisaini?” Amina aliuliza.
Rahma alikaa. “Nilisaini ombi la kutafuta pesa. Juma alisema kampuni yako ingeweza kusaidia kwa sababu wewe unajua kufuatilia manunuzi.”
“Kwa nini kampuni imesema umenishtaki kwa wizi?”
Rahma akafinya kitambaa cha chai. “Sikujua walitumia maneno hayo.”
Juma alikuwa ameketi karibu na jiko, miguu yake ikiwa imekunjwa chini ya kiti. Alikuwa ameacha simu yake juu ya blue family ledger. “Maneno hayo yalitoka kwenye matendo yako,” alisema. “Pesa zilihamishwa, na wewe ndiye uliyekuwa ukisema baba aliacha mpango wa maji.”
Amina akamgeukia. “Nimekuwa nikisema mpango wa maji kwa sababu risiti zake zipo. Hilo halinifanyi niwe mwenye akaunti.”
“Wewe ndiye uliyesoma karatasi zake kuliko sisi tuliobaki nyumbani.”
“Hilo ni kosa langu gani?”
Juma hakujibu. Rahma aliweka chai mbele yao, lakini hakuna aliyekunywa. Juu ya ledger kulikuwa na alama za mafuta na namba zilizoandikwa kwa penseli. Amina aliomba kuiona. Juma akaweka kiganja juu yake. Nje ya dirisha, watoto wa jirani walikuwa wakifukuza tairi la baiskeli kwenye matope. Sauti yao ilifanya jikoni ionekane kama sehemu ya kawaida, lakini karatasi iliyokuwa mezani ilikuwa imevuta kazi, familia na fedha kwenye chumba kimoja.
“Hiyo ni ya familia.”
“Ndiyo maana naomba tuisome pamoja.”
Rahma akamtazama mwanawe. “Mpe.”
Juma akavuta ledger upande wa mama, akafungua ukurasa wa katikati. Tarehe za malipo zilikuwa zimepangwa kwenye safu tatu: maji, chakula na karakana. Chini ya maji kulikuwa na kiasi kilicholingana na namba iliyokuwa kwenye complaint summary. Amina akatoa simu yake na kuonyesha ujumbe wa benki aliokuwa ameupata kwenye kumbukumbu yake ya zamani. Uhamisho haukuingia kwenye akaunti yake. Ulitumwa kwa namba ya huduma iliyokuwa imeandikwa “Maji-Mto.”
“Uliiona hii?” alimuuliza Rahma.
Mama yake hakujibu mara moja. “Juma alisema ulishindwa kusaidia mradi. Alisema ulipopewa nafasi ya kusimamia, ulificha taarifa.”
“Nilisema tunahitaji watu wawili kusaini, si kwamba sitaki kusaidia.”
Juma akainuka. “Kila mara watu wawili, kila mara rekodi. Baba alipokufa, ulikuwa mjini. Mimi ndiye nilibaki na wadai na tanki lililovunjika.”
“Basi niambie pesa zilienda wapi.”
“Usinihoji jikoni kwa kutumia sauti ya ofisini.”
Amina alihisi hasira ikipanda, lakini akafungua daftari lake. “Sitafuti sauti ya kukushinda. Nataka tarehe, kiasi na mpokeaji.”
Rahma akainamisha kichwa. “Amina, nilisaini kwa sababu Juma alisema umekataa kabisa mradi wa maji. Nilifikiri umechoka kubeba sisi wote.”
“Mama, ulisaini ombi la uchunguzi au shutuma ya wizi?”
“Ombi la uchunguzi.”
“Ulisoma ukurasa uliokuwa nyuma?”
Rahma akanyamaza. Juma aliufunga ledger kwa nguvu. “Hakuna ukurasa wa nyuma.”
Amina akanyoosha mkono, akafungua tena ledger kwenye tarehe ya uhamisho. Kando ya kiasi hicho kulikuwa na alama ndogo ya duara na herufi M. Chini ya ukurasa kulikuwa na mstari uliofutwa kwa kifutio. Alipougeuza ukurasa, Juma akauvuta ledger kwa haraka.
“Usibebe vitu vya nyumba,” alisema.
“Sibebi. Ninaandika kile tunachokiona.”
Juma akafunga mlango wa jiko kana kwamba mazungumzo yalikuwa ya watu wawili tu. Rahma akatazama mkono wake uliokuwa umesaini. “Karatasi hiyo niliona tu usiku ule. Juma aliniambia ukurasa wa maelezo utakuja baadaye.”
“Na haukuja?”
“Sikujua.”
Amina alisimama. “Nitafungia uhamisho wa fedha za ardhi mpaka tuone chanzo chake.” Alitoa kalamu na kuandika kwenye daftari lake kwamba freeze hiyo haikuwa umiliki mpya. Ilikuwa alama ya muda iliyowekwa ili hakuna mtu atakayeondoa pesa wakati kumbukumbu zikichunguzwa. Rahma alimuuliza kama hatua hiyo ingezuia chakula cha wiki. Amina akamweleza tofauti kati ya reserve ya mradi na fedha za matumizi, kisha akaahidi kutafuta njia ya kulipa mahitaji ya nyumbani bila kugusa kiasi kilichobishaniwa. Juma alisikiliza akiwa mlangoni, lakini hakurudi mezani.
Juma akacheka kwa uchungu. “Wewe utafungia familia yako?”
“Nitafungia uhamisho mmoja unaotegemea ledger ambayo hakuna anayekubali kuisoma.”
Alitoa fomu ya SACCO aliyokuwa amebeba kwa ajili ya kuomba taarifa ya malipo na kuiweka mezani. Rahma alisoma mstari wa ombi, kisha akaweka sahihi yake chini, safari hii baada ya kusoma kila neno. Juma alitoka jikoni bila kuchukua ledger. Mlango ulipogongwa, vikombe vilitetemeka.
Amina akamwangalia mama yake. “Ukitaka kunilinda, usisaini kitu nisichokiona.”
Rahma alifuta macho kwa kona ya kitambaa. “Na wewe ukitaka kunilinda, usigeuze kila swali kuwa ukuta.”
Amina alijua mama alikuwa amesema ukweli ambao yeye mwenyewe alikuwa amekuwa akiukwepa. Aliweka nakala ya fomu kwenye bahasha, akamwacha Rahma na ledger. Alimwambia mama kwamba angeomba historia ya uhamisho kutoka SACCO, lakini angehifadhi nakala ya ombi kwenye bahasha ambayo wote wangeweza kuiona. Rahma akaitikia kwa kichwa, akisisitiza kwamba safari hii angeisoma kila karatasi kabla ya kuweka saini. Kwenye mlango, sauti ya Juma ilifika kutoka uani.
“Ukurasa wa pili haukuwahi kuwepo.”
Rahma hakumjibu. Alitazama chini, mikono yake ikiwa juu ya saini aliyokuwa ameingiza kwenye ombi la uchunguzi.
---