Foleni ya tanki la jamii ilianza kabla ya jua kuchomoza. Watu walikuwa wamepanga ndoo kwa mstari, na kila baada ya dakika chache mtu alikuwa akienda kuangalia kama maji yamefika. Amina alifika siku ya kumi akiwa na Kondo na folder lenye list ya malipo. Mwanamke aliyekuwa ameshika ndoo ya njano alimwona, akamvuta mtoto wake pembeni.
“Huyo ndiye mwizi wa pesa za baba yake,” mtu mwingine alinong’ona.
Amina alisikia. Hakumjibu mara moja. Alimwomba Kondo amuonyeshe list ya watumiaji waliokuwa wamechangia tanki. Kondo alifungua daftari la jamii, akasoma majina na tarehe. Mzee Sefu alikuwa ameandika kiasi cha watu waliolipa kwa tanki pamoja na malipo ya survey na pampu.
“Kwa hiyo fedha hizi si urithi wa familia pekee,” Amina alisema.
“Tanki lilikuwa la watu waliolipa,” Kondo akajibu. “Familia ilishikilia ardhi, lakini maji yalikuwa ya wote.”
Juma alionekana upande wa pili wa foleni, akiwa na karatasi ya tangazo. Alibandika kwenye ukuta wa kibanda: kipande cha Mto Mweupe kingeuza baada ya siku moja. Amina akamfuata bila kukimbia.
“Hii tarehe ni lini?”
“Kesho.”
“Kwa nini siku moja baada ya complaint?”
“Ni coincidence.”
“Unaweza kusubiri baraza kabla ya kuuza.”
Juma akamwambia ardhi ilikuwa ya familia, na wakazi hawangeweza kumzuia mtu kuuza sehemu yake. Amina akasema list inaonyesha mchango wa watu, na tangazo la siri lingefanya kila mtu apoteze uwezo wa kujua kinachouzwa. Juma akajaribu kung’oa tangazo. Amina akasimamisha mkono wake.
“Usiikate. Iweke kwenye record kwamba umeibandika.”
“Unataka kunifanya mwizi mbele ya kijiji?”
“Nataka kusimamisha mauzo mpaka tujue kinachouzwa.”
Wakazi walikusanyika. Kondo akawaambia maji ya tanki hayajawahi kuanza kwa sababu pampu haikukamilika. Mwanamke mwenye ndoo ya njano akasema alikuwa amelipa mara tatu, lakini hakuwahi kupewa taarifa ya fedha. Amina akamwomba aonyeshe stakabadhi. Mwanamke akatoa karatasi iliyolowa, tarehe yake ikiwa kwenye list.
“Ukweli hauwezi kulipa maji leo,” Kondo alisema.
“Ndiyo maana mpango lazima uendelee bila udanganyifu,” Amina akajibu.
Juma akatoa simu na kupiga picha ya Amina akiwa karibu na tangazo. Baadaye, ujumbe ulianza kusambaa kwenye kundi la kijiji: Amina alikuwa akizuia kazi ya baba yake kwa sababu alitaka kuchukua ardhi. Mwanamke wa ndoo ya njano alirudi kwenye foleni, lakini hakumwangalia Amina.
Amina alitamani kumfuata na kueleza kila kitu. Kisha alikumbuka kwamba watu walikuwa wakisubiri maji, si hotuba ya mtu aliyesimamishwa. Alimwomba Kondo aandae baraza la wazi, na akasema kampuni ya Amina inaweza kupokea correction ya umma pamoja na packet kamili.
Juma akamwuliza kama atampeleka kazini tena. Amina akasema kampuni haikuwa baraza la familia, lakini correction ya umma ingesaidia kuondoa hadithi ambayo complaint ilikuwa imeanza.
Kondo akatazama tangazo. “Ukiisimamisha, utahitaji sababu iliyoandikwa.”
Amina akachukua karatasi ndogo na kuandika: *Mauzo yamesitishwa mpaka umiliki, mchango wa jamii na deni lililowekwa kama dhamana visomwe pamoja.* Kondo akasaini kama shahidi wa kuwekwa kwa notisi. Juma hakusaini, lakini hakung’oa karatasi.
Mwanamke mmoja akasema hiyo ilikuwa njia ya Amina kuchukua mamlaka. Amina akamwambia hawezi kuwa mmiliki wa tanki, wala hataki. Anataka kila mtu ajue fedha zilitoka wapi na zitaenda wapi.
Juma aliondoka akiwa ameshikilia simu. Dakika chache baadaye, mtu aliyekuwa kwenye foleni alionyesha Amina picha ya tangazo iliyosambaa. Kwenye kona ya chini kulikuwa na tarehe ya mauzo, siku moja baada ya complaint kutumwa. Kabla ya kuondoka kwenye foleni, Amina aliomba kila mtu aliyekuwa na stakabadhi ajiandike mwenyewe kwenye list mpya. Hakutaka Kondo awe mtu pekee anayethibitisha mchango wa jamii. Watu watatu walijitokeza, mmoja akiwa kijana aliyekuwa ametumwa na baba yake, mwingine akiwa mjane aliyelipa kwa kuuza samaki. Walitoa risiti zilizotofautiana kwa rangi, lakini tarehe zilifuatana.
“Tukiweka majina haya hadharani, mtakulaumiwa mkikosa pump,” Kondo alisema.
“Ndiyo maana tutasema kiasi kilichopo, kiasi kilichotumika na kiasi kinachohitajiwa. Watu hawawezi kufanya uamuzi kwa stakabadhi zilizofichwa.”
Mwanamke wa ndoo ya njano aliuliza kama jina la Mzee Sefu lilikuwa kwenye list ya wachangiaji au la. Amina akamwomba Kondo aangalie. Lilikuwa limeandikwa kama mchangiaji wa kwanza, si kama mwenye fedha zote. Amina aliandika tofauti hiyo na kuwaambia wakazi kwamba ardhi na fedha vilikuwa na majukumu mawili tofauti.
Juma alirudi akiwa na mtu aliyesema yeye ndiye mpatanishi wa ardhi. Amina hakubishana naye. Alimuomba asome notisi ya kusitisha mauzo, kisha akamwuliza kama alikuwa ameona mkataba wa dhamana wa supplier. Mtu huyo akasema hajauona. Juma akamwambia asiingie kwenye mambo ya familia. Amina akasema mkataba huo ulikuwa sababu ya msingi ya kutangaza tarehe kwa uwazi.
“Ukitaka watu waamini haukuficha chochote,” alisema, “waonyeshe packet nzima.”
Juma akafungua mdomo, akaufunga. Simu yake ikatoa sauti ya ujumbe mpya. Mtu aliyekuwa karibu naye aliona kwamba post ya accusation ilikuwa imeambatanisha picha ya Amina na maneno *amekuja kuchukua shamba*. Amina aliomba picha hiyo itunzwe kwa record ya public harm, lakini hakumwomba mtu ai-share zaidi.
Kondo akasema baraza litafanyika chini ya mti wa mwarobaini siku chache baadaye. Amina alikubali, akiahidi kuleta list iliyothibitishwa na ombi la kampuni la full packet. Alipokuwa akiweka notisi kwenye folder, aliona tarehe ya tangazo imeandikwa kwa kalamu tofauti na jina la Juma. Hakuweza kusema hiyo ni ushahidi wa mtu mwingine, lakini aliweka picha yake kwenye timeline.
Kwenye picha ya tangazo, Amina akaona tarehe ya kuuza ni siku moja baada ya complaint kutumwa, na akajua uvumi ulikuwa umepewa ratiba ya utekelezaji wa haraka wa ardhi ya familia bila ridhaa ya wakazi wala mama, kabla ya ukweli kupewa nafasi ya kusikika mbele ya wote.
---