Mariam alimkuta Elias nje ya jengo la kampuni ya usafirishaji saa ya mchana, wakati magari ya mizigo yalikuwa yanaingia na kutoka kwenye geti kwa kelele za breki na honi fupi. Hakuwa amepanga kumvizia. Alikuwa amemtumia ujumbe asubuhi: Tuna haja ya kuzungumza kuhusu frontage kabla hujafanya uamuzi mwingine.
Elias hakujibu mpaka karibu saa sita.
NJOO BAADA YA SHIFT.
Mariam alifika mapema dakika ishirini. Alikaa chini ya kivuli cha kibanda cha walinzi na kushikilia folder lake bila kulifungua. Tangu Kito aandike amount ya advance, namba hiyo ilikuwa inarudia kichwani. Ilikuwa karibu kabisa na ile bahasha aliyowekewa kwenye mediation. Haikuwa proof ya kitu, lakini ilikuwa sababu ya kuuliza.
Elias alipotoka, alionekana amechoka kuliko kawaida. Shati lake la kazi lilikuwa limekunjika mgongoni, na simu yake ilikuwa mkononi. Alimwona Mariam, akasita, kisha akaja.
“Umefika.”
“Ndio.”
“Tuongee haraka.”
Mariam akasema, “Kito amenithibitishia proposal ya frontage.”
Uso wa Elias ukabadilika mara moja.
“Ulimfuata?”
“Nilimuuliza market estimate. Hakunipa jina la tenant wala private file.”
“Lakini ulimfuata.”
“Ndiyo.”
“Kwa nini unafanya kila kitu kiwe investigation?”
“Kwa sababu ulifunga workshop, ukaweka offer mezani na kuna advance inayofanana sana na offer hiyo.”
Elias akacheka kwa hasira.
“Kwa hiyo umeamua nimepanga kukuuza?”
“Sijasema hivyo.”
“Lakini ndiyo unamaanisha.”
“Ninamaanisha nataka nijue urgency yako inatoka wapi.”
Kabla hajajibu, simu yake ilianza kuita.
Elias aliangalia screen na kuikataa.
Sekunde chache baadaye ikaita tena.
Akaikataa tena.
Mariam hakusema kitu.
Mara ya tatu, Elias alikata simu kabla haijaingia vizuri.
“Ni nani?” Mariam aliuliza.
“Si jambo lako.”
“Kama si jambo la estate, sawa.”
“Usijifanye unanipa ruhusa.”
“Na usijifanye kila kitu cha kwako hakina athari kwa watu wengine.”
Elias akamwangalia kwa ukali.
“Unataka nini hasa?”
“Pause ya frontage mpaka inventory.”
“Hiyo inaweza kuchukua muda.”
“Wiki moja.”
“Na kama tenant anaondoka?”
“Basi tenant anaondoka.”
“Rahisi kwako.”
“Hakuna kitu rahisi kwangu tangu Hamisi azikwe.”
Elias akakaza taya. “Usitumie baba kwenye kila sentensi.”
Mariam alihisi uchungu, lakini hakupandisha sauti.
“Sitaki kuitumia. Nataka tusitumie kifo chake kufunga maamuzi yasiyoweza kurudi nyuma.”
Simu ya Elias ikatetemeka tena, safari hii ujumbe.
Aliisoma na uso wake ukakaza.
Mariam akasema, “Elias.”
“Hii si mahali.”
“Basi chagua mahali.”
“Sitaki Bibi Saada, Nuru wala wazee wajue mambo yangu.”
Mariam akasimama kidogo.
“Mambo gani?”
Elias akacheka bila furaha.
“Sasa umefika.”
Mariam akakaa kimya.
Elias alitembea hatua chache, akasimama karibu na ukuta wa compound ya kampuni, kisha akarudi.
“Nilikuwa na biashara ya delivery.”
“Nuru aliwahi kusema ulikuwa na pikipiki mbili.”
“Siyo pikipiki tu. Van moja, riders watatu, contracts mbili za maduka.”
“Na?”
“Contract moja ilivunjika. Mteja mwingine hakulipa miezi miwili. Nilikopa kufunika mafuta, mishahara na service.”
Mariam hakukatiza.
“Nilifikiri mwezi mmoja ungeweka sawa. Haukuweka. Nikachukua loan nyingine ndogo.”
“Kwa jina la nani?”
“Langu.”
“Estate haijasaini?”
“Hapana.”
Mariam akavuta pumzi.
“Basi kwa nini frontage?”
Elias akamwangalia.
“Kwa sababu advance inaweza kunipa nafasi.”
“Ya kulipa deni?”
“Ya kuzuia gari lisichukuliwe na kuanza upya.”
“Gari gani?”
“Van.”
“Na ni asset ya biashara yako?”
“Ndiyo.”
Mariam alihisi kitu ndani yake kikibadilika. Hasira haikuondoka, lakini picha ilipanuka. Elias hakuwa tu mtoto mkubwa anayependa ukuta na rent. Alikuwa mtu aliyekuwa akijaribu kuzima moto wake kwa kitu ambacho hakikuwa chake peke yake kuamua.
“Kwa nini hukusema?”
“Kwa nani? Kwa Saada? Aanze kusema nimepoteza mali ya baba kabla hata hatujaigawa?”
“Kwa Nuru.”
“Yeye ataanza spreadsheet.”
Mariam karibu atabasamu, lakini hakufanya.
“Na mimi?”
“Ulikuwa wa mwisho ningesema.”
“Kwa sababu?”
“Kwa sababu ungenitazama hivi.”
“Vipi?”
“Kama mtu anayejua nimefanya wrong thing.”
Mariam akasema, “Umefanya wrong thing moja.”
Elias akakaza uso.
“Umejaribu kutumia estate decision kutatua private debt bila kutuambia.”
“Hiyo haimaanishi frontage si idea nzuri.”
“Labda ni idea nzuri. Lakini motive yako lazima ijulikane kwa kiwango kinachohitajika kufanya decision.”
“Na sasa utaenda kuwaambia wazee?”
Mariam hakujibu mara moja.
“Nataka inventory ifanyike kwanza.”
“Hilo si jibu.”
“Sitawaambia deni lako leo.”
Elias alimtazama kwa muda.
“Kwa nini?”
“Kwa sababu sitaki kutumia aibu yako kama leverage.”
“Lakini unataka frontage isimame.”
“Ndiyo. Kwa sababu consequences zake ni za estate.”
“Na lender?”
“Ni wako.”
“Basi niache nipambane.”
Mariam alisema, “Nitakupa njia moja.”
Elias akanyanyua macho.
“Unasimamisha frontage proposal mpaka inventory ya kwanza. Mimi sitataja deni lako kwa wazee. Ukipata arrangement ya lender ya kuongeza muda, hiyo ni yako. Lakini hakuna signed lease, hakuna advance, hakuna key transfer.”
“Na kama tenant anaondoka?”
“Basi tunaweka cost hiyo mezani kama family decision, si siri yako.”
Elias alifungua notes kwenye simu na kumwonyesha Mariam hesabu aliyokuwa amefanya mwenyewe: arrears za van, mafuta ya wiki, service iliyocheleweshwa, na kiasi kidogo alichodaiwa na mteja wa zamani. Kila mstari ulikuwa na tarehe. Mariam akauliza kama advance ya frontage ingelipa yote.
“Hapana,” Elias alisema. “Ingezuia repossession na kunipa mwezi mmoja.”
“Na baada ya mwezi?”
“Ningeendelea na salary, ningefuatilia deni la mteja, labda niuze pikipiki moja.”
“Kwa hiyo frontage haimalizi tatizo.”
“Inanunua muda.”
Mariam akatazama magari yakitoka getini. Dereva mmoja alikabidhi clipboard kwa mwingine, wakalinganisha namba ya mzigo, mileage na mafuta kabla funguo hazijabadilisha mkono. Hakuna gari lililoondoka kwa maneno ya ‘ni yetu’. Kila kitu kilikuwa na record ya nani amepokea na nani amekabidhi.
“Ukikodisha frontage,” Mariam alisema, “kutakuwa na handover ya space, keys, meter, deposit na muda wa lease. Huwezi kufanya transfer kubwa hivyo kwa sababu tu una masaa machache ya kuokoa van.”
Elias hakupinga. Alitazama tu ile clipboard ikirudi ofisini.
“Van ikichukuliwa,” alisema baada ya muda, “sitaweza hata kuingia route za weekend. Salary pekee haitoshi.”
Mariam akasikia hofu ambayo alikuwa ameificha chini ya ukali wake. Lakini hofu hiyo haikubadilisha mpaka.
“Ndiyo maana tunatafuta pause, si shortcut.”
Elias akatembea tena.
Mariam aliona sasa alikuwa ameshika simu kwa nguvu kama yeye alivyoshika workshop key siku ya kwanza.
“Unajua nilifikiri baba akifa nitakuwa mtu wa kuweka mambo sawa,” Elias alisema.
“Na sasa?”
“Na sasa kila kitu kinaonekana kinahitaji mtu mwingine aseme ndiyo.”
“Ndiyo maana estate si extension ya mtu mmoja.”
“Na wewe?”
“Mimi pia si estate.”
Walikaa kimya kwa muda.
Kisha Elias akasema, “Nuru akijua, atanikasirikia.”
“Labda.”
“Saada atanidhalilisha.”
“Labda.”
“Na wewe?”
Mariam akamwangalia.
“Nitakuhesabu kwa unachofanya sasa, si kwa deni pekee.”
Kwa mara ya kwanza tangu mazishi, Elias hakujibu kwa ukali.
Simu yake ikatetemeka tena.
Akaifungua.
Mariam hakujisogeza karibu, lakini Elias mwenyewe aliigeuza screen upande wake.
Kulikuwa na jina la lender juu na sentensi moja chini.
Message reads, “Masaa 72 kabla ya kuchukua gari.”
---