Walikaa jikoni kwa sababu hakuna aliyekuwa tayari kufanya mazungumzo hayo mbele ya compound.
Mariam alifunga mlango. Rehema aliweka faili pembeni. Nuru alikaa kwenye kigoda karibu na jiko lililozimwa. Kassim alirudi kutoka gereji dakika chache baadaye na kusimama mlangoni baada ya kuona nyuso zao.
“Tunu alitoka shule,” Mariam alisema.
“Nimesikia.”
“Alienda kwa Jabi.”
Kassim akamtazama Tunu, lakini hakusema *nilijua*.
Nuru akaanza, “Kabla hatujageuza hii kuwa kesi, tuweke dakika kwa mpangilio.”
Tunu alieleza: alitoka kipindi cha mwisho, alitembea soko, alimwona Jabi, akauliza kazi, akakaa, kisha akarudi baada ya kuona missed calls.
“Kwa nini hukutuma ujumbe kabla?” Nuru akauliza.
“Nilijua mngekataa.”
“Huo si mpango tulioandika.”
“Najua.”
“Na kwa nini kazi?”
Tunu akatazama Mariam. “Kwa sababu kodi imeongezeka.”
Mariam akapiga meza kwa vidole. “Nilikueleza hilo si jukumu lako.”
“Lakini limetokea kwa sababu yangu.”
“Limetokea kwa sababu Mama Pendo amesikiliza maneno ya watu.”
“Maneno kuhusu nani?”
Mariam hakujibu.
Rehema akaingilia kwa sauti tulivu. “Tunu, ulifikiri ukipata elfu nane au kumi usiku mmoja itafanya nini?”
“Sijui. Angalau ningekuwa nafanya kitu.”
“Badala ya?”
“Kukaa nikitazama Mama akihesabu pesa kwa sababu mimi nimerudi.”
Mariam aligeuka upande mwingine.
Nuru akasema, “Hiyo ndiyo sehemu muhimu. Uvumi umegeuka kuwa gharama, na gharama imegeuka kuwa Tunu kuona uwepo wake kama deni.”
“Lakini bado alitoka shule,” Mariam alisema.
“Ndiyo. Hilo halifutwi.”
Tunu alihisi nafuu kidogo kusikia makosa mawili yanaweza kuwepo bila moja kufuta lingine.
Rehema akasema, “Kesho tutashughulikia school consequence. Si adhabu ya kumfedhehesha, lakini lazima turekodi kwamba aliondoka bila ruhusa. Leo nataka kujua kama kuna kitu kingine kinachofanya shule ionekane kama mzigo.”
Tunu akatikisa kichwa. “Ni pesa tu.”
“Na uvumi,” Kassim alisema.
Tunu alimwangalia.
“Usijifanye haujali,” alisema. “Umerudi nyumbani ukiongea kuhusu watu wanaokutazama kila siku.”
“Sijafanya kazi kwa sababu ya uvumi.”
“Lakini umeenda kwa sababu uvumi umeongeza kodi.”
Mariam akavuta pumzi ndefu. “Kuna kitu lazima niseme.”
Hakuna aliyemkatiza.
Alifungua kopo la sukari, akalifunga tena bila sababu.
“Wakati Tunu alipokuwa hayupo,” alisema, “watu waliuliza. Kila siku. Wateja, majirani, kanisani, sokoni. Wengine walikuwa wanauliza kwa huruma, wengine kwa udaku.”
Tunu alimtazama.
“Nilichoka kusema sijui. Nilichoka kuona uso wa mtu ukibadilika nikisema mtoto wa dada yangu ameondoka na hatujui yuko wapi.”
“Mama...” Kassim alisema.
Mariam akatikisa kichwa. “Ngoja.”
Akamwangalia Tunu. “Nilianza kusema umeenda kwa ndugu zetu kijijini. Kwamba kulikuwa na matatizo ya shule na ukaenda kukaa huko.”
Tunu hakuelewa mara moja.
“Lakini watu walijua sikuwahi kwenda kijijini?”
“Wengine hawakujua. Wengine walijua nilikuwa nasema uongo.”
“Kwa nini?”
“Kwa sababu niliona aibu.”
Neno hilo lilikata hewa.
Tunu akasema, “Aibu yangu?”
Mariam akajibu haraka, “Aibu yangu. Nilifikiri watu wananitazama kama mlezi aliyeshindwa.”
“Kwa hiyo ulisema nilikuwa kwa ndugu.”
“Ndiyo.”
“Halafu niliporudi?”
“Nilisema umerudi baada ya mambo ya familia kutulia.”
Tunu akacheka kwa uchungu. “Na watu walipojua nilikuwa mtaani, sasa wanafikiri nini? Kwamba kuna kitu kikubwa zaidi tulichoficha.”
Mariam akakaa kimya.
Nuru alisema, “Hapo ndipo secrecy inapozaa nafasi ya uvumi.”
“Usitumie Kiingereza kunipiga,” Mariam alisema, lakini sauti yake haikuwa kali.
“Si kukupiga. Ni kuweka tatizo mezani.”
Tunu alisimama na kutembea hadi dirishani. “Niliandika shuleni nini watu wasijue. Wewe hukuuliza mimi watu wa mtaa wajue nini.”
Mariam akasema, “Nilikuwa najaribu kukulinda.”
“Ulikuwa unajilinda.”
Mariam alifungua mdomo, kisha akafunga.
“Ndiyo,” alisema mwishowe. “Pia nilikuwa najilinda.”
Ukweli huo haukutatua chochote, lakini ulikuwa tofauti na mabishano yao ya zamani ambapo kila mtu alilazimika kuwa sahihi kabisa.
Nuru akachukua karatasi. “Hatuhitaji kwenda nyumba kwa nyumba kutoa historia ya Tunu. Hilo lingekuwa kosa jingine. Tunahitaji kusahihisha taarifa pale ambapo taarifa ya uongo ina athari halisi.”
“Kwa Mama Pendo,” Rehema alisema.
“Ndiyo. Na shule tayari ina taarifa inayohitaji.”
Kassim akasema, “Na boss wangu?”
Wote wakamwangalia.
Kassim alikuna shingo. “Leo amenifanya niache helmet yangu kwenye locker. Halafu akauliza kama nyumbani kwetu kuna watu wanaokuja usiku.”
“Kwa nini?” Mariam akauliza.
“Alisikia kuhusu Tunu.”
Tunu alihisi tumbo likifunga tena.
“Alisema nini hasa?”
Kassim hakutaka kusema.
“Kassim.”
“Alisema, ‘Huyo street girl akianza kuleta watu, hakikisha vifaa vyako havikai nyumbani.’”
Tunu akageuka kutoka dirishani.
“Na wewe ukasema nini?”
“Sikusema chochote.”
“Kwa hiyo sasa hata gereji?”
“Si kosa lako,” Kassim alisema.
“Lakini ni jina langu.”
Mariam alisimama. “Kesho naenda huko.”
Kassim akatikisa kichwa. “Hapana.”
“Hawezi kusema hivyo kuhusu mtoto wetu.”
“Ukienda kupiga kelele atanifukuza.”
“Basi unataka nini?”
Kassim akavuta pumzi. “Nataka mimi niongee kwanza.”
Hilo lilimshangaza Mariam.
Nuru akasema, “Hiyo ni sawa. Na kama anahitaji maelezo, mpe yale yanayohusu kazi yako, si historia ya Tunu.”
Kesho yake Rehema alimpa Tunu consequence rahisi: kuandika maelezo ya kutoka bila ruhusa na kufanya check-in ya mwisho wa siku kwa wiki moja. Hakumtaja mbele ya darasa.
Tunu alikubali.
Mariam, kwa upande wake, alimfuata Mama Pendo akiwa na Nuru. Hakusimulia miezi ya Tunu. Alisema tu kwamba taarifa ya “kuwa kwa ndugu” ilikuwa uongo alioutoa kwa aibu, kwamba Tunu alikuwa amerudi kupitia mpango wa familia na shule, na kwamba hakuna tukio la wizi au vurugu lililohusishwa naye.
Mama Pendo hakufuta ongezeko. “Nitasikiliza wapangaji,” alisema.
Haikuwa ushindi.
Jioni Kassim alirudi gereji akiwa kimya sana.
Mariam akamuuliza, “Umeongea na boss?”
“Ndiyo.”
“Kasemaje?”
Kassim aliweka spanner yake mezani.
“Kesho anataka nikague box yangu ya tools mbele yake. Anasema ni kuhakikisha hakuna kitu kinachopotea kwa sababu ya watu ninaokaa nao.”
Tunu akasimama.
Kassim akamtazama moja kwa moja.
“Na amenitaka nimruhusu mtu aje hapa kuangalia kama una vitu vya wizi.”
---