Kontena la dawa lilipofunguliwa, Mariam Bakari hakuhitaji mashine kumwambia kwamba kitu kilikuwa kimekosea.
Hewa iliyotoka ndani haikuwa baridi kali ya mzigo uliosafiri kwa siku nyingi chini ya uangalizi wa sensa.
Ilikuwa nzito, yenye unyevunyevu wa chumvi, na ilibeba harufu dhaifu ya karatasi iliyolowa kisha kukauka. Juu ya boksi la kwanza kulikuwa na matone makubwa ya maji.
Chini yake, lebo ya “HIFADHI KATI YA NYUZI JOTO MBILI NA NANE” ilikuwa imekunjamana.
Mariam aliinua mkono.
“Simamisheni kila kitu.”
Wafanyakazi wawili waliokuwa tayari wameingiza pallet jack ndani ya kontena walitazamana. Msimamizi wa zamu, Bwana Kilonzo, alikazia macho saa yake.
“Tumeshachelewa,” alisema. “Magari ya Coastal Medicines Supply Trust yanasubiri.”
“Yasubiri.”
“Mariam, hizi ni dawa za hospitali. Kila dakika—”
“Ndiyo maana zitasubiri.”
Alivaa glavu nyingine na kugusa boksi la nje. Halikuwa baridi. Akatoa kipima joto cha uso, akalenga katikati ya pallet, kisha akasoma namba iliyotokea.
Nyuzijoto kumi na sita nukta nne.
Kilonzo alipumua kwa nguvu.
“Logger inasema wastani wa nne.”
“Logger inaweza kusema chochote mpaka tuthibitishe ilikaa wapi.”
Kontena lilikuwa na insulini, dawa za saratani na sindano maalum zilizotakiwa kusambazwa katika vituo vya afya vya pwani na maeneo ya kaskazini-mashariki. Mzigo ulikuwa umewekwa chini ya mkataba wa dharura baada ya hospitali kadhaa kuripoti upungufu.
Kila kitu kilikuwa kimepangwa ili pallet zishuke bandarini asubuhi, zipitie ukaguzi, kisha ziondoke kabla jua la Mombasa halijapanda juu.
Mariam alikuwa mkaguzi wa uadilifu wa cold chain. Kazi yake haikuwa kuuliza dawa ziliuzwa kwa bei gani au nani alishinda zabuni. Kazi yake ilikuwa kuhakikisha kwamba joto, muhuri, muda na mtu aliyeruhusu kila hatua vililingana.
Siku hiyo, havikulingana.
Aliomba kontena lifungwe tena chini ya ulinzi, sampuli zichukuliwe, na data yote ya sensa ihifadhiwe kabla kifaa hakijaunganishwa na mfumo mwingine. Aliagiza picha zipigwe mbele ya mashahidi wawili. Kisha akageukia muhuri uliokatwa na kuwekwa kwenye tray ya ushahidi.
Namba iliyoandikwa kwa laser ilikuwa **47**.
Alifungua manifest kwenye tablet yake.
Muhuri uliosajiliwa ulikuwa **74**.
“Mmeandika vibaya?” Kilonzo aliuliza, kana kwamba kubadilisha mpangilio wa tarakimu kungeweza kupoza dawa.
Mariam hakujibu. Alipiga picha ya muhuri, tray na namba ya kontena kwa pamoja.
Simu ya Kilonzo iliita. Alisikiliza kwa sekunde chache, kisha uso wake ukabadilika.
“CMST wanasema lori moja liliondoka jana usiku na sehemu ya mzigo.”
Mariam aligeuka haraka.
“Haiwezekani.
Release ilikuwa imefungwa mpaka inspection ya asubuhi.”
“Wana delivery note.”
“Nani alisaini?”
Kilonzo hakutaka kusema.
Mariam alijua jibu kabla hajaliona.
Walikwenda kwenye ofisi ndogo ya ukaguzi, mahali ambapo kiyoyozi kilipiga kelele na dirisha lilitazama mstari wa cranes. Afisa wa IT aliingia kwenye dashboard. Kwenye ukurasa wa release kulikuwa na alama ya kijani, muhuri wa muda na jina la mtumiaji.
**Approved 03:17 — M. Bakari.**
Chini yake kulikuwa na uthibitisho wa hardware token yake.
Mariam alisoma tena, polepole.
Saa tisa na dakika kumi na saba usiku, alikuwa Old Town kwa Shangazi Zulekha. Walikuwa wamekula samaki wa nazi na wali, kisha Zulekha akamlazimisha alale kwa sababu mvua na upepo vilikuwa vimezidi. Token yake ilikuwa kwenye begi, ndani ya kabati la chumba cha wageni.
“Hii si sahihi,” alisema.
Afisa wa IT, kijana aitwaye Wycliffe, akatikisa kichwa.
“Signature ime-validate.”
“Nimesema kitendo si changu.
Sijasema mfumo hauja-validate.”
Kilonzo akagusa paji lake. “Kuna tofauti gani kwa sasa?”
“Difference ni kwamba mfumo umethibitisha key ilitumika.
Haujanionyesha mkono wangu.”
Mlango ukafunguliwa bila kugongwa. Mwanamke aliyevaa koti la CMST aliingia akiwa na simu sikioni.
“Clinic mbili zimepokea cartons,” alisema. “Moja Taveta, moja Kilifi. Wameanza kuripoti pens zilizo na ukungu ndani.
Watoto watatu wamepelekwa hospitali baada ya sukari kupanda.”
Chumba kilinyamaza.
Mariam alihisi maneno yakipita tumboni kama kitu baridi.
“Waambieni wasitumie chochote kutoka batch hii.
Recall sasa hivi.”
“Recall tayari imeanza. Lakini wanataka jina la aliyeruhusu.”
Macho yote yakarudi kwake.
Kilonzo alisema, “Mariam, labda token ilibaki logged in. Labda ulifanya pre-approval—”
“Sitaki ‘labda’. Nataka audit trail.”
Wycliffe akafungua rekodi.
Mfumo ulionyesha Mariam aliingia 03:14, akafungua file, akaangalia data ya joto kwa sekunde thelathini na saba, kisha akaidhinisha 03:17.
Hakukuwa na failed login. Hakukuwa na reset. Kila kitu kilionekana safi.
Safisha kupita kiasi, Mariam alifikiri.
Akaomba CCTV ya ofisi hiyo. Wycliffe alisema kamera ya korido ilikuwa chini ya matengenezo kuanzia saa sita usiku. Kamera ya ndani haikuwepo kwa sababu ya sera ya faragha ya passwords.
“Convenient,” Mariam alisema.
Kilonzo alimwambia asitumie maneno ya lawama.
“Na wewe usitumie neno ‘kosa’ kabla hujajua lilitokea,” alijibu.
Walinzi wawili waliingia.
Nyuma yao alikuwa Inspector Neema Juma wa Port Cargo Integrity Unit, mwanamke mrefu mwenye uso usioonyesha haraka hisia.
“Mariam Bakari?”
“Ndiyo.”
“Nahitaji token yako, simu ya kazi na access card. Kwa hiari au kwa order.”
Mariam alitoa vitu hivyo mezani.
“Kabla hujavichukua, nataka serial ziandikwe mbele yangu.”
Neema alimwangalia, kisha akamwambia afisa aliyekuwa naye aandike.
Wakati huo mmoja wa wafanyakazi wa yard alileta pouch iliyopatikana kwenye cabin ya lori lililobeba mzigo wa usiku. Ndani kulikuwa na risiti za mafuta, karatasi za weighbridge na kipande cha karatasi chenye namba ya foleni ya ferry.
Mariam hakukigusa. Aliinama tu.
Risiti ya foleni ya Likoni ilikuwa na muda wa 05:41.
Mfumo wa bandari ulisema lori hilo lilikuwa limepita Mariakani saa 03:58, likielekea kaskazini.
Lori moja haliwezi kuwa pande mbili kwa wakati mmoja.
Neema akafuata macho yake.
“Unaona nini?”
Mariam alisema, “Ninaona mtu alitumia jina langu kufanya jambo lisilowezekana lionekane la kawaida.”
Simu ya Kilonzo ilianza kutoa sauti za notifications mfululizo. Video ya kwanza tayari ilikuwa mtandaoni. Picha ya Mariam kutoka tovuti ya bandari iliwekwa karibu na cartons zilizolowa.
Kichwa kilisema:
**MKAGUZI ALIYERUHUSU DAWA ZILIZOHARIBIKA.**
Mariam alitazama tena muhuri namba 47 kwenye tray.
Kwa miaka kumi na miwili, namba hiyo ilikuwa imekaa kwenye sanduku la kumbukumbu nyumbani kwa Shangazi Zulekha, ikining’inia kwenye keychain ya dada yake Salma.
Salma alikufa baharini.
Au ndivyo familia ilivyosema.
Neema alipoinua token kutoka mezani, Mariam aliona mstari mwembamba wa chuma karibu na screw ya nyuma.
Mstari mpya.
Mtu alikuwa ameifungua.