Jumatatu jioni Aunt Nasra alifunga shutter ya duka lake la stationery saa moja mapema kuliko kawaida na kumkuta Mariam bado ameketi nyuma ya counter, akiwa amezungukwa na maisha yake kwenye karatasi.
Certificates mbili za debate. Copies za makala za newspaper. Attendance logs. Email prints. Picha za workshop. Recommendation ya Bi. Halima ya mwaka uliopita. Notebook yenye drafts ambazo zilikuwa na corrections nyingi kiasi cha kuonyesha kwamba hakuna mtu aliyemwandikia kwa siri.
Nasra aliweka funguo mezani. “Unahamia hapa?”
“Nafanya audit.”
“Ya duka?”
“Yangu.”
Nasra akavuta kiti. “Hilo linasikika ghali.”
Mariam aligawa karatasi katika piles tatu. Juu ya kwanza aliandika *Nilifanya*. Ya pili *Nilipata access*. Ya tatu *Sijui*.
“Certificate ya debate?” Nasra aliuliza.
“Nilishindana. Nilifanya.”
“Lakini transport ya trip mama yako aliisaidia.”
Mariam akasita, kisha akaweka certificate katikati ya piles mbili. “Hapo ndipo shida.”
“Hapana. Hapo ndipo unachanganya vitu.”
Nasra aliichukua certificate. “Mama yako akisaidia van ipatikane, hawezi kuweka argument mdomoni mwako.”
“Lakini kama wengine hawakufika?”
“Umesema van iliongezwa kwa students watatu.”
“Ndiyo.”
“Basi record access. Usifute work.”
Mariam akamwangalia shangazi yake. Nasra alikuwa dada mdogo wa Juma, mtu ambaye hakuwa na uvumilivu kwa drama ya familia lakini pia hakumpenda Wema kidogo; walikuwa wamegombana kuhusu biashara, harusi na nani alichelewa kurudisha sufuria kwa miaka mingi.
“Unamtetea mama?”
“Ninatetea categories.”
Hilo lilimfanya Mariam atabasamu.
Waliendelea. Makala ya commuter students ilikuwa wazi: drafts zilikuwa zake, interviews zake, edits za Halima. Media workshop ilikuwa tofauti. Output ilikuwa yake, lakini early pass ilitokana na simu ya Wema. Career-week introduction ilikuwa access; follow-up essay ilikuwa work.
Mariam aliandika kwenye notebook: *Access inaweza kuwa privileged bila kufanya output fake.*
Nasra akasema, “Sasa umeanza kuongea kama accountant wa baba yako.”
“Better kuliko kuongea kama campaign speech.”
Mlango wa nyuma uligongwa. Asha aliingia akiwa na chips kwenye karatasi na soda mbili.
“Nilileta dinner ya investigators.”
Nasra akamnyooshea broom. “Investigator aanze na kusafisha toner.”
Asha akacheka na kuketi.
Mariam alimweleza mfumo wa piles. Asha aliuchunguza na kusema, “Pile ya ‘sijui’ itakula meza yote ukiendelea hivi.”
“Nataka kujua achievements zipi zinaweza kusimama bila mama.”
“Kwa nini zote lazima zisimame bila mama?”
Mariam akamwangalia.
Asha aliendelea, “Mimi nina scholarship. Kuna teacher aliyenisaidia application. Kuna cousin aliyenitumia notice. Hiyo haimaanishi marks zangu si zangu. Tatizo ni kama mtu alibadilisha rule kwa ajili yako.”
“Ndiyo ninajaribu kujua.”
“Basi usijifanyie rule ambayo hakuna mwingine anaweza kuishi nayo.”
Nasra aligonga counter kwa kidole. “Huyo rafiki yako ana akili. Mpe soda ya pili.”
Walipitia digital folder ya Mariam. Kila document ilikuwa na tarehe. Draft za articles zilionyesha revisions. Debate recordings zilikuwa na timestamps. Attendance ya club ilianza kabla Wema hajawahi kuhusika na committee. Polepole, Mariam aliona picha ambayo haikuwa safi wala chafu. Ilikuwa yake, lakini ilikuwa imezungukwa na msaada ambao baadhi yake ulikuwa wa kawaida na baadhi yake ulikuwa umevuka mpaka.
“Nitafanya portfolio mpya,” alisema.
“Kwa university?” Asha akauliza.
“Ndiyo. Nitaweka outputs zinazoweza kuonekana. Na kama kuna parent conflict kwenye recommendation, sitatumia endorsement ya mama.”
Nasra akatikisa kichwa. “Usifanye confession kwenye kila page.”
“Si confession. Disclosure.”
“Difference?”
“Confession inasema nimefanya kosa. Disclosure inasema kuna context ambayo mtu anapaswa kujua.”
Asha akasema, “Na usiweke context ambayo haibadilishi decision. Vinginevyo utajenga prison yako mwenyewe.”
Mariam aliandika hilo pia.
Asha akachukua makala moja ya zamani na kuisoma. “Hii uliandika kuhusu commuter students. Mama yako aliingia wapi?”
“Mahali popote.”
“Basi kwa nini iko kwenye audit?”
“Kwa sababu nataka kuhakikisha.”
“Umeshahakikisha kwa drafts, interviews na edits. Ukiendelea kuhoji kila kitu baada ya evidence kuwa clear, hiyo si transparency tena. Ni punishment.”
Mariam hakupenda kusikia hilo. Aliangalia pile ya *Nilifanya* kana kwamba ilikuwa kitu hatari kukiamini.
Nasra akasema, “Kuna tofauti kati ya kutafuta ukweli na kutafuta hukumu ambayo tayari umeamua.”
Mariam akahamisha makala hiyo kabisa kwenye pile ya *Nilifanya*. Kitendo kidogo kilimpa aibu na relief kwa wakati mmoja. Alikuwa ameogopa sana privilege kiasi kwamba alianza kuona acceptance ya kazi yake mwenyewe kama aina ya udanganyifu.
“Okay,” alisema. “Rule mpya. Evidence ikitosha, naacha.”
Asha akainua soda. “Finally, audit yenye mwisho.”
Saa mbili usiku walikuwa karibu kumaliza. Nasra alianza kuweka certificates kwenye transparent sleeves. Asha alichukua old USB drive kutoka box ya Mariam.
“Hii ni nini?”
“Backups za newspaper.”
Walifungua. Kulikuwa na folder la media workshop ya miezi kadhaa iliyopita: agenda, invitation, participant list na screenshots Mariam alikuwa ametuma kwa Nasra kwa sababu printer ya nyumbani ilikuwa imeharibika.
“Subiri,” Asha alisema.
Alifungua screenshot ya message kutoka school office.
*Early media access approved. Please report 7:15 a.m.*
Mariam akasema, “Hiyo ndiyo pass tuliyoona.”
“Ndiyo, lakini angalia previous screenshot.”
Previous image ilikuwa forward kutoka Wema. Message yake ilikuwa: *Nimeuliza office kuhusu workshop yako. Wamesema wataangalia kama unaweza kuingia mapema.*
Mariam alihisi tumbo likikaza.
“Nilijua workshop wakati gani?”
Nasra akatafuta kwenye chat yao. “Uliniletea poster tarehe kumi na nne, ukataka nikuchapie.”
Asha akaangalia screenshot ya Wema.
“Tarehe mbili.”
Mariam alihesabu kimya. Mama yake hakuwa tu amesaidia baada ya Mariam kuomba. Alikuwa amefuatilia opportunity kabla Mariam hata hajajua ipo.
“Labda school ilimwambia wazazi kwanza,” Nasra alisema.
“Inawezekana.”
“Basi usikimbie na conclusion.”
“Sikimbii.” Mariam akapiga print ya screenshot. “Nitauliza.”
Asha alikusanya piles. “Na mpaka hapo?”
Mariam akaweka screenshot kwenye *Sijui*, si kwenye *Nilipata access*.
“Hadi hapo, ni evidence ya timing tu.”
Nasra akatabasamu. “Sasa kweli wewe ni mtoto wa accountant.”
Printer ilitoa karatasi ya mwisho. Mariam aliichukua, akalinganisha tarehe ya message na poster aliyokuwa amemletea Nasra baadaye.
Tarehe ya ujumbe ilikuwa wiki mbili kabla ya Mariam kujua workshop hiyo ipo.
---