Amina alimfungia mlango wa Kalamu Stationery baada ya saa mbili usiku. Printer mpya ilikuwa imepoa, karatasi zilikuwa zimefungwa kwa rubber band, na taa ya veranda ilimulika vumbi lililokuwa likipita kutoka barabara. Tunu alikaa kwenye kiti cha mteja, akifikiri wangezungumzia ile complaint ya Faraji au namna ya kupanga customers wakati inspection imeletwa mbele.
Amina akaweka karatasi zilizochapishwa mezani.
“Nimeandika offer,” alisema.
Tunu akatazama kichwa cha page: **PROPOSED JOINT OPERATION — 40% PARTICIPATION.** Chini yake kulikuwa na majina ya biashara zote mbili, mchoro wa storefront, na nafasi iliyowekwa kwa signatures mbili.
“Umeamua lini?”
“Sijaamua. Nimekuja kukuonyesha.”
Tunu hakugusa karatasi. “Asilimia arobaini ya nini?”
“Shared storefront na combined service desk. Kalamu itatoa printing, photocopy na pickup. Duka la Kesho litaendelea na repairs na accessories. Kwa upande wa registration, jina langu likiwa kwenye operation linaweza kuifanya file yako iwe rahisi.”
“Rahisi kwa nani?”
Amina akafunga printer invoice yake. “Usinifanye kama nimekuja na uchoyo.”
“Sifanyi hivyo.”
“Nina loan ya printer. Payments ziko kila wiki. Frontage yako iko karibu na customers wa repair; yangu ina nafasi ya karatasi lakini watu hawakai. Nikikupa forty percent, sipati tu kukusaidia. Nami napata route ya mapato.”
Tunu alisoma clause ya kwanza. Amina angekuwa na right ya approvals kwenye matumizi ya shared counter, access ya records za sales, na sehemu ya profit iliyotajwa bila kueleza gross au net. Kulikuwa na maneno ya “temporary arrangement” lakini hakuna tarehe ya mwisho.
“Hii si jina tu,” Tunu alisema.
“Ndio maana nimeichapisha. Sitaki tukupeana ahadi za mdomo halafu tukagombana.”
“Na kama mtu wa service centre ataona jina lako, anasema transfer yangu imekamilika?”
“Sijui. Ndio maana tuulize.”
“Tayari niliuliza. Salma alisema nisiweke signature ya mtu mwingine kama owner.”
Amina akapinda mikono. “Sikukuomba ubuni. Nilikuomba tuangalie kama unaweza kuendelea na mimi.”
Tunu akakumbuka walivyoanza. Amina alikuwa amemkopesha cable roll wakati Tunu alipofungua duka. Tunu aliwahi kumpelekea printer yake kwenye fundi, akamrudisha kabla ya deadline ya invoice. Walikuwa wameokoleana mara nyingi bila kuhesabu asilimia. Hilo ndilo lililofanya offer iwe nzito: urafiki ulikuwa unatambua hesabu mpya.
“Nikiingia forty percent,” Tunu alisema, “unakuwa na haki halisi. Ukiwa na haki halisi, unaweza kuamua tusinunue parts, tuweke profit wapi, au ni nani atumie counter. Sitaki kukupa ownership kwa sababu ninaogopa kesho.”
“Na mimi sitaki utumie neno sham owner kama unanihukumu.”
“Sikuhukumu. Nimekataa shortcut.”
Amina alichukua kalamu, akapigia mstari clause ya profit. “Hii inaweza kufutwa.”
“Hata ikiwa imefutwa, bado ownership ipo.”
“Na ownership si kosa.”
“Sio kosa. Lakini application yangu inatafuta transfer iliyokosekana, si rafiki mwenye jina jipya.”
Kimya kilikaa kati yao. Nje, pikipiki ilipita kwenye maji ya jana na kuacha sauti ya kupasua. Amina akainua printer invoice. “Nilikuambia printer ina loan. Nikiendelea kukaa peke yangu, nitahitaji kuongeza orders za wedding cards. Nikiwa na pickup ya repairs, cash yangu inakuwa na siku nzuri zaidi. Offer yangu ilikuwa msaada na biashara pamoja.”
“Nilijua sehemu ya msaada. Sikuijua sehemu ya loan.”
“Sikusema kwa sababu sikutaka usifikiri ninakutumia.”
“Sasa nimejua, na bado sitaki kukuhukumu kwa kuwa na motive.”
Tunu akachukua karatasi tupu. Aliandika vichwa viwili: *ownership* na *services*. Chini ya ownership akaandika: Duka la Kesho — Tunu Sengo; Kalamu Stationery — Amina Rawi. Chini ya services akaandika pickup ya simu, printing ya forms, copying ya case documents kwa ruhusa ya mteja, na accounting tofauti.
“Tunaweza kuanza na contract ya huduma,” Tunu alisema. “Ukipokea mteja wa repair, unampa ticket ya Duka la Kesho. Mimi nikihitaji printing, nalipa Kalamu kama customer. Hakuna shared cash drawer, hakuna equity, hakuna jina lako kwenye transfer file. Baada ya status yangu kutulia, tunaweza kuzungumzia collaboration kubwa tukiwa na taarifa yote.”
Amina akasoma. “Na mimi napata nini?”
“Pickup fee iliyoandikwa. Printing fee iliyo wazi. Na traffic ya customers ambao ningewatuma kwako.”
“Hiyo ni ndogo kuliko forty percent.”
“Ndio.”
“Na ni salama kuliko forty percent.”
“Ndio.”
Amina alitembea hadi kwenye printer, akafungua cover yake, akaitazama roller iliyokuwa ikichafua kona ya karatasi. “Unajua kinachoniumiza? Nikikusaidia kwa mkataba mdogo, watu watasema sikuwa rafiki wa kweli.”
“Watu hawalipi loan yako.”
“Na wewe ukifunga, watu hawalipi rent yako.”
“Ndio maana tunapaswa kuandika mkataba ambao unaweza kuondoka bila kuvunja urafiki.”
Amina alirudi mezani. Akaomba Tunu atengeneze clause ya cancellation ya siku saba, malipo kila Ijumaa na ownership declaration ya wazi. Tunu akaandika. Amina akaongeza kwamba customer data haitashirikiwa bila consent, hata kama pickup inafanyika kwenye counter yake. Tunu akakubali mara moja.
Walipomaliza draft ya huduma, Amina aliiweka pembeni ya offer ya forty percent. “Hii haijibu swali la inspection,” alisema.
“Na itakuta pia kwamba umeacha space ya customer pickup bila kuificha chini ya jina la Kalamu.”
Tunu akasikia uzito wa ushauri huo. Amina hakuwa akimsaidia tu kuepuka karatasi; alikuwa akimlazimisha aonekane kama owner wa kweli mwenye kasoro na uwezo wake.
“Inspection itakuta repair bench yangu, wiring yangu na records zangu.”
“Basi uende kesho ukiwa umejua kwamba hakuna karatasi itakayofanya duka liwe safi kuliko lilivyo.”
Tunu alifunga old green folder aliyokuwa amebeba. “Utanichukia nikikataa?”
“Nitakasirika kidogo kama rafiki. Nitaheshimu uamuzi wako kama partner wa huduma.”
“Huo ni mkataba gani?”
“Bado hatujausaini.”
Wakaangalia karatasi ya forty percent kwa muda mrefu. Amina akaipindua ili kichwa kisomeke. Tunu alijua alikuwa akikataa shortcut ambayo ingempa muda, lakini pia alikuwa akilinda Amina asibebe shida ambayo hakuiomba. Amina anaikunja draft ya 40% na kusema, “Basi kesho inspection itakuta duka lako—si jina langu.”
---